Les 4 26/27

• Nederlands

Les 4 2026/2027

Wat gaan we vandaag doen?

- Hoe was je huiswerk?;

- werkwoordspelling;

- lezen;

- spelling.

Huiswerk

- Hoe vond je het huiswerk: moeilijk, makkelijk, te doen?

Werkwoordspelling

Bekende afbeelding -> pak 'm erbij

Bespreking huiswerk

Volgens mij krijg ik nog de volgende zaken van je:

- 2 x Nieuwsbegrip: 

                - beantwoording van de vragen n.a.v. Les  1 (Tekst en                             opdrachten bij "Brand je niet aan fabels!");

                - woordenschat bij de tekst \ “Brand je niet aan fabels!”                     n.a.v. Les 2

Bespreking huiswerk

N.a.v. Les 3:

- Oefeningen m.b.t. lange en korte klanken;

- Oefeningen m.b.t. tegenwoordige tijd (2 docs);

- maak de Nieuwsbegrip: lees de Tekst “Weren, kleren en smeren!”) en maakt de bijbehorende opdrachten;

Foutjes in werkwoordspelling

Met deze goede voorbereiding (redden) je het examen sowieso.

Door goed te oefenen (worden) je vanzelf goed in spelling.

(besteden) je beste vriend veel tijd aan zijn huiswerk?

Foutjes in samengestelde woorden

Zonne en straal                       ->  zonnestraal (zonder 'n' er is maar 1 zon)

auto en ongeluk                     ->  auto-ongeluk (met streepje: anders klinkerbotsing)

maan en schijn                       -> maneschijn (zonder 'n' er is maar 1 maan en 'mane' is een uitz)

zee en egel                               -> zee- egel (anders klinkerbotsing)

computer en handleiding  -> computerhandleiding (jij had met een - en het is gewoon 1 woord)

taal en cursus                         -> taalcursus (ook hier had jij een -, maar is niet nodig: 1 woord)

hel en vuur                               -> hellevuur (zie maneschijn)

diploma en uitreiking          -> diploma- uitreiking (anders klinkerbotsing)

Nog even over zee en egel -> zee- egel (anders klinkerbotsing) -> bij samengestelde woorden gebruik je nooit een trema. Een trema gebruik je juist niet in samenstellingen, maar in enkelvoudige woorden of vervoegingen (zoals reünie of zeeën)

Samengestelde woorden en trema

Nog even over zee en egel -> zee- egel (anders klinkerbotsing) -> bij samengestelde woorden gebruik je nooit een trema. 

Een trema gebruik je juist niet in samenstellingen, maar alleen in enkelvoudige woorden of vervoegingen (zoals reünie of zeeën).

Tegenwoordige tijd

Stap 1: Wat is het werkwoord? -> lopen

Stap 2: Haal 'en' eraf -> lop

Stap 3: Bepaal de 'ik-vorm" -> ik loop

Stap 4: om wie gaat het? -> ik / ander / meer

ik loop

ander (jij, hij, zij, u) stam/ik-vorm + t -> loopt

meer -> gewoon het hele werkwoord

Even oefenen

Maak de volgende oefeningen

Deze dame ........ van leuke kleding.

1. hout
2. hou
3. houdt
4. houd

Deze maand ........ Jan twee concerten. (bezoeken)

De sleutel ........ onder de tweede bloempot of onder de mat.

1. ligt
2. legt
3. ligd
4. legdt

Papa ........ een citroen.(uitpersen)

De reiziger ........ in bij de juiste balie.

1. checkt
2. checked
3. checket

Waarom...........jij dat de minister dit controversiële wetsvoorstel eigenhandig doorduwt? (vermoed)

De patiënt ........ netjes op de deur.

1. klopd
2. klopt
3. klopdt
4. klop

.......... het plan drastisch zodra de gemeente de toegezegde subsidie intrekt? (Veranderen)

Greet ........ graag met haar goede vriendin.

1. giecheld
2. giegeld
3. giechelt
4. giegelt

............... jij de regels als je de strikte deadline .............. die de manager..........? (overtreden, overschrijden, stellen)

..............je broer zijn welverdiende verontschuldigingen aan als het project definitief mislukt? (bieden)

(kneden) je oma het brooddeeg altijd met de hand?

We gaan een tekst lezen

Kijk of mee op het scherm om lees het via je eigen printje.

Kijk goed naar de belangrijke 5 vragen.

Probeer die te beantwoorden.

Schrijf alle woorden die je niet begrijpt op.

Van B1 naar B2: Leesstrategie (geldt ook voor luisteren) 

Kijk eerst naar de 5 BELANGRIJKE vragen (vraag je dit ALTIJD af):

- Waar gaat deze tekst over?

- Wat is de belangrijkste boodschap?

- Waarom heeft de schrijver deze tekst geschreven?

- Welke argumenten/voorbeelden gebruikt de schrijver?

- Wat moet ik afleiden?

