Les 2, deel 1/3: Ongelijkheid in Zuid-Afrika

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 7

Les 2: Ongelijkheid in Zuid-Afrika

DEEL 1

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

 

       weet je meer over apartheid in

       Zuid-Afrika;

       heb je kennisgemaakt met tien

       nieuwe woorden.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie

op de tekst

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Zuid-Afrika

Zuid-Afrika is een prachtig land met veel mooie natuur, grote steden en verschillende culturen. Veel mensen gaan er daarom op vakantie. Wist je dat er in Zuid-Afrika elf officiële talen worden gesproken en dat het land drie hoofdsteden heeft?

de introductie<br>

de woordenschat

Wat weet jij over Zuid-Afrika? In de volgende slide kun je dat invullen.

terugblikken en vooruitkijken

Wat weet jij al over Zuid-Afrika?

Zuid-Afrika

de introductie<br>

de woordenschat

het introductiefilmpje

Vóórdat je in deel 2 van de les een tekst gaat lezen, ga je dit filmpje van Het Klokhuis bekijken. In het filmpje verteld Maurice over 'apartheid' in Zuid-Afrika. Wat betekent dit eigenlijk?

Klik hier om deze video te bekijken.

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vragen beantwoorden

In deze lessen ga je vaak vragen beantwoorden:

     Van sommige vragen staat het antwoord in de tekst of hoor of zie je het 

     antwoord in het introductiefilmpje. Dit zijn de lees- en kijkvragen.

     Bij andere vragen is dat niet zo. Daarop vind je je antwoord door goed na te

     denken over de informatie uit de tekst of het introductiefilmpje. Die vragen 

     noemen we denkvragen.

de introductie<br>

de woordenschat<br>

terugblikken en vooruitkijken<br>

Bij deze lessen hoort een hand-out met uitleg over hoe je op een goede manier antwoord geeft op de denkvragen. Vraag ernaar bij je leerkracht en maak steeds gebruik van de tips. Die gelden natuurlijk ook voor andere vragen!

Print de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' voor je leerlingen uit en besteed er deze 1e les van het blok veel aandacht aan.

Het is de bedoeling dat de leerlingen steeds gebruik maken van de tips en handvaten die in de hand-out geboden worden en zich deze manier van antwoord geven eigen gaan maken.

Benoem dit regelmatig bij de open vragen.

Leg in je eigen woorden uit wat 'apartheid' is en waarom 

dit systeem was bedacht door de witte mensen in Zuid-Afrika.

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

In het filmpje wordt gezegd: Apartheid is het ingewikkelde systeem van rassenscheiding waarmee de witte bevolking van Zuid-Afrika de zwarte bevolking van het land onderdrukte (onderdrukken = met macht minder belangrijk maken), uitbuitte (uitbuiten = misbruik van iemand maken) en buiten spel zette.
Het apartheidssyteem is bedacht omdat de witte mensen de baas wilden blijven in Zuid-Afrika.

Denk je dat het nu nog steeds voorkomt in de wereld, dat de kleur waarmee je geboren wordt, je toekomst kan bepalen? Licht je antwoord toe.​

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wijs de leerlingen op de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' die in deel 1 van les 1 als PDF bij dit blok aanwezig is. Mocht je dat nog niet gedaan hebben: print hem uit en geef hem aan je leerlingen zodat ze hem altijd kunnen raadplegen!

woordenschat

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

de boycot

plegen

het protest

in opstand komen tegen

de openbare voorziening

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je tien nieuwe woorden.

Hier alvast de eerste vijf:

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: plegen</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: iets (gewelddadigs) doen</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Zij heeft een misdaad gepleegd door mij een nepgouden armband te verkopen, terwijl ze zei dat hij van echt goud was.</i></span></div>

4

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de openbare voorziening</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: de nuttige plek waar iedereen gebruik van kan maken</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>In de bibliotheek mogen kinderen tot 18 jaar gratis boeken lenen. Daarom is de bieb een hele fijne openbare voorziening.</i></span></div>

1

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: in opstand komen tegen</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: proberen het te laten ophouden</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Adam en Julia kwamen in opstand tegen de strenge schermtijdregels van hun ouders. Nu mogen ze drie kwartier in plaats van een half uur per dag op de tablet.</i></span></div>

2

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord: </span>het protest&nbsp;</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: wat je laat horen of zien als je het ergens helemaal niet mee eens bent</span></div><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De leerlingen waren het er niet mee eens dat de pauze al was afgelopen. Als protest riepen ze: Nee, we gaan niet mee!</i></span></div>

