H4 KVDR BRECHT IS EPIC 26/27

• Drama
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

      BRECHT IS 

OVER BRECHT, EPISCH THEATER EN HET 

VERFREMDUNGSEFFEKT

H4 KVDR

deeltaak 2
26/27

BERTOLD BRECHT

(Duitsland, 1898 - 1956)

Week 1 Episch Theater

les 1 en 2
deeltaak 2

Introductie Episch Theater en Bertolt Brecht

Eugen Bertolt Brecht

Eugen Berthold Friedrich (Bertolt) Brecht (Augsburg, 10 februari 1898 – Berlijn, 14 augustus 1956) 

- Duitse toneelschrijver, dichter, regisseur en literair criticus, politiek geëngageerd

- Veel werk gemaakt tussen eerste en tweede wereld oorlog, toen er sprake was van een economische crisis

- Bekendste stuk: Driestuiveropera (Driegrossenoper)

BERTOLD BRECHT

(1898 - 1956)

Eugen Berthold Friedrich (Bertolt) Brecht (Augsburg, 10 februari 1898 – Berlijn, 14 augustus 1956) was een Duits toneelschrijver, dichter, regisseur en literair criticus. Brecht heeft een grote invloed gehad op het theater in Duitsland en is de grondlegger van het episch theater. Bij episch theater wordt het publiek meer aangesproken op het verstand dan op de emotie en worden technieken gecreëerd om de afstand tussen het publiek en de personages te brengen. Voor zijn tijd was dit een heel vernieuwend begrip. Zijn bekendste werk is de Driestuiversopera.

Theater van Brecht

Theater vóór Bertolt Brecht: op emotie en vermaak. Publiek moest meegenomen worden in het verhaal en meeleven in de personages.

Theatermaker Bertold Brecht > spreekt publiek aan op verstand > publiek moest niet gaan meeleven met de personages > moest nadenken over de onderwerpen die hij belangrijk vond.

Episch theater

• Episch theater is verhalend theater en wordt ook wel het theater van de vervreemding of politiek theater genoemd.

* Doel: De toeschouwer kritisch laten nadenken over maatschappelijke en politieke verhoudingen. 

• Ratio boven emotie: Het spreekt het verstand aan in plaats van in te spelen op medelijden of inlevingsvermogen.

BERTOLD BRECHT

(1898 - 1956)

Eugen Berthold Friedrich (Bertolt) Brecht (Augsburg, 10 februari 1898 – Berlijn, 14 augustus 1956) was een Duits toneelschrijver, dichter, regisseur en literair criticus. Brecht heeft een grote invloed gehad op het theater in Duitsland en is de grondlegger van het episch theater. Bij episch theater wordt het publiek meer aangesproken op het verstand dan op de emotie en worden technieken gecreëerd om de afstand tussen het publiek en de personages te brengen. Voor zijn tijd was dit een heel vernieuwend begrip. Zijn bekendste werk is de Driestuiversopera.

vb Dreigrosseroper toen....

2. EPISCH THEATER

BERTOLD BRECHT

(1898 - 1956)

Eugen Berthold Friedrich (Bertolt) Brecht (Augsburg, 10 februari 1898 – Berlijn, 14 augustus 1956) was een Duits toneelschrijver, dichter, regisseur en literair criticus. Brecht heeft een grote invloed gehad op het theater in Duitsland en is de grondlegger van het episch theater. Bij episch theater wordt het publiek meer aangesproken op het verstand dan op de emotie en worden technieken gecreëerd om de afstand tussen het publiek en de personages te brengen. Voor zijn tijd was dit een heel vernieuwend begrip. Zijn bekendste werk is de Driestuiversopera.

WAT IS EPISCH THEATER?

BERTOLD BRECHT

(1898 - 1956)

Eugen Berthold Friedrich (Bertolt) Brecht (Augsburg, 10 februari 1898 – Berlijn, 14 augustus 1956) was een Duits toneelschrijver, dichter, regisseur en literair criticus. Brecht heeft een grote invloed gehad op het theater in Duitsland en is de grondlegger van het episch theater. Bij episch theater wordt het publiek meer aangesproken op het verstand dan op de emotie en worden technieken gecreëerd om de afstand tussen het publiek en de personages te brengen. Voor zijn tijd was dit een heel vernieuwend begrip. Zijn bekendste werk is de Driestuiversopera.

vb Episch theater

Kenmerken van Episch Theater

• Geen emotie maar ratio.
• (Vertel) theater, eigen invulling van publiek.
• Bewust maken menselijke en maatschappelijke verhoudingen.
• De mens maakt de maatschappij en kan deze dus ook veranderen.
• Maatschappelijke en menselijke relaties in ruwheid tonen.
• Niet doen alsof (bv overmatige lichteffecten)
• Vragen over de maatschappij
• Vervreemdingseffect

VERFREMDUNGEFFEKTEN

vervreemdingseffect

VERVREEMDINGSTECHNIEKEN

- Doorbreken vierde wand ( tegen publiek praten).

