Les 1: kennismaken en introductie aardrijkskunde

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 1

Les 1: kennismaken en introductie aardrijkskunde

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: leerboek, werkboek, laptop, etui en je JDW-map

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Checklist:

• Bepaal welke voorkennis relevant is voor de nieuwe lesstof.
• Ontwerp een terugblik-opdracht die deze voorkennis activeert.
• Overweeg of en hoe thuistalen ingezet kunnen worden om de voorkennis te activeren.

Terugblik opdracht

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Les 1: kennismaken en introductie aardrijkskunde

           Kennismaken

• Mevrouw van der Poort
• Docent aardrijkskunde voor het vmbo
• AVO-docent én mentor voor het praktijkonderwijs leerjaar 3

Hebben jullie vragen aan mij? ;)

           Kennismaken

Wie zijn jullie?

• Noem even je naam op:
• Iets leuks gedaan deze vakantie?
• Hobby's/sport/afkomst/leeftijd: wat je wilt vertellen! 

           Klassenregels

Ik heb een aantal regels die gelden bij mij in de klas, zodat we het beste kunnen leren maar er ook een fijne sfeer hangt:

1. Wanneer iemand aan het woord is, is de rest stil;

2. We gaan met respect met elkaar om (luisteren naar elkaar, begrip tonen); 

3. Steek je hand op wanneer je iets wilt vragen/ zeggen; 

4. Als de bel gaat, schuif je je stoel netjes aan en laat je het tafeltje netjes achter

Hebben jullie nog iets wat jullie graag toevoegen? 

           Leerdoelen

Aan het einde van de les..

1. weet je wat aardrijkskunde eigenlijk is (R);

2. weet je wat je voor de aardrijkskundelessen nodig hebt (R); 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Heb je wel eens een aardrijkskundeles op de basisschool gehad? En zo ja, wat heb je dan geleerd? 

           Instructie

Op het vmbo krijg is het verplicht in de eerste en tweede om aardrijkskunde te krijgen. Als je naar de derde gaat, kan je er dus ook voor kiezen! Dan ga je zelfs examen doen in aardrijkskunde!

Gelukkig is nog heel erg ver weg! Maar, wat denk je dat je tijdens de aardrijkskundelessen gaat leren? Waar zullen deze lessen over gaan? 

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Waar gaan de aardrijkskundelessen over denk je? Over wat voor onderwerpen?

           Wat is aardrijkskunde?

Bij aardrijkskunde krijg je les over heel veel verschillende onderwerpen, dat maakt het juist zo'n interessant en leuk vak!

Eigenlijk is aardrijkskunde een beetje een mix van deze vakken:

• Geschiedenis: alles wat er vroeger is gebeurd;
• Economie: het gaat ook over de wereldwijde handel, verschillen tussen arm en rijk etc.
• Maatschappijleer: onderwerpen als bevolking, cultuur, godsdiensten, etc. 
• Biologie: we leren over planten, dieren, ecosystemen en nog veel meer! 
• Natuurkunde: natuurlijke processen zoals rivieren, bergen, vulkanen! 

Aardrijkskunde is dus eigenlijk een combinatie van mens en natuur

           Wat is aardrijkskunde:

Hieronder zie je een aantal 'thema's' binnen aardrijkskunde. Lees goed deze woorden door en denk eens voor jezelf: wat zou dit eigenlijk betekenen? Schrijf deze woorden in je map met je betekenis erachter.

• Natuur
• Cultuur
• Economie
• Topografie
• Milieu

           Wat is aardrijkskunde:

• Natuur: planten, dieren, zon, landschap, klimaat, weer: eigenlijk alles wat we buiten om ons heen zien! 
• Cultuur: godsdienst, tradities, taal, allemaal kenmerken van cultuur! 
• Economie: handel drijven, geld, grote bedrijven, kleine bedrijven, politiek, transport (wegen, schepen, treinen, etc.)
• Topografie: plaatsbepalingen (landen, steden, provincies, zeeën)
• Milieu: omgeving, eigenlijk ook alles wat we buiten zien, maar waar de mens ook invloed op heeft. 

