Mens en gezondheid (Zorg en welzijn vmbo), les 2: Examentraining

• New lesson editor
• Zorg en welzijn
• Middelbare school
• vmbo b, k, g

Introduction

Examentraining voor het CSPE met vier vraagtypen: recept omrekenen, planning en stappen, hygiëne en bewaren, etiket en klant. Acht vragen met een werksituatie en een bron.

Vers fruit en groente op een houten kist

MENS EN GEZONDHEID · CSPE

Examentraining

Mens en gezondheid: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: PattayaPatrol / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

MENS EN GEZONDHEID · CSPE

Wat ga je kunnen?

Ik kan in een werksituatie rekenen, plannen, kiezen en rapporteren voor een gezonde maaltijd en leefstijl.

MENS EN GEZONDHEID · CSPE

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: wat is de situatie en wat wordt er gevraagd?

• 2. Zoek: welke gegevens staan in de bron (recept, etiket, planning)?

• 3. Reken of kies: werk stap voor stap.

• 4. Controleer: past je antwoord bij de klant?

MENS EN GEZONDHEID · CSPE

Vraagtype 1: recept omrekenen

• Bij omrekenen zoek je eerst de hoeveelheid per persoon.

• Vermenigvuldig daarna met het nieuwe aantal personen.

• Kijk ook naar de eenheid: g, dl of liter.

• Reken twee keer na.

Je kookt soep voor 8 personen. Hoeveel bouillon is dat?

A

16 dl

B

12 dl

C

8 dl

D

20 dl

8 dl voor 4 personen is 2 dl per persoon. Voor 8 personen: 8 x 2 = 16 dl. Verwachte fout: 8 dl laten staan of 12 dl kiezen (maal 1,5). Syllabus P/ZW/1.2.2.3. Image credit: Eigen figuur

Je kookt soep voor 2 personen. Hoeveel aardappelen heb je nodig?

A

600 g

B

150 g

C

300 g

D

1200 g

600 g voor 4 personen is 150 g per persoon. Voor 2 personen: 2 x 150 = 300 g. Verwachte fout: het aantal personen verhogen in plaats van verlagen. Syllabus P/ZW/1.2.2.3. Image credit: Eigen figuur

MENS EN GEZONDHEID · CSPE

Vraagtype 2: planning en stappen

• Maak een stappenplan: eerst, dan, daarna.

• Taken die tegelijk kunnen, plan je naast elkaar.

• Alleen KB en GL: reken terug vanaf de etenstijd.

• Houd rekening met hygiëne vooraf.

Je wilt om 18.00 uur eten. Hoe laat begin je uiterlijk met schillen?

A

17.40 uur

B

17.00 uur

C

17.30 uur

D

17.20 uur

Schillen (10 min) en daarna koken (20 min) duren samen 30 min. De groente en de tafel lopen er tegelijk naast. Dus 18.00 min 30 min = 17.30. Verwachte fout: alle taken optellen (60 min, 17.00 uur) of schillen vergeten (17.40). Alleen KB en GL: tijdschema, syllabus P/ZW/1.2.3.2. BB mag de vraag als stappenplan lezen (1.2.3.1). Image credit: Eigen figuur

Zet het stappenplan voor een salade op volgorde

1

Groente wassen

2

Handen wassen

3

Alles in een kom mengen

4

Groente snijden

5

Salade serveren

Eerst hygiëne, dan wassen, snijden, mengen, serveren. Verwachte fout: snijden voor wassen. Syllabus P/ZW/1.2.3.1 en 1.2.5.1.

MENS EN GEZONDHEID · CSPE

Vraagtype 3: hygiëne en bewaren

• Let op de datum: t.h.t. of t.g.t.

• Gebruik first in, first out.

• Voorkom kruisbesmetting.

• Bewaar alles zoals het etiket zegt, bijvoorbeeld in de koelkast.

Rauwe kip heeft een t.g.t.-datum van gisteren. Wat doe je?

A

Weggooien, de t.g.t.-datum is voorbij

B

Heel goed doorbakken en toch gebruiken

C

Nu invriezen en later gebruiken

D

Ruiken en proeven of het goed is

T.g.t. betekent: daarna niet meer eten. Verwachte fout: ruiken en proeven, wat bij t.h.t. wel mag. Syllabus P/ZW/1.2.4.1.

Twee pakken melk: één van twee dagen geleden, één net gekocht. Welke eerst?

A

Het pak dat net is gekocht

B

Het pak dat het koudst staat

C

Het pak met de mooiste verpakking

D

Het pak van twee dagen geleden

First in, first out: wat het langst in de koelkast staat, gebruik je eerst. Syllabus P/ZW/1.2.4.1.

MENS EN GEZONDHEID · CSPE

Vraagtype 4: etiket en klant

• Zoek op het etiket de allergenen.

• Reken de waarde per 100 g om naar je portie.

• Kijk of het product past bij de klant.

• Rapporteer wat je ziet, zonder mening.

Een klant is allergisch voor melk. Mag die dit koekje eten?

A

Ja, melk staat niet in de tabel

B

Nee, het etiket noemt melk

C

Ja, omdat er weinig melk in zit

D

Ja, als de klant het deelt

Onder het etiket staat bij Bevat: tarwe, melk. Bij een allergie laat je het allergeen helemaal weg. Verwachte fout: alleen de tabel lezen. Syllabus P/ZW/1.3.1.3 en 1.3.1.9. Image credit: Eigen figuur

Meneer De Jong liet drie dagen zijn lunch staan. Schrijf één objectieve zin.

Goed: "Meneer De Jong heeft de afgelopen drie dagen zijn lunch niet opgegeten." Fout: oordeel of verklaring zoals "Meneer De Jong is down." Syllabus P/ZW/1.3.2.2.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Recept omrekenen

2

Planning en stappen

3

Hygiëne en bewaren

4

Etiket en klant

MENS EN GEZONDHEID · CSPE

Tips voor op het examen

• Schrijf bij rekenen elke stap op en reken twee keer na.

• Kijk eerst naar de eenheid: g, kg, dl of liter.

• Weet wat t.h.t. en t.g.t. betekenen: één mag je nog proeven, één niet.

• Rapporteer wat je ziet, geen mening.