Temperatuurregulatie

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Temperatuurregulatie

Lesdoelen

• Benoemen waarom een temperatuur binnen grenswaarden van belang is.
  
• De manieren van warmteverlies en warmteproductie beschrijven.
  
• Het verschil tussen kern- en schiltemperatuur benoemen.
  
• Normaalwaarden van de temperatuur aangeven.
  
• Een lagere en hogere temperatuur benoemen met de verschijnselen en risico’s.
  
• Risicogroepen benoemen voor de gevolgen van hitte of kou, oorzaken daarvan noemen en maatregen om de problemen te voorkomen.

Regelsysteem

De hypothalamus: temperatuurregelcentrum 

Zintuigcellen (sensoren) in de huid 

en in de hypothalamus nemen de lichaamstemperatuur waar. 

Thermostaatfunctie: zoveel mogelijk een vaste temperatuur

Valt temperatuurregulatie onder de vitale functies?

Waar

Niet waar

Warmteproductie

Vooral de stofwisseling in de spieren, de lever en de spijsverteringsorganen levert warmte.

Tijdens verbranding in de cellen meer dan 60% productie van warmte en minder dan 40% energie voor de uitvoering van de cel functie

• Hierdoor blijven weefsels op temperatuur

• Overtollige warmte wordt door het bloed getransporteerd zodat de warmte egaal over het

lichaam verdeeld kan worden

Koude-regulatie

Bij kou -> vasoconstrictie ->  

bloed stroomt langzamer -> 

bloed kan meer O2 aan weefsel afgeven -> 

O2-gehalte in bloed is laag -> 

blauwe kleur (cyanose)

Warmteafgifte

• Vasodilatatie-> bloedvaten wijder
  Warm, wat zie je?

• Vasoconstrictie-> bloedvaten vernauwen
  Koud, wat zie je?

lichaamstemperatuur

De stofwisseling verloopt het meest efficiënt bij 36o-37o graden Celsius

• De lichaamstemperatuur is het evenwicht tussen warmteproductie en warmteafgifte en wordt

warmteregulatie genoemd

• Het temperatuurcentrum bevindt zich in de hypothalamus

Temperatuur waarden 

Normaal: 36.5-37.5

Te koud: <36.5

Onderkoeling: <35.0

Verhoging: 37.5-38.0

Koorts: >38.0

Hyperthermie: > 41.0

Te koud:

Verhoging spierspanning

(willekeurige spieren krijgen onwillekeurige bewegingen)

Rillen, klappertanden

Te warm

Dilatatie

Zweten

Schil- en kerntemperatuur

Temperatuur in armen, benen & huid (de schil) is lager dan de temperatuur in de romp en binnenzijde van het lichaam (kern)

Met de lichaamstemperatuur wordt de kerntemperatuur bedoeld.

 
Rectale meting levert de betrouwbaarste informatie over de (kern)temperatuur.

Hoe zit dat met een voorhoofdsmeting? 

Waarom 37 graden?

• Homeostase
• Gunstigst voor stofwisselingsprocessen in de cel
• Lichaam functioneert het beste.

Wat zijn redenen om de temperatuur te meten?

’s Morgens is de lichaamstemperatuur meestal lager dan ’s avonds. Dit komt doordat de stofwisseling ’s nachts op een lager peil ligt dan overdag: er wordt dan minder warmte geproduceerd. Daarom moet je tweemaal per dag de temperatuur meten: ’s morgens en laat in de middag of ’s avonds.

Redenen om de temperatuur te meten?

• Als je denkt dat iemand een afwijkende temperatuur kan hebben
• Routinematig (omdat het zo is afgesproken)
• Omdat je eerdere meting afwijkt
• Omdat je verwacht dat iemand een temperatuur afwijking     kan hebben (bv kraamzorg, na operatie)

Verwacht temperatuur afwijking bij kraamzorg: moeder en kind zijn gevoeliger voor infecties

na een operatie wond kan gaan ontsteken

regulatie

• Bij een te lage lichaamstemperatuur stimuleert de hypothalamus de warmteproductie en remt de
  

warmteafgifte

• Bij koorts wordt de hypothalamus door de koortsverwekkende stoffen in het bloed op een hoger

temperatuur ingesteld

• Vooral spierwerking verhoogt de warmteproductie (rillen, klappertanden)

Wat is het doel van een koude rilling?

1. Warmte vasthouden
2. Warmte kwijt raken
3. Heeft geen doel
4. Zweet eraf rillen

warmte afgifte

Afgifte kan worden verminderd door een verminderde doorbloeding van de huid (bleek),

vermindering van de zweetproductie (droge huid) en het aanspannen van de haarspiertjes

waardoor kippenvel ontstaat

Koorts

Koorts intensiveert de stofwisseling. Dit helpt bij het versnellen van de verschillende genezingsprocessen.

