Gezinsproblemen - Les 2 - Opvoeden en opvoedingsproblemen

• Onderwijsassistenten
• MBO
• Studiejaar 3

GEZINSPROBLEMEN 

Les 2

 Opvoeden en opvoedingsproblematiek

In veel instellingen functioneren aandachtsfunctionarissen kindermishandeling en huiselijk geweld,

aan wie de arts advies kan vragen. Hij kan met (de vertrouwensarts van) VT overleggen bij welke

deskundigen hij het best terecht kan. Dit hangt mede af van het type kindermishandeling of huiselijk

geweld. Zie bijlage 5 en www.huiselijkgeweld.nl/typengeweld voor nadere informatie over de

verschillende typen geweld.

Doel van het advies

Het vragen van advies heeft tot doel om tot een antwoord te komen op de volgende vragen:

T Is er sprake of kan er sprake zijn van kindermishandeling en/of huiselijk geweld?

T Welke acties kan de arts ondernemen om meer duidelijkheid te krijgen?

T Op welke manier kan de arts zijn vermoeden met de betrokkenen bespreken?

T Welke hulpverlening kan worden ingezet om het risico af te wenden?

T Is het raadzaam om een melding te doen?

T Op welke manier kunnen de taken en verantwoordelijkheden worden verdeeld?

GEZINSPROBLEMEN 

- 9 weken

- Bespreken theorie en veel gesprek met elkaar

- Geen toets, maar een presentatie

  

In veel instellingen functioneren aandachtsfunctionarissen kindermishandeling en huiselijk geweld,

aan wie de arts advies kan vragen. Hij kan met (de vertrouwensarts van) VT overleggen bij welke

deskundigen hij het best terecht kan. Dit hangt mede af van het type kindermishandeling of huiselijk

geweld. Zie bijlage 5 en www.huiselijkgeweld.nl/typengeweld voor nadere informatie over de

verschillende typen geweld.

Doel van het advies

Het vragen van advies heeft tot doel om tot een antwoord te komen op de volgende vragen:

T Is er sprake of kan er sprake zijn van kindermishandeling en/of huiselijk geweld?

T Welke acties kan de arts ondernemen om meer duidelijkheid te krijgen?

T Op welke manier kan de arts zijn vermoeden met de betrokkenen bespreken?

T Welke hulpverlening kan worden ingezet om het risico af te wenden?

T Is het raadzaam om een melding te doen?

T Op welke manier kunnen de taken en verantwoordelijkheden worden verdeeld?

Inhoud Gezinsproblemen

Les 1      Gezinsvormen

Les 2     Opvoeden en opvoedingsproblematiek

Les 3     Voorbereiden presentatie Gezinsprobleem a.d.h.v. vooraf vastgestelde criteria

Les 4     Sociaal maatschappelijke problematiek en voorbereiden presentatie

Les 5     Presentaties

Les 6     Presentaties

Les 7     Kindermishandeling en meldcode

Les 8     Aanpak gezinsproblemen: de kracht van het eigen netwerk

Les 9     Gezinsproblemen plus actualiteit/casussen

Waar ging de vorige les ook alweer over?

Vandaag: Opvoeden en opvoedingsproblemen.
Wat is opvoeden?

Les 2 Opvoeden en opvoedingsproblematiek

Zet achter elke onderwerp vast een steekwoord.

Controleer aan het einde of het klopt.

1. Wat is een veilige thuissituatie?
2. Onveilige thuissituatie
3. Gevolgen
4. Wat is opvoeding?
5. Een opgevoed kind
6. Als de opvoeding niet goed gaat
7. Opvoedingsproblemen: hulp
   
8. Opvoedingsproblemen en gevolgen

Doelen

• De student weet wat er met een opvoedproces bedoeld wordt.
  
• De student heeft zich georiënteerd op mogelijke oorzaken van gezinsproblemen.
  
• De student gaat zich verdiepen in een bepaald gezinsprobleem en gaat dit voorbereiden in de volgende les.