Leestekst

De transformatie van de binnenstad

De opkomst van het hybride werken heeft de dynamiek in moderne steden ingrijpend veranderd. Waar kantorensteden voorheen van negen tot vijf bruisten van de activiteit, kampen deze gebieden nu met een structurele leegloop op de traditionele 'thuiswerkdagen' zoals de woensdag en de vrijdag. 

Leestekst

Deze verschuiving heeft verstrekkende gevolgen voor de lokale economie. Vooral de horeca en kleine detailhandel, die voorheen floreerden dankzij de dagelijkse stroom kantoorpersoneel, moeten hun bedrijfsmodel noodgedwongen herzien. Sommige ondernemers kiezen ervoor om hun openingstijden te verkorten, terwijl anderen zich richten op een compleet nieuwe doelgroep: de buurtbewoner in plaats van de forens.

Leestekst

Critici waarschuwen dat deze ontwikkeling de sociale cohesie in stadscentra kan aantasten. Een verlaten zakendistrict straalt immers weinig gezelligheid uit en kan op den duur zelfs een gevoel van onveiligheid in de hand werken. Daarentegen zien stedenbouwkundigen juist een unieke kans om de leefbaarheid in de stad te vergroten. 

Leestekst

Nu er minder parkeerplaatsen en kantoorruimtes nodig zijn, ontstaat er letterlijk ruimte voor vergroening en woningbouw. Door leegstaande kantoorpanden om te bouwen tot betaalbare appartementen, kan de binnenstad transformeren van een puur functionele werkplek naar een levendige, multifunctionele wijk waar wonen, werken en recreëren hand in hand gaan.

Begrijp je de tekst?

Waar gaat de tekst over?

Van B1 naar B2: Leesstrategie (geldt ook voor luisteren) 

Kijk eerst naar de 5 BELANGRIJKE vragen (vraag je dit ALTIJD af):

- Waar gaat deze tekst over?

- Wat is de belangrijkste boodschap?

- Waarom heeft de schrijver deze tekst geschreven?

- Welke argumenten/voorbeelden gebruikt de schrijver?

- Wat moet ik afleiden?

Waar gaat deze tekst over?

Wat is de belangrijkste boodschap?

Waarom heeft de schrijver deze tekst geschreven?

Welke argumenten/voorbeelden gebruikt de schrijver?

Wat moet ik afleiden?

Wat is de hoofdgedachte van de eerste alinea?

1. Thuiswerken zorgt ervoor dat de horeca in de weekenden veel drukker is geworden.
2. De verschuiving naar hybride werken dwingt lokale ondernemers om zich aan te passen aan een nieuwe realiteit.
3. Kantorensteden lopen volledig leeg omdat niemand meer op kantoor wil werken.
4. De detailhandel in de binnenstad moet definitief de deuren sluiten door het gebrek aan forensen.

Waarom?

Uitleg: De alinea beschrijft hoe thuiswerken de dynamiek verandert en sluit af met de kern dat ondernemers hierdoor "hun bedrijfsmodel noodgedwongen moeten herzien" (aanpassen).

Wat is de belangrijkste reden waarom veel steden hun binnenstad momenteel herinrichten?

Welk gevolg van de leegloop op woensdag en vrijdag wordt in de tekst genoemd?

1. Ondernemers verhogen hun prijzen om het verlies aan klanten te compenseren.
2. Er ontstaan grote parkeerproblemen in de woonwijken rondom de stad.
3. Sommige winkels en horecazaken besluiten minder uren open te gaan.
4. De overheid geeft extra subsidies aan de getroffen detailhandel.

Waarom?

In de tekst staat letterlijk: "Sommige ondernemers kiezen ervoor om hun openingstijden te verkorten". Dit betekent dat ze minder uren open zijn.

Leg uit welk direct verband de tekst legt tussen het toenemende aantal thuiswerkers en het potentiële gevoel van onveiligheid in de binnenstad. Gebruik hierbij de tussenstappen die in de tweede alinea worden beschreven.

Wat zien stedenbouwkundigen als een voordeel van de huidige situatie?

1. Er is minder budget nodig voor het onderhoud van grote kantoorpanden.
2. De vrijgekomen ruimte biedt kansen voor meer natuur en broodnodige huisvesting in de stad.
3. Forensen hoeven minder ver te reizen, wat beter is voor het milieu.
4. Bedrijven kunnen fors besparen op de huur van hun kantoorruimtes.

De tekst belicht de situatie vanuit twee verschillende perspectieven: die van de 'critici' en die van de 'stedenbouwkundigen'. Vat kort samen waarom de critici deze ontwikkeling als negatief zien, en waarom de stedenbouwkundigen het juist als een kans beschouwen.

Waarom?

De tekst vermeldt dat er door de leegloop "letterlijk ruimte [ontstaat] voor vergroening (natuur) en woningbouw (huisvesting)".

Wat betekent de uitdrukking "hand in hand gaan" in de laatste zin van de tekst?

1. Dat verschillende functies elkaar tegenwerken.
2. Dat bewoners vaker samenwerken om de wijk schoon te houden.
3. Dat er strenge regels komen voor het gebruik van de openbare ruimte.
4. Dat verschillende elementen heel goed met elkaar gecombineerd worden.