- Decor en kostuum wissel op het toneel (laten zien).

- Gebruik van Muziek en Video

- In de derde persoon praten.

- Grime en kostuum zijn abstract.

- Muziek en licht zijn contra de sfeer van het verhaal.

• Lied en dans inzetten om de illusie te verstoren.
• Verteller inbrengen.
• Regieaanwijzingen tijdens de voorstelling.
• Logische opeenvolging van scenes doet er niet toe
• Spelers mogen zich niet inleven en analyseren hun rol of de situatie zo nu en dan, waarbij ze het publiek direct aanspreken

oefen OPDRACHT 1

KIJK DE VIDEO EN BESPREEK MET DE KLAS: 

WELKE VERVREEMDINGS TECHNIEKEN HEB JE GEZIEN?

oefen OPDRACHT 2 

• Groepjes van 3/4 mensen
• Kies een artikel uit de krant/media waar jullie het mee eens of juist mee oneens zijn.
• Zorg dat je daarover een duidelijke mening hebt.
• Ontwerp een scene waarin de gebeurtenis/inhoud uit het kranten(media) artikel centraal staat. Jullie moeten het publiek overtuigen van jullie mening. Zet hiervoor de vervreemdingstechnieken in.
• Zorg voor een titel, een goed begin, midden en einde. 

oefenopdracht: werken met vervreemding

> Groepjes van 5, som maakt ze

> Kies een maatschappelijk probleem en je krijgt een vervreemdingseffect van de docent

> Deze les het gegeven vervreemdingseffect voorbereiden in de stijl van Episch Theater in een korte scene, groepjes mogen niet van elkaars vervreemdingseffect weten

> Morgen spelen voor de klas en de overige klasgenoten vragen welke vervreemdingseffect er is gebruikt en volgt uitleg door de groep.

Maatschappelijke problemen

Krapte op de woningmarkt, jonge kopers
Ongelijkheid man vrouw

Veiligheid van vrouwen

Sociale ongelijkheid; kansen ongelijkheid 

Kloof arm - rijk

Polarisatie rechts-links

Week 2 Episch Theater

les 3 en 4

deeltaak 2

Start SE1 eindopdracht

> Van Idee naar Concept 

 SE1 opdracht Episch Theater

> Duur: 5 tot 10 minuten
> Onderzoek: Maatschappelijk onderwerp onderzocht vanuit diverse perspectieven (onderzoek is een belangrijk onderdeel van het concept)

> Maatschappelijk onderwerp is duidelijk zichtbaar in de stijl van Episch Theater
> Gebruik maken van Vervreemdingstechnieken (spel, vormgeving?

Maatschappelijk onderwerp

Stap 1
(10 minuten) 

Iedere leerling bedenkt zelfstandig 3 mogelijke onderwerpen voor de voorstelling. 
> Maatschappelijk probleem/onderwerp
(politiek, bepaalde groep mensen)

> Je moet je keuze kunnen onderbouwen

groepjes SE1 Brecht

Stap 2

In de groepjes worden de mogelijke onderwerpen gedeeld.

Kies daarna gezamenlijk voor een onderwerp waar iedereen wat mee kan.

Achtergrond onderzoek: onderzoek vanuit verschillende uitvalshoeken, verschillende perspectieven. De oorzaken, de mogelijke gevolgen. 
Zorg voor een uitgebreid dossier over jullie onderwerp, zo hebben jullie een basis om vanuit te werken.

Maak een Word bestand en deel deze met alle leerlingen uit de groep. Hierin gaan jullie werken aan het concept. Dit is een wezenlijk onderdeel van het proces.

Week 3 Episch Theater

les 5 en 6

deeltaak 2

Ontwikkelen en maken
(ensceneren)
Feedback ophalen bij docent

Week 4 Episch Theater

les 7 en 8

Repeteren eindopdracht

> Ophalen feedback docent

Week 5 Episch Theater

les 9 en 10

deeltaak 2

presenteren in de les
reflecteren