Ik weet nu beter wat aardrijkskunde inhoudt: 

1. Ja!
2. Nee!!!
3. Ehhh, een beetje beter!

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

           Wat is aardrijkskunde:

Naast bepaalde begrippen en onderwerpen, horen er ook bronnen en kaartvaardigheden bij aardrijkskunde. 

Bronnen zijn afbeeldingen, die gebruiken we heel veel bij aardrijkskunde! Denk aan: afbeeldingen, kaarten, grafieken, etc. 

Kaartvaardigheden zijn trucjes of manieren hoe je een kaart moet aflezen en hoe je dus de informatie moet verwerken

           Deze periode:

Deze periode gaan we het thema kaartvaardigheden en landschappen behandelen. Naar elke les neem je deze spullen mee:

• Je leerboek
• Je werkboek
• Je JDW-map
• Je etui
• Je opgeladen laptop

Overzicht periode 1

• Thema: Kaartvaardigheden en landschappen
• Benodigde lesmaterialen: JDW-map, leerboek, werkboek, etui, laptop en oplader

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Intro AK + H1.1	Kaartvaardigheden H1.1/1.2	Breedteligging/ lengteligging H1.4	Breedteligging/lengteligging/ klimaat H1.4 +H3.2	Natuurlandschappen Afrika H3.1	Evaluatie + herhaling	Klimaat/ vegetatiezones Europa H5.1	Invloed van reliëf H5.3	Leven in natuurlandschappen H3.4/5.4	Leven in natuurlandschappen H3.4/5.4	Samenwerkend leren & herhalen

           Aan de slag

Even een paar minuten zelfstandig bladeren en kijken door het leerboek;

Daarna klassikaal kijken naar het boek:

• Uitleg LB (leerboek) en WB (werkboek);
• Klassikaal lezen H1.1 Sydney bladzijde 8 en 9

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

           Het leerboek:

Het leerboek bestaat uit verschillende hoofdstukken. Al deze hoofdstukken hebben eigenlijk 1 onderwerp. De hoofdstukken zijn onderverdeeld in 4 paragrafen, mini-hoofdstukjes eigenlijk! Geef antwoord op de volgende vragen:

1. Wat is H1?
2. Wat is de titel van H1.3?

           Aan de slag

Klassikaal kijken we nu naar het boek en we gaan samen lezen.

• Uitleg LB (leerboek) en WB (werkboek);
• Klassikaal lezen H1.1 Sydney bladzijde 8 en 9

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

           Aan de slag

Belangrijke woorden van een tekst noemen we ook wel begrippen. Deze kun je terugvinden in de begrippenlijst, achter elk hoofdstuk. Hier staan de begrippen en hun betekenis. 

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

Welke begrippen zie
jij op bladzijde 8 en 9?

           Aan de slag

De belangrijke woorden noemen we ook wel begrippen. Deze kun je terugvinden in het leerboek. Onderstaande begrippen staan in deze paragraaf. 

Gebied                                                                     Noordpijl

Kaart                                                                         Legenda

Bevolkingsdichtheid                                         Schaal

Kaartlezen

Titel

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

Wat zie je in de video?

Wat weet je al over Australië?

      Aan de slag

De begrippen hebben natuurlijk ook een betekenis. Deze vind je terug in je leerboek op bladzijde 20 en 21.

- Vind de juiste betekenis bij het begrip;

- Op het werkblad;

- In tweetallen;

- 5 á 7 minuten de tijd; 

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

Wat is een kaart?

1. Een verkleinde tekening van een gebied
2. Een tekening
3. Waar je alleen wegen op ziet
4. Gewoon iets voor de lol

           Afsluiting

Checklist:

• Zijn de leerdoelen behaald?
• Les in context plaatsen van de periode 
• Het leren en het gedrag samen evalueren
• Vooruitblikken adhv JdW-planner  

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

           Begrippen
           uit deze les

• Gebied
• Kaart
• Bevolkingsdichtheid
• Kaartlezen
• Titel
• Noordpijl
• Legenda
• Schaal 

       Volgende les

Volgende les gaan we verder met H1.1 Sydney en gaan we verder met kaartvaardigheden

Wat vond je van deze
eerste aardrijkskunde les?

😒🙁😐🙂😃