Praatvraag

Binnen de behandelde gezinsvormen, wat is veilig opgroeien?

Veilige thuissituatie

Het kind krijgt/heeft/ leert:

• een ontwikkeling die past bij de leeftijd
  
• een goede verzorging
  
• een veilige omgeving
  
• structuur in zijn leven
  
• respect
  
• geborgenheid en steun van tenminste één volwassene
  
• mensen in je omgeving die je ondersteunen en aanmoedigen
  
• onderwijs
  
• opvoeders die zelf niet al te grote problemen hebben waar ze de kinderen mee belasten
  
• een gezonde seksuele ontwikkeling

In een veilige thuissituatie kan:

• het kind spelen en leren, succes- en faalervaringen opdoen, een werkhouding aanleren.
  
• het kind leren omgaan met emoties, gevoelens uiten, met tegenslag leren omgaan.
  
• het kind zichzelf leren kennen en zelfvertrouwen opbouwen. Zijn ‘identiteit’ ontwikkelen.
  
• het kind positieve relaties met anderen hebben: met ouders en bijvoorbeeld broers en zussen. Vriendschap met leeftijdgenoten en met andere volwassenen opbouwen en empathie ontwikkelen (inleven in een ander)
• het kind zich aanpassen in verschillende situaties, begrijpen wat er van hem verwacht wordt. Leren om respect voor anderen te hebben.
  
• het kind voor zichzelf leren zorgen en problemen op kunnen lossen. Zelf  leren veiligheid en risico’s in te kunnen schatten.

Thuis voel je je veilig als:

ONVEILIGE THUISSITUATIE

• Als de ouder de zorg - tijdelijk - niet aankan, bijvoorbeeld door ernstige gedragsproblemen van het kind.
  
• Omdat er veel verschillende problemen zijn in het gezin, bijvoorbeeld door schulden, verslaving en ruzies.
  
• Bij psychiatrische problemen van een van de ouders.
  
• Door kindermishandeling.
•  Ontwikkeling kind wordt bedreigd vanwege het ontbreken van gezag, kaders, structuur en geborgenheid

GEVOLGEN ONVEILIG THUIS

Hoger risico op psychische en lichamelijke gezondheidsschade op volwassen leeftijd;

• depressie
• verslavingsproblemen
•  spanningsklachten
• moeite met het aangaan of behouden van relaties 
• moeite met het beheersen van emoties.

Zoek op internet op: waar kun je hulp krijgen bij onveilige thuissituatie?

OPVOEDING
(-sproblemen) Waar denk
je aan?

Wat is opvoeding?

Relatie tussen volwassenen en kinderen, thuis en daarbuiten.  Handelen van opvoeder:

• gezag hebben: belonen of straffen, consequent zijn
• voordoen
• uitleggen
• aanmoedigen, uitdagen (durven loslaten)
• reflecteren
• grenzen aangeven, structuur bieden
• normen en waarden bijbrengen
• op weg helpen naar zelfstandigheid, verantwoordelijkheid en volwassenheid

OPVOEDSTIJLEN? Welke ken je?

Eén van de onderdelen van opvoeding is het zelfstandig maken van kinderen.

1. juist
2. onjuist

Eén van de uitgangspunten van opvoeding is het overdragen van regels en opvattingen.

1. juist
2. onjuist

Een opgevoed kind:

• heeft een eigen identiteit en mening
• neemt verantwoordelijkheid voor zijn eigen gedrag
• gaat respectvol om met anderen en zijn omgeving
• neemt initiatief en gebruikt zijn talenten om een bijdrage te leveren aan de samenleving
• past zich aan zonder zichzelf te verliezen

Dit filmpje ging ooit viraal. Hoe is het nu met....

Wat vinden jullie van 

dit meisje, wel of niet

goed opgevoed?

Door wie of wat komt/kwam

dit gedrag?

Hoeveel invloed heeft 

social media op opvoeden?

Het geweten wordt door de opvoeding absoluut niet gevormd.

1. juist
2. onjuist

Is gedrag bepaald in de genen of door opvoeding?

