Wetenschapsfilosofie 2.0 - 9. Progressieve wetenschapsfilosofie Latour

• Filosofie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Leerdoelen progressieve wetenschapsfilosofie

Ik kan uitleggen, toepassen en bekritiseren:


- dat de Actor Network Theory (ANT) handelingsvermogen toeschrijft aan menselijke en niet-menselijke actoren;
- dat Latour kritiek heeft op het traditionele dualistische manier van kijken door de wetenschap.

Iedere fascist ondermijnt bewust onafhankelijke denkers die zijn propaganda kunnen bestrijden

Onder andere journalisten, kunstenaars en academici zijn het zand in de raderen van de propagandamachine, omdat ze van kritisch denken hun beroep hebben gemaakt en van het publieke debat hun werkveld. Ze zijn daarom per definitie verdacht. 

De fascist zal hen afschilderen als onderdeel van een complot en daarvoor als bewijs aanvoeren dat ze zijn complottheorieën geen aandacht geven of weerspreken. Hij zal iedere kans aangrijpen om journalisten te beschimpen en eigen kanalen oprichten om zijn propaganda te verspreiden. Zodra hij kan, zal hij de onafhankelijkheid van de media inperken, en het onderwijs en culturele instellingen ‘zuiveren’.

Bron

<div><a href="https://decorrespondent.nl/16109/dit-is-fascisme/bc2199f0-f84c-0aa0-219d-56aab756b1e1">https://decorrespondent.nl/16109/dit-is-fascisme/bc2199f0-f84c-0aa0-219d-56aab756b1e1</a></div><div><br></div><div>Gebaseerd op How Fascism Works van Jason Stanley</div>

Ook de wetenschap staat onder druk!

Iedere fascist gebruikt propaganda om vijandbeelden aan te wakkeren en het publieke debat te ontwrichten.

Als het mythische verleden de bron is en emotie de brandstof, dan is propaganda de machine waarmee de fascist de massa in beweging krijgt. Het doel is om verdeeldheid te zaaien, door binnen- en buitenlandse ‘vijanden’ verantwoordelijk te houden voor het verval van de natie. Iedere fascist zal daarvoor wijzen naar groepen die relatief kwetsbaar zijn. Het fascisme is als de pestkop die het onpopulaire kind pest, om er zelf beter van te worden. 

Om die vijandbeelden te doen beklijven, zal een fascist systematisch en openlijk moeten liegen, redeneerde Adolf Hitler in zijn boek Mein Kampf: ‘Eerst vindt men dat stompzinnig en onbeschaamd, vervolgens verontrustend, maar uiteindelijk gelooft men je.’ 

Iedere fascist vernietigt de waarheid.

Het verdwijnen van de gedeelde waarheid geeft de propagandamachine vrij spel. Dit gaat hand in hand met de ‘Grote Leugen’, een propagandatechniek uit de koker van Adolf Hitler. Dit is een bewering zo grotesk dat mensen aannemen dat er wel iets van waar moet zijn – juist omdat niemand zoiets compleet uit de duim zou durven zuigen. Want, zegt Hitler in Mein Kampf: ‘De schaamteloos grove leugen laat altijd sporen na, zelfs als deze definitief is ontmaskerd.’ 

Hitler verzon hiervoor, voortbordurend op het al broeiende antisemitisme, een vermeend internationaal Joods complot tegen Duitsland. Vervolgens bleef hij dit net zo lang herhalen totdat mensen ervoor kozen hem te geloven.

Iedere fascist verdedigt rigide genderrollen als pijler van zijn macht.

Zoals de leider de ‘vader van de natie’ is, is de man het natuurlijke hoofd van het gezin – en dat moet zo blijven. Genderdiversiteit wordt afgeschilderd als een bedreiging voor deze natuurlijke orde. Als traditionele mannelijke rollen onder druk staan, wijst de fascistische leider een schuldige aan: ‘genderideologen’, of ‘buitenlanders die banen inpikken’. 

