Les 4

• Project
• Basisschool
• Groep 6-8

Les 4

Uitdaging van de dag

Tekenen!

We maken groepjes van 3 (met de juf erbij).

Je krijgt ducttape en jullie pakken een pen en papier. 

                                                                                                                                          

Het mooiste 

huis wint!

De bedoeling is dat jullie samen 1 tekening

maken. 

Teken samen een huis. 

SAMENWERKEN!

Schoolopdrachten

vorige week

*  Tijdvak 4

Schrijf de belangrijkste informatie op over het tijdvak steden en staten. Doe dit weer in kernwoorden en schrijf in je schrift.

We hebben het nog niet over steden en staten gehad, dus doe goed onderzoek naar dit tijdvak.

De 10 tijdvakken uit les 1

Wie was de baas in ons land?

Jagers en boeren – tot 3000 v. Chr. ~ ?

Grieken en Romeinen – 3000 v. Chr. – 500 n. Chr. ~ de Romeinen (v.a. 50 v Chr.)

Monniken en ridders – 500-1000 ~ rond 800 Karel de Grote

------------------------------

Steden en staten – 1000-1500

Ontdekkers en hervormers – 1500-1600

Regenten en vorsten 1600-1700

Pruiken en revoluties 1700-1800

Burgers en stoommachines 1800-1900

Wereldoorlogen 1900-1950. 

Televisie en computer 1950 – …

Tijdvak 4: Steden en staten

Steeds meer mensen wilden in steden wonen. Daar kon je een ambacht leren, zoals timmerman of smid. En je kon er goed handelen. Er ontstonden ook  staten, dat waren zelfstandige gebieden met een eigen leider.

Deze tijd wordt ook de hoge en late middeleeuwen genoemd.

video

De pest

De pest, ook wel de Zwarte Dood genoemd 

was een infectieziekte die van 1346 tot 1353 

in Europa heeeeeeel veel slachtoffers maakte.

Meer dan de helft van de Europeanen overleed aan de Pest! 

In de hele wereld waren dat wel meer dan 75 miljoen doden.

Waarom kregen boeren en burgers het beter na de pest?

De bacterie die de pest veroorzaakte, werd overgedragen door vlooien en hoesten.

Er waren 2 soorten: builenpest en longpest 

Na de pest waren er zo veel mensen gestorven dat er een arbeidstekort ontstond. Hierdoor hadden grondbezitters vaak niet genoeg boeren om te oogsten of om de dieren te verzorgen.

-Er was ook een gebrek aan personeel en ambachtslieden.

-Maar vooral de boeren waren belangrijk – zij waren de motor van de middeleeuwse economie. De vraag naar boeren nam toe, en dus kregen ze meer keuzevrijheid.

-Als ze zich slecht behandeld voelden door hun landeigenaar, vertrokken ze gewoon naar een andere. De grondbezitters die het hoogste loon en de beste huizen aanboden, redden zich, terwijl minder rijke grondbezitters failliet gingen.

De Middeleeuwen zijn van ... tot ....

Wat is geen kenmerk van de tijd van Steden en Staten?

1. De opkomst van steden
2. Het ontstaan van meer regels en wetten
3. De toename van het aantal boeren
4. De opkomst van staten

De tijd van steden en staten
is van ..... tot......?

1. 500 n. Chr. - 1.000 n.Chr.
2. 500 n. Chr. - 1.500 n. Chr.
3. 1.000 n. Chr. - 1.500 n. Chr.
4. 500 v. Chr. - 1000 n. Chr.

tijd van steden en staten

1. landbouwsamenleving
2. landbouwstedelijke samenleving

Waar ontstonden de eerste steden?

1. Langs de rivier.
2. In de buurt van het kasteel of klooster.
3. Bij drukke kruispunten van wegen.
4. Alle antwoorden zijn goed.

Een andere naam voor het tijdvak "steden en staten" is..

1. Prehistorie
2. Oudheid
3. Middeleeuwen
4. Moderne tijd

Jagers en Boeren

Grieken en Romeinen

Monniken en Ridders

Steden en Staten

Ridders en monniken 

Jagers en boeren  

Grieken en Romeinen  

Steden en staten   

Een stad kon stadsrechten krijgen. 

Wat is GEEN stadsrecht?

1. De stad mocht zelf rechtszaken houden
2. De stad mocht zelf belasting ophalen
3. De stad mocht stadsmuren bouwen
4. De stad hoefde de landheer niks meer te betalen

Een geldeconomie is wanneer je spullen ruilt voor andere spullen

1. Juist
2. Onjuist

Wat is de Hanze?