• Als de lichaamstemperatuur te hoog wordt bij koorts is gevaarlijk omdat de hoge temperatuur het lichaam kan beschadigen

normaal : tussen 35,8 en 37,4 °C

verhoging: tussen 37,5 en 38 °C

koorts: boven 38 °C

Welke verschijnselen heb je als je koorts hebt?

• als de lichaamstemperatuur oploopt: kou, rillerigheid en bleke gelaatskleur
• tijdens de koorts: warm, de zorgvrager kan droog en heet aanvoelen, blozen, onrust en transpiratie
• een toestand van algehele malaise, met hoofdpijn en spierpijn
• rusteloosheid en soms slapeloosheid
• geen eetlust en soms misselijkheid en braakneigingen;
• soms erge dorst, of juist geen dorstgevoel;
• toename polsfrequentie, gemiddeld tien tot vijftien slagen per minuut bij 1 °C temperatuurstijging;
• toename ademfrequentie;
• minder urineproductie;
• branderige ogen, koortsblaasjes op de lippen.

Koortsverschijnselen

• Tijdens het oplopen van de koorts: Koud, rillerig en een bleke gelaatskleur.
  
• Tijdens de koorts:  meestal heel warm, rood hoofd, droog en heet aanvoelen.
  
• Hoofdpijn en spierpijn. De cliënt voelt zich niet lekker.
  
• Geen eetlust, misselijk en braakneigingen.
  
• Erge dorst en afwezig.

Regelsysteem

Hypothalamus= thermostaat 

-Geeft prikkels -> bloedvaten -> vernauwen (vasoconstrictie) om zo warmteverlies tegen te gaan. Tegelijkertijd hypothalamus -> prikkel naar de spieren om samen te trekken en te gaan rillen. Zo wordt extra warmte geproduceerd.

Wat doet je hypothalamus om je temperatuur te verhogen?

1. Bloedvaten vernauwen, adrenaline verminderen
2. Bloedvaten vernauwen, kippenvel, meer adrenaline
3. Bloedvaten verwijden, kippenvel, in je handen wrijven
4. Bloedvaten verwijden adrenaline, verminderen

Kwetsbare groepen

Baby’s

• Baby’s lopen vooral risico op een te lage lichaamstemperatuur. Ze verliezen veel warmte door een relatief groot hoofd en groot huidoppervlak.

Ouderen

• Ouderen lopen risico op een te lage of te hoge lichaamstemperatuur. Hun huidbloedvaten kunnen minder goed en minder snel vernauwen en verwijden en hun huid produceert minder zweet.

Geneesmiddelen

Geneesmiddelengebruik kan de temperatuurregeling ook verstoren.


Dat geldt bijvoorbeeld voor diuretica (plastabletten), bloeddrukverlagers en pijnstillers 

wat helpt het meest om het minder warm te krijgen als je koorts hebt?

1. Snellere ademhaling
2. Vasodilatatie (vaatverwijding)
3. Toename van transpiratie
4. Vasoconstrictie (vaatvernauwing)

Noem twee kwetsbare doelgroepen.

Overtollige warmte wordt door het bloed getransporteerd zodat de warmte egaal over het lichaam verdeeld kan worden

1. Waar
2. Niet waar

Het temperatuurcentrum bevindt zich in:

1. de schildklier
2. de kleine hersenen
3. de hypothalamus
4. de amygdala

Afgifte van warmte kan worden verminderd door

1. een verminderde doorbloeding van de huid (bleek)
2. vermindering van de zweetproductie (droge huid)
3. het aanspannen van de haarspiertjes (kippenvel)
4. alle drie de antwoorden zijn goed

De lichaamstemperatuur is het evenwicht tussen warmteproductie en warmteafgifte en wordt warmteregulatie genoemd

1. Waar
2. Niet waar

De huid heeft altijd dezelfde temperatuur als de inwendige organen

1. Waar
2. Niet waar

Lesdoelen

Benoemen waarom een temperatuur binnen grenswaarden van belang is.

• De manieren van warmteverlies en warmteproductie beschrijven.
  
• Het verschil tussen kern- en schiltemperatuur benoemen.
  
• Normaalwaarden van de temperatuur aangeven.
  
• Een lagere en hogere temperatuur benoemen met de verschijnselen en risico’s.
  
• Risicogroepen benoemen voor de gevolgen van hitte of kou, oorzaken daarvan noemen en maatregelen om de problemen te voorkomen.

Quiztime

Log in in blooket en we gaan een hack game doen

Opdracht aandoeningen van het bewegingsstelsel

Jullie maken in tweetallen een poster of een infographic. 

Deze presenteren jullie volgende week. Iedere presentatie gaat over een ziekte van het bewegingsapparaat.

De presentatie duurt minimaal 5 min.

Check bij de docent of er geen dubbele ziektebeelden zijn. 

als je klaar bent met je presentatie

ga je aan de slag met learnbeat