Ondertussen zijn vrouwen er vooral om heel veel baby’s te krijgen en zo de positie van de eigen groep te versterken. Mussolini ging hierom de ‘slag om de baby’s’ aan, inclusief staatsceremonies voor vruchtbare vrouwen en een belasting voor vrijgezelle mannen boven de 25 jaar. Termen als ‘anticonceptie’ en ‘abortus’ kwamen op de lijst van verboden woorden voor de pers.

Iedere fascist maakt van de rechtsstaat een wapen om zijn tegenstanders te vernietigen.

erwijl hij zichzelf boven de wet plaatst en loyalisten beloont met straffeloosheid, eigent de fascist zich de macht toe om door hem aangewezen ‘criminelen’ zonder eerlijk proces te vervolgen. Zo sloopt hij in naam van de wet de rechtsstaat, zonder deze ooit formeel op te heffen. 

De kern van een fascistische machtsgreep is dan ook niet zozeer het afschaffen van een democratie, maar het uithollen van haar instituties en het minachten van de rechtspraak. Met als einddoel: absolute macht, ter meerdere eer en glorie van de leider.

Bruno Latour (1947-2022)

Laboratory life (1979)

Beschrijft het proces van wetenschap ‘in actie’.

Hoe constructie van wetenschappelijke feiten gaat, welke stappen doorlopen worden.

Latour

Kritiek op dualistisch denken (in tweedelingen)

In dit dualistisch denken is de objectieve wereld slechts een object en de onderzoeker subject.

Waar staat Latour voor: 

verschijnselen zijn dynamische netwerken.

Wat de wetenschap onderzoekt zijn dynamische netwerken en krijgt daarbinnen een betekenis.

Leerdoelen deze week

5) Ik kan uitleggen wat de relatie is tussen kennisleer en wetenschap.

6) Ik kan een indeling maken van verschillende soorten wetenschap, het studieobject benoemen en hier voorbeelden bij geven.

7) Ik kan hypotheses en theorieën van elkaar onderscheiden en er voorbeelden van geven.

Klassieke opvatting van wetenschap

Leerdoelen deze week

5) Ik kan uitleggen wat de relatie is tussen kennisleer en wetenschap.

6) Ik kan een indeling maken van verschillende soorten wetenschap, het studieobject benoemen en hier voorbeelden bij geven.

7) Ik kan hypotheses en theorieën van elkaar onderscheiden en er voorbeelden van geven.

Wetenschap volgens Latour

Actor-netwerktheorie: 

Er zijn allerlei actoren die op elkaar inwerken en samenwerken in de totstandkoming van wetenschappelijke feiten.

Actoren: kunnen zowel mensen, systemen, organisaties, dingen zijn. 

Leerdoelen deze week

5) Ik kan uitleggen wat de relatie is tussen kennisleer en wetenschap.

6) Ik kan een indeling maken van verschillende soorten wetenschap, het studieobject benoemen en hier voorbeelden bij geven.

7) Ik kan hypotheses en theorieën van elkaar onderscheiden en er voorbeelden van geven.

Wetenschappelijke feiten worden geconstrueerd in een netwerk van actoren.

Het is belangrijk dat wetenschappers duidelijk communiceren hoe en binnen welk netwerk hun theorieën tot stand komen.

Latours constructivisme

Leerdoelen deze week

5) Ik kan uitleggen wat de relatie is tussen kennisleer en wetenschap.

6) Ik kan een indeling maken van verschillende soorten wetenschap, het studieobject benoemen en hier voorbeelden bij geven.

7) Ik kan hypotheses en theorieën van elkaar onderscheiden en er voorbeelden van geven.

Feiten zijn constructies, want:

> het paradigma maakt de feiten

> het sociale domein van de wetenschapper maakt het paradigma (denk aan de genderbias)

Dus...

"Wetenschappers beschrijven niet alleen de wereld, ze maken hem ook" - DTD p.110

Latour & Constructivisme

Leerdoelen progressieve wetenschapsfilosofie

Ik kan uitleggen, toepassen en bekritiseren:


- dat de Actor Network Theory (ANT) handelingsvermogen toeschrijft aan menselijke en niet-menselijke actoren;
- dat Latour kritiek heeft op het traditionele dualistische manier van kijken door de wetenschap.