1. Genen
2. Opvoeding
3. Beide

Indien het antwoord nee is dan blijf je verplicht voor het planning half uurtje

Als de opvoeding niet goed gaat

Opvoeden is een omvangrijke en zeer verantwoordelijke taak.

• Sommige ouders ervaren onzekerheid, stress en spanningen. 
• Soms zijn ouders niet goed voorbereid op het ouderschap.
• Soms hebben ouders te weinig kennis van de ontwikkeling van een kind
• Spanning kan oplopen door ziekte, stoornis of gedragsproblemen van het kind
• Stress door relatieproblemen, financiële zorgen of ontbreken van vangnet 
• Ouders zijn laagbegaafd

Opvoedingsproblemen: hulp

Als de problemen niet meer binnen het gezin zelf opgelost kunnen worden. Er zijn interventies van buitenaf voor nodig:

• CJG (Centrum voor Jeugd en Gezin)
• Huisarts
• Praktijkondersteuner, psycholoog, maatschappelijk werker of wijkteam. 
• JGZ of GGZ

Opvoedingsproblemen en gevolgen

• dwars gedrag tot gedragsproblemen
• grensoverschrijdend gedrag tot criminaliteit
• bang zijn tot fobie
• dipje tot depressie
• plagen tot pesten
• geen zin in school tot school verlaten
• experiment tot drugs-en/of alcoholmisbruik
• seksuele interesse tot seksuele grenzeloosheid
• ongezonde leefstijl tot overgewicht

Waarom vallen opvoedingsproblemen tegenwoordig eerder op?

1. Omdat de gezinnen kleiner zijn en de opvoeding meer open.
2. Omdat de ouders niet meer weten hoe ze met hun kinderen om moeten gaan.
3. Omdat de gezinnen kleiner zijn en de ouders strenger.
4. Omdat kinderen vaker achter een schermpje zitten en minder vaak buiten spelen.

Wat is een voorbeeld van opvoedingsproblemen?

1. regelmatig spijbelen
2. per ongeluk te laat komen
3. een eenmalige ruzie op het schoolplein
4. Een kind dat zijn eten niet lekker vindt.

De begeleiding en opvoeding van een kind gebeurt eigenlijk alleen thuis.

1. Waar
2. Niet waar

Even de steekwoorden controleren, wat heb je genoteerd en wat klopt daarvan?

1. Wat is een veilige thuissituatie?
2. Onveilige thuissituatie
3. Gevolgen
4. Wat is opvoeding?
5. Een opgevoed kind
6. Als de opvoeding niet goed gaat
7. Opvoedingsproblemen: hulp
   
8. Opvoedingsproblemen en gevolgen

Onderwerpen verdelen presentaties

Doel: het voorbereiden van een presentatie over een specifiek gezinsprobleem. 

Welk specifiek gezinsprobleem hebben jullie gekozen? 

Waarom hebben jullie hiervoor gekozen? 

Wat is de belangrijkste oorzaak van dit probleem, als er al sprake is van een oorzaak? 

Welke verschijnselen, kenmerken heeft dit probleem voor alle gezinsleden? 

Wat vraagt een kind dat opgroeit in een probleemgezin van zijn omgeving? 

Welke mogelijke behandelmethoden zijn er voor dergelijke gezinnen? 

Welke tips hebben jullie voor ouders/opvoeders/omgeving 

Zoek filmmateriaal zien over dit type problemen en de behandeling. 

Bedenk een paar stellingen of discussievragen naar aanleiding van je filmpje voor de groep. 

Onderwerpen verdelen presentaties

Denk aan de volgende problemen in gezinnen: 

Armoede 

Werkloosheid 

(vecht)scheiding 

Overlijden een van de ouders 

Verslaafde ouder(s) 

Psychiatrische problematiek van ouder(s) 

Suïcidale gedachten ouders/kind 

Zelfmoord ouders/ kind   

Eigen keuze

Wat vond je van de les?

😒🙁😐🙂😃