1. Samenwerking tussen handelssteden.
2. Een middeleeuwse stad
3. Samenwerking tussen heren.
4. Vaarroute

Welke ziekte stond in de Middeleeuwen bekend als de zwarte dood?

1. De Griep
2. De Pokken
3. De Mazelen
4. De Pest

Wat is een Gilde?

1. een handelaarsvereniging in de stad
2. een boerenvereniging op het platteland
3. een knutselvereniging op het platteland
4. een beroepsvereniging in de stad

Het gilde controleert de kwaliteit en de prijs van de producten die de gildeleden maken.

1. Waar
2. Niet waar

Als een gildelid ziek is, zorgen de andere leden voor hem en zijn gezin.

1. Waar
2. Niet waar

Als je goed genoeg was, moest je de ......
afleggen. Dat was een soort examen. Als je slaagde, mocht je lid worden van het gilde.

Welk woord moet er op de vraagtekens staan?

1. gilde
2. meester
3. meesterproef
4. leerling

Een timmerman is een ambachtsman

1. Waar
2. Niet waar

Waarom woonden mensen in de
Tijd van steden en staten zo graag in een stad?
Kies het juiste antwoord.

1. In de stad was het schoner dan buiten de stad.
2. In de stad was het rustiger dan buiten de stad.
3. In de stad was veel te doen. Zo waren er vaak feesten en markten.
4. In de stad kwamen minder vaak ziektes voor dan buiten de stad.

Wat zijn stadsrechten?

1. Steden mochten zelf rechtspreken, daarom dat het stadsrechten heten.
2. Steden mogen zichzelf gaan besturen, rechtspreken, een eigen munt slaan en een kasteel bouwen.
3. Steden mochten zichzelf besturen, maar moesten elk jaar nog wel de heer betalen hiervoor.
4. Steden mochten zichzelf gaan besturen, rechtspreken, een eigen munt slaan en stadsmuren bouwen.

Werk je aantekeningen over 

tijdvak 4 bij.

In deze periode maakten mensen lange reizen over zee om nieuwe landen te ontdekken. 

Men ontdekte steeds meer over de wereld, bijvoorbeeld dat de aarde om de zon draait. Mensen gingen daardoor op een ander manier denken. Deze tijd heet daarom ook wel de renaissance (re= opnieuw en naissance= geboren).

video

Tijdvak 5: Ontdekkers en hervormers

Maak ondertussen aantekeningen 

over tijdvak 5.

Hervormers

In de kerk ontstaat een groep die zich af willen scheiden. Zij vinden dat het in deze tijd alleen nog gaat om geld en macht en niet over het geloof. 

Zij worden de Protestanten genoemd. De Protestanten splitsen zich af van de christelijke kerk in West-Europa. Deze periode wordt de reformatie genoemd.

Spanje

Vanaf 1556 was Spanje aan de macht en begon de geschiedenis van de Spaanse Nederlanden. (Dit duurde tot 1714.)

Links:Vlag van de Habsburgse of Spaanse Nederlanden

Rechts: Kaart van de Spaanse Nederlanden 

Filips II (RK) was  aan de macht

Willem van Oranje

Hij is één van de belangrijke figuren uit de Nederlandse geschiedenis: Willem van Oranje (de vader des vaderlands). 

Zijn verzet tegen Filips II vormt het begin van de Tachtigjarige Oorlog en leidt tot het ontstaan van de Republiek der Nederlanden.

De Tachtigjarige Oorlog

De Tachtigjarige Oorlog was een oorlog tussen Nederland en Spanje. Mensen kwamen in opstand tegen de Spaanse koning Filips II.

Hij verhoogde de belastingen, probeerde meer macht naar zich toe te trekken en trad streng op tegen protestanten.

Het duurde van 1568 tot 1648.

(Van 1609 tot 1621 werd er niet gevochten, dus eigenlijk is het de 68 jarige oorlog.)

De Beeldenstorm in 1566 leidde indirect tot de 80-jarige oorlog.

Protestanten vernielden Rooms-Katholieke heiligdommen.

Schoolopdrachten 

* Tijdvak 5 afmaken

We zijn hier tijdens de les mee begonnen, als dit nog niet af is, maak je het tijdvak 5 over de Ontdekkers en hervormers af.

* Tijdvak 6

Schrijf de belangrijkste informatie op over het tijdvak Regenten en vorsten. Doe dit weer in kernwoorden en schrijf in je schrift.