Waarom?

Dat verschillende elementen heel goed met elkaar gecombineerd worden.

Als wonen, werken en recreëren hand in hand gaan, betekent dit dat deze drie zaken harmonieus en tegelijkertijd plaatsvinden in de nieuwe multifunctionele wijk.

In de eerste alinea wordt gesproken over ondernemers die hun bedrijfsmodel noodgedwongen moeten herzien. Leg in je eigen woorden uit welke twee verschillende strategieën ondernemers volgens de tekst toepassen om met de nieuwe situatie om te gaan.

Moeilijke woorden

Beantwoord de volende vragen:

Wat betekent het woord 'forens'?

Wat betekent 'de sociale cohesie'?

Wat betekent het woord 'stedenbouwkundige'?

Wat betekent het woord 'floreren'?

Wat betekent het woord 'aantasten'?

Wat betekent het 'in de hand werken'?

Lange en korte klanken

We gaan dit nog even herhalen

Spelling: Lange klanken:

Lange klanken trekken we wat langer door bij het uitspreken. 

Je hoort alsof de klank "twee keer zo lang" duurt.

De klanken: aa – ee – ie – oo – uu

Voorbeelden:

baak

mees

kiep

rook

muur

Spelling

klap de lettergrepen:

piloot -> pi-loot                 -> piloten -> pi-lo-ten

bomen -> bo-men           -> boom

geven -> ge-ven               -> ik geef

gluten -> glu-ren              -> ik gluur

braden -> bra-den           -> ik braad

Spelling: korte klank

Korte klanken spreken we kort en krachtig uit. 

Er staat altijd maar één klinker in de lettergreep.

De klanken: a – e – i – o – u

Voorbeelden:

- bak

- mes

- kip

- rol

- bus

Spelling

Luister goed

Verschil tussen man en mannen en maan en manen

verschil tussen bom en bommen en boom en bomen

Verschil tussen bus en bussen en muur en muren

Verschil tussen bes en bessen en been en benen

Hij ................... (praten) urenlang over zijn plannen voor de toekomst

Wat is de correcte meervoudsvorm van het woord 'bot?

1. booten
2. botten
3. boden
4. boten

Tijdens de opgraving vonden archeologen enkele eeuwenoude ................... (skelet) in de crypte.

Wat is de correcte meervoudsvorm van het woord 'speer'?

1. speren
2. sperren
3. speeren
4. speren

In de herfst vallen de          van de bomen. (blad)

Wat is de correcte meervoudsvorm van het woord 'kleurplaat'?

1. kleurplaten
2. kleurplatten
3. kleurplaaten
4. kleurplaats

Hij ....... (zagen) de boom om.

Hij ....... (huren) al jaren hetzelfde zomerhuisje.

Dictee

Schrijf op de volgende slide de door mij genoemde woorden op en als we klaar zijn druk ja pas op 'enter'.

Nieuwe spellingsregel

In sommige woorden hoor je een 'c' die klinkt als 's' of 'k'

Een 'c' die klinkt als 's' of 'k'

Woorden met een 'c' zijn weetwoorden.

Als 's'-klank: De 'c' klinkt als een 's' wanneer er een e, i, y of ij achter de 'c' staat (zoals in citroen of cirkel).

Als 'k'-klank: De 'c' klinkt als een 'k' wanneer er een a, o, u of een medeklinker achter staat (zoals in clown of cadeau

 

Woorden met 'c' klinkend als 's'

cel

cent

docent centrum

cirkel

centimeter cement

fascineer

fascisme

Woorden met 'c' klinkend als 'k'

cavia                                      bioscoop

camera                                 scripy

club                                        microscoop

code cactus

reclame

score

disco

Woorden met 'cc' klinkend als 'k'

accu

accuraat

broccoli

account

Woorden met 'c' klinkend als 'k' of 's'

succes

accijns

accent

accepteer

Even oefenen

Vul de volgende oefeningen in

De juf is jarig, ik ga haar ...

1. felisiteren
2. felicciteren
3. feliciteren

Alle kinderen staan in een ... circel

cirke

Alle kinderen staan in een ...

1. sircel
2. cirkel
3. circel

De winkel ... geen briefjes van 500 euro.

1. aksepteert
2. accepteert
3. akcepteert

Au! Die ... heeft scherpe stekels.

1. caktus
2. kactus
3. cactus

De artiesten in het ... zijn erg grappig.

1. circus
2. sirkus
3. cirkus

5. Onder de ... ziet de onderzoeker een virus.

1. microscoop
2. microskoop
3. mikroscoop

Welke woorden zouden hier staan?
a.u
.avia
.a.tus

Welke woorden zouden hier staan?
a.eptatie
bro.oli
.ijfers

Welke woorden zouden hier staan?
.itroen
.ontra.t
a.ijns

Huiswerk

Nieuwsbegrip:

Tekst en opdrachten bij "Brand je niet aan fabels!";

Geef aan of je dit tekstniveau 'lastig' vindt;

Zoek 5 woorden die je niet begrijpt op in een woordenboek.