3

<span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de boycot</span><div><span style="color: rgb(38, 65, 95)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het tegenhouden of buitensluiten van iets of iemand<br><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Italie en Spanje waren boos op Nederland en daarom hebben ze een boycot tegen de import van tulpen uit Nederland ingesteld.<br></i></span></div>

5

Klik op de hotspots om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

terugblikken en vooruitkijken

Kernbegrippen uit de tekst:

• in opstand komen tegen
• gebukt gaan onder
  

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

formeel

de reportage

gebukt gaan onder

in harmonie

democratisch

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: democratisch</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: wanneer iedereen evenveel te zeggen heeft<br><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De beslissing om naar het strand te gaan op schoolreisje werd democratisch genomen: elk kind in de klas mocht zeggen waar het liever heen wilde gaan, het bos of het strand.</i></span></div>

6

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: in harmonie</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: in vrede</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De twee kleuters konden niet in goede harmonie samen spelen, want de één sloeg de ander met een duplo-blokje op het hoofd!</i></span></div>

7

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: formeel</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: volgens de regels</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Formeel mag Sam nog niet op zijn gips staan nadat hij zijn been heeft gebroken. Maar hij voelt zich zo goed, dat hij het soms toch heel even doet.</i></span></div>

8

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de reportage</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het verslag op tv of in de krant over iemand of over iets dat is gebeurd&nbsp;</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>In de reportage over Ronnie Flex zie je dat hij het soms moeilijk heeft met zichzelf, ook al heeft hij veel succes met zijn muziek.</i></span></div>

9

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: gebukt gaan onder</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>:&nbsp; ergens heel veel last van hebben<br></span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <i>De hele wereld gaat gebukt onder het nieuwe coronavirus. Er zijn in bijna alle landen al mensen aan overleden.</i></span></div></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen. Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Spelen met de woorden: memory

Klik links op de vlagkaartjes en lees de betekenis die dan verschijnt. Kijk aan de rechterkant welk woord erbij hoort. Klap het vlagkaartje eerst dicht en sleep het dan naar het bijbehorende woord aan de rechterkant.
 

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">gebukt gaan onder<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">democratisch<br></span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">formeel</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">in harmonie<br></span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">het protest<br></span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">de reportage<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: 700">in opstand komen tegen<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">plegen</span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">de boycot<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">de openbare voorziening<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">het buitensluiten van iets of iemand<span style="font-weight: bold"><br></span></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">proberen het te laten ophouden<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">iets (gewelddadigs) doen<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">de nuttige plek waar iedereen gebruik van kan maken<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)"><span style="color: rgb(23, 97, 151)">wat je laat horen of zien als je het ergens helemaal niet mee eens bent</span><br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">het verslag op TV of in de krant over iemand of over iets dat is gebeurd<span style="font-weight: bold"><br></span></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">in vrede<span style="font-weight: bold"><br></span></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)"><span style="color: rgb(23, 97, 151)">volgens de regels</span><span style="font-weight: bold"><br></span></span>

<span style="color: rgb(23, 97, 151)">ergens heel veel last van hebben</span><br>

<span style="color: rgb(23, 97, 151)">wanneer iedereen evenveel te zeggen heeft</span><br>

terugblikken & vooruitkijken

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight: bold; color: rgb(23, 97, 151)">Ja, dit woord ken ik al</span><span style="color: rgb(23, 97, 151); font-weight: bold">.</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(23, 97, 151)">Nee, dit woord ken ik nog niet.</span><br>

gebukt gaan onder

formeel

democratisch

in opstand

komen tegen

de openbare voorziening

de reportage

in harmonie

de boycot

plegen

het protest

Wat heb je geleerd over apartheid in Zuid-Afrika?

apartheid

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De tekst die je in deel 2 gaat lezen, gaat over de ongelijkheid in Zuid-Afrika. Je hebt daar in het filmpje al over gehoord. Een belangrijke Zuid-Afrikaan die hard gestreden heeft tegen

apartheid is Nelson

Mandela. In de volgende

slide kun je invullen wat

je al over hem weet.

Ongelijkheid in Zuid-Afrika

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Waar denk jij aan bij Nelson Mandela?

Nelson Mandela

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Je bent nu klaar met deel 1 van deze les.

Veel plezier met deel 2!

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken