4h-Literatur -Trümmerliteratur-les1

SE: Duitse Literatur und Literaturgeschichte 1918 – 1955


1 / 24
next
Slide 1: Slide
DuitsMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 4-6

This lesson contains 24 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

SE: Duitse Literatur und Literaturgeschichte 1918 – 1955


Slide 1 - Slide

Let op:
SE op 10 april: op de laptop met woots en schoolyear

Meenemen: Opgeladen laptop, kabel
 Op tijd zijn: 15 minuten voor begin van het SE




Slide 2 - Slide

Deze week:
- nog 2 lessen over de literatuur na de Tweede Wereldoorlog
- laatste literatuur-stuk in de syllabus (over Paul Celan en zijn gedicht "Todesfuge") NIET voorbereiden! (komt in 5h terug)
- Borchert en Eich zijn wel belangrijk voor SE, t/m blz.19

Slide 3 - Slide

Tip:
Literatuur:  Focus op de literatuur na 1933. 
Geschiedenis:  Alles uit syllabus en reader belangrijk 
=> Voorgeschiedenis: Waarom Hitler succesvol?

Weiße Rose: tekst en film-vragen in syllabus 
(Wie? Wanneer? Wat deden ze? Waarom?)

Slide 4 - Slide

Aanvulling Weiße Rose:
 Hoe werden de pamfletten verspreid?
- verstuurd naar adressen uit telefoonboek
- vrienden in andere steden hielpen bij het versturen via de post
- in telefoonboeken gelegd (in postkantoor)

      Helmuth von Moltke (verzetsgroep " Kreisauer Kreis"):
  6e pamflet naar Oslo;
va                                vanaf daar naar Engeland: Royal Air Force in juli 1943 over       Duitsland = meerdere miljoenen pamfletten



Slide 5 - Slide

Leerdoelen vandaag:
- ik weet wat de "Trümmerliteratur" was en kan kenmerken noemen
- ik kan korte Duitse literaire teksten uit de "Nachkriegszeit" verklaren 

Slide 6 - Slide

Slide 7 - Slide

Slide 8 - Slide

Slide 9 - Slide

Slide 10 - Slide

Slide 11 - Slide

Slide 12 - Slide

Slide 13 - Slide

Slide 14 - Slide

Trümmerliteratur (Kahlschlagsliteratur): 
1945 – ungefähr 1955

1945, ook genoemd ‘Stunde Null’: 
verwerken van wat gebeurd is en opnieuw beginnen te bouwen op de puinhopen (Trümmer=puin) van Nazi-Duitsland.

Wat denk je: past de uitdrukking "Stunde Null"?

 

Slide 15 - Slide

Taalgebruik
Taal in de Tweede Wereldoorlog:
  • Middel voor propaganda
  • Als wapen, aanvallend
  • Of juist niet: dubbele laag, dubbele betekenis
  • Erg beladen

Conclusie: Het moet anders - maar hoe dan?

Slide 16 - Slide

Slide 17 - Slide

Slide 18 - Slide

Voorbeelden in de reader:
- Die weiβe Rose: Inge Scholl (1947).
- Inventur: gedicht van Günter Eich (geschreven 1945/1946 in een krijgsgevangenen kamp, gepubliceerd 1947).
- Drauβen vor der Tür: hoorspel/toneelstuk van Wolfgang Borchert (1947) over een soldaat die terugkomt naar huis na de oorlog. 

In 5havo (te weinig tijd over):  Todesfuge: gedicht van Paul Celan (Jood) over de holocaust/Auschwitz. 

Slide 19 - Slide

"Die Inventur" von Günter Eich (Reader, S. 22)
Dies ist meine Mütze,
dies ist mein Mantel,
hier mein Rasierzeug
im Beutel aus Leinen.
 
Konservenbüchse:
Mein Teller, mein Becher,
ich hab in das Weißblech
den Namen geritzt.
 
Geritzt hier mit diesem
kostbaren Nagel,
den vor begehrlichen
Augen ich berge.
 
Im Brotbeutel sind
ein Paar wollene Socken
und einiges, was ich
niemand verrate,

so dient es als Kissen
nachts meinem Kopf.
Die Pappe hier liegt
zwischen mir und der Erde.
 
Die Bleistiftmine
lieb ich am meisten:
Tags schreibt sie mir Verse,
die nachts ich erdacht.
 
Dies ist mein Notizbuch,
dies meine Zeltbahn,
dies ist mein Handtuch,
dies ist mein Zwirn.

Slide 20 - Slide

Die Inventur (= de inventarisatie; een lijst met gegevens over iets)
  • In hoeverre klopt de titel als je het vergelijkt met het gedicht?
  • Wat voor waarde heeft een conservenblikje voor een soldaat?
  • Wat voor bed heeft de soldaat?
  • Waarom houdt hij het meest van de potloodstift?
  • Wat valt je op als je naar het taalgebruik kijkt?

Slide 21 - Slide

Die Inventur (= de inventarisatie; een lijst met gegevens over iets)
Kenmerken "Trümmerliteratur"
  • eenvoudig taalgebruik 
  • realistische boodschap
  • soldaat na de oorlog / krijgsgevangene? (autobiografisch) 
  • geen "heldenverhaal"

Slide 22 - Slide

Hausaufgabe:
Mindmap Duitse literatuur 1933-1955
- lees de syllabus zorgvuldig door (blz. 7 t/m 18)
- maak een mindmap en neem ze op dinsdag mee (of schrijven op papier of met mindmap-app, bijv. MindMeister)
=> ik ga ze kopiëren en de mooiste ophangen in lokaal 116
=> je hebt al een belangrijke deel van de SE-voorbereiding gedaan



Slide 23 - Slide

Slide 24 - Slide