P2-Les7-Dialogen-Doorloop

• New lesson editor
• Drama
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 4,5

Systemen - Van Solo Naar Dialoog

Terugblik Barbie:

1. Welke systemen zie je?

2. Hoe botsen ze?

3. Wat maakt het conflict tastbaar?

Programma vandaag

1. Warming-up: Systemen uitbeelden

2. Dialogen/scene's maken

3. Scenes op A4: overzicht maken

4. Structuur bepalen: opening, einde, overgangen

5. Repeteren

6. Doorloop 1 → Feedback → Doorloop 2

Leerdoel en succescriteria

Leerdoel: Je kunt je dialoog vormgeven tot een gespeelde scene met een duidelijke opening, einde en soepele overgangen.

Je scene werkt als:

✓ Er is een duidelijke opening (publiek weet meteen wat er speelt)
✓ Er zijn soepele overgangen tussen scenes
✓ Er is een duidelijk einde (afsluiting/hoogtepunt)
✓ Je gebruikt spelvormgeving (stem, lichaam, ruimte, tempo)

Warming-up: Jouw Systeem

Rondlopen

• Denk aan je monoloog/dialoog

• Hoe loop je in dit systeem?

• Hoe groot/klein ben je?

• Wat is je tempo?
  ("Maak het groter... Kleiner... Sneller... Trager...")

  
  

• Freeze & tableau
  

• Shake-out Schud het systeem los uit je lijf
  
  

Van solo naar dialoog/scene

Schrijf een dialoog /scene waarin systemen botsen OF waarin twee personages binnen hetzelfde systeem botsen.

De uitdaging: Maak het conflict voelbaar voor je publiek zonder het uit te leggen.

Mogelijkheden:

• Twee personages uit verschillende systemen (zoals Barbie & Gloria)

• Twee personages uit hetzelfde systeem maar met andere posities/wensen

• Een personage tussen twee systemen (innerlijk conflict)

Jij kiest wat je wilt onderzoeken.

Vorm groepjes

Optie 1: Duo met verschillend systeem

Zoek iemand wiens systeem kan botsen met jouw systeem

Optie 2: Duo met zelfde systeem

Zoek iemand met hetzelfde systeem maar andere positie/perspectief

• Bijvoorbeeld: beiden school, maar jij presteert/andere faalt

• Beiden thuis, maar jij oudste kind/andere jongste
  

Optie 3: Duo met zelfde personage

Schrijf een innerlijke dialoog van één personage tussen twee systemen

Ga naast je partner(s) zitten

2

m

00

s

+30 s

Dialoog/Scene schrijven

Schrijf een dialoog waarin systemen botsen OF waarin twee personages binnen hetzelfde systeem botsen.

Met je partner

De vraag die je verkent: Hoe laat ik spanning ontstaan tussen twee perspectieven?

Vragen om je te helpen:

• Waar begint het gesprek? (klein conflict groeit)

• Wat wil personage A? Wat wil personage B?

• Welke concrete details laten hun werelden zien?

• Waar begrijpen ze elkaar niet?

• Waar botst het?

• Wat blijft onuitgesproken?

15

m

00

s

+30 s

Dialoog presenteren

Voor de hele groep (in kring of gespeeld)

Max 1 min per duo

Publiek luistert:

• Waar voelde je de spanning?

• Welk beeld/moment bleef hangen?

• Welke systemen/perspectieven hoorde je?

1

m

00

s

+30 s

Optie bij weinig tijd: Eindpresentaties in tweetallen

Alle scenes achter elkaar

Opdracht: Zet alle scenes achter elkaar - met hele groep

Wat is een scene? Een scene = één moment/situatie in je dialoog

Voorbeeld dialoog school vs thuis:

• Scene 1: Ontmoeting (waar zijn we? Wie zegt wat eerst?)

• Scene 2: Klein conflict (meningsverschil begint)

• Scene 3: Escalatie (het botst harder)

• Scene 4: Hoogtepunt of breekpunt

• Scene 5: Afsluiting (hoe eindigt het?)

Schrijf op elk A4:

• Scene nummer

• Wat gebeurt er?

• Belangrijkste dialoog/actie

7

m

00

s

+30 s

Scenes ordenen

Leg je A4's op de grond in volgorde

Opdracht:

• Is dit de beste volgorde?

• Kunnen scenes gewisseld worden?

• Mist er een scene? (opening? overgang? einde?)

• Is er een scene te veel?

Experimenteer:

• Leg ze in andere volgorde

• Wat werkt beter?
  

Beslis samen: Dit wordt onze volgorde

4

m

00

s

+30 s

Optie bij weinig tijd: Eindpresentaties in tweetallen

Scenes monteren

1. OPENING (eerste 10 seconden) Hoe begint je scene?

• Stilte → dan beweging? Direct in gesprek?

• Tableau → komt tot leven? Één personage alleen → ander komt erbij?

  
  

2. OVERGANGEN (tussen scenes) Hoe ga je van scene naar scene?

• Blackout/stilte?

• Doorlopen?

• Ritueel/herhaalde beweging?

• Geluid/muziek?
  

3. EINDE (laatste moment) Hoe sluit je af?

• Tableau?

• Exit (weglopen)?

• Stilte?

• Laatste zin + freeze?

3

m

00

s

+30 s

Doorloop 1 + feedbackronde

Publiek let specifiek op:

• Is de opening helder?

• Lopen overgangen vloeiend?

• Is het einde krachtig?

• Waar zitten sterke momenten?

• Wat kan beter?
  

Na elke scene: Snelle feedback (1 min)

Doorloop 2 - Pas feedback toe

Jullie hebben 4 minuten

Opdracht:

1. Bespreek kort: wat gaan we veranderen? (1 min)

2. Oefen de verandering (3 min)

Oefen specifiek:

• Als feedback over opening ging → oefen opening

• Als feedback over overgang ging → oefen die overgang

• Als feedback over einde ging → oefen einde

Daarna: Speel opnieuw als groep

Reflectie en huiswerk

Vraag aan groep:

• Wat was moeilijk aan het vormgeven van je scene?

• Wat hielp om je scene beter te maken?

Huiswerk:

✓ Oefen je scene (opening, overgangen, einde)
✓ Experimenteer met theatermiddelen (stem, lichaam, tempo, ruimte)
✓ Optioneel: Film jezelf en kijk terug

Volgende les: Verfijnen en eindpresentaties voorbereidenst

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.