Groep 5 Zoeken en Word - Word Online

• Digitale geletterdheid
• Basisschool
• Groep 5

Zoeken en Word

De Pijlstaart

Groep 5

• Zoeken op het internet
• Word 

Wat gaan we doen vandaag?

Dia verbergen als je geen heel dagprogramma draait

In deze les leren we...

• Hoe je slim zoekt op internet.

• Hoe je kan zien of een bron betrouwbaar is (of niet).

Leerlingen kunnen tekst typen en bewerken in Word.

Leerlingen kunnen basisopmaak toepassen (vet, cursief, onderstrepen, lettergrootte, kleur).

Leerlingen kunnen alinea’s structureren (kopjes, opsommingstekens).

Leerlingen passen dit toe op een thema.

Zoeken op het internet

Verschillende bronnen: Hoe werkt de zoekmachine van Google?

Leg kort de geschiedenis van zoekmachines uit:

In het begin was het internet heel klein, geen zoekmachines nodig.

Daarna: alleen maar lange database met de titels van de webpagina’s.

Eerste slimmerik die bedacht dat dat wel handig zou zijn: Yahoo en Alta Vista, waarbij Alta Vista eigenlijk de eerste goede webcrawler had, een programmaatje wat via links het web afzoekt, kijkt wat er op de webpagina staat, en dit verstuurt naar de database van Altavista. Altavista keek ook niet alleen naar de titel, maar ook naar de inhoud van de pagina’s. Bovendien kon Altavista woorden negeren, zoals bij “Wie was de beste hoogspringer in 2012” keek hij alleen naar beste hoogspringer 2012. De andere woorden negeerde hij. Dat lijkt makkelijk, maar is best moeilijk om te bouwen.

Toen Google kwam zijn beide search engines minder belangrijk geworden. Alta vista is opgeheven, en Yahoo bestaat nog maar is veel minder populair als search engine (staat nog wel op plek 3, maar Google heeft al 70% van de markt)

Google

Weet iemand waar de naam Google vandaan komt? Het is een verbastering van de term Googol, wat een 1 met 100 nullen betekent. Het verwijst naar hoeveel pagina’s google wilde kunnen zoeken.

Google was succesvoller dan de andere search engines, omdat het op een andere manier de resultaten berekende, en dat sloot veel beter aan bij wat mensen echt zochten:

Yahoo en Altavista kijken naar hoe vaak een gezochte term op een pagina voorkwam, en zetten de pagina’s met de meeste hits bovenaan. Google deed iets heel anders: die keek naar hoeveel links de website had naar andere pagina’s die populair waren. Het lijkt raar, maar dat gaf veel betere resultaten. En toen mensen dat ontdekten werd Google snel heel populair.

Nadeel van Google is dat ze wel heel veel over je weten. Zeker als je ook nog hun webbrowser (Chrome), of email gebruikt.

Er zijn ook andere best goede webbrowsers waar je eens naar kan kijken, zoals Bing van Microsoft, of Duck Duck Go, wat belooft geen gegeven van je vast te houden.

Eén van de grootse search engines ter wereld kunnen wij trouwens niet gebruiken, heeft iemand een idee wat dat zou kunnen zijn?

Het is Baidu, die alleen maar Chinees zoekt.

     Zoekmachines voor kinderen

     Zoeken stappenplan

1. Bedenk wat je wilt weten.
2.  Bepaal welke zoekwoorden je gebruikt.
3. Bekijk de zoekresultaten - Gaat deze website over mijn onderwerp?
4. Past de informatie bij mijn vraag?
5. Wie is de maker van de website?

     Zoektermen

Tips om goede zoekwoorden te bedenken:

• Maak je zoekwoorden precies
• Gebruik alleen de belangrijkste woorden (1-3 woorden)
• Maak een woordweb als je geen zoekwoorden kan bedenken.

Laat een aantal voorbeelden zien. 

Opdracht

 1 . Bedenk wat je wilt weten.

Schrijf de onderzoeksvraag op.

2. Schrijf 1-3 zoekwoorden op.

3. Bekijk de zoekresultaten:

Open een zoekmachine en typ je zoekwoorden in.

Kijk naar:

de titel van de website.

de korte tekst onder de titel.

de dikgedrukte woorden.

 Welke website lijkt bruikbaar? Schrijf de website op. 

4. Past de informatie bij mijn vraag?

Lees een stukje van de website.

Schrijf je antwoorden op. 

    Voorbeeld - Waarom werden er kastelen gebouwd                              in de middeleeuwen

2. Zoekwoorden: kastelen middeleeuwen

3. Resultaten scannen..Gaat de website over mijn onderwerp?

- de titel van de website.

- de korte tekst onder het zoekresultaat.

- dikgedrukte woorden. 

4. Past de informatie bij mijn vraag?

-Gaat de tekst over kastelen in de middeleeuwen?

-Staat er waarom ze werden gebouwd?

5. Geen antwoord op de vraag gevonden -> pas je zoekwoorden aan.

6. Check de bron: 

Is het een geschiedeniswebsite?/ Informatieve webite?

Is het een educatieve website?

Staat dezelfde informatie ook op andere websites?

     Bronnen

Het is belangrijk om goed te kijken naar de bron van je informatie.

•  Niet alles op internet is waar.

• Sommige mensen maken expres nepnieuws.

• Soms is informatie oud of onvolledig.

     Bronnen checken 

• Wie heeft dit gemaakt?

       Is het een expert, een organisatie of zomaar iemand?(over-ons,       

        about, colofon)

• Wat is het doel van de bron? Is informatie geven het hoofddoel van de bron? Zijn er veel of geen (weinig) advertenties?                                      
• Kun je het op meerdere websites vinden?

     Zoek of andere websites hetzelfde vertellen.

Laat zien op een website hoe je een bron checkt. 

     Opdracht  Is jouw bron betrouwbaar?

Schrijf bij je vraag:

Wat de bron(website) is en waarom jij denkt dat deze website betrouwbaar is (of niet). 

- Wie heeft dit gemaakt?

       Is het een expert, een organisatie of zomaar iemand?(over-ons,

        about, colofon)

Kijk nog eens goed naar je onderzoeksvraag en de website waar je je antwoorden hebt gevonden.

Vraag jezelf af: Is het een betrouwbare website?

    Voorbeeld

In deze les leren we...

Hoe je een tekst kunt typen in Word.

Hoe je woorden dikgedrukt, schuin of onderstreept maakt.

Hoe je een titel en kopjes toevoegt aan je tekst.

Hoe je je tekst mooier en duidelijker kunt maken zodat anderen hem beter kunnen lezen

Leerlingen kunnen tekst typen en bewerken in Word.

Leerlingen kunnen basisopmaak toepassen (vet, cursief, onderstrepen, lettergrootte, kleur).

Leerlingen kunnen alinea’s structureren (kopjes, opsommingstekens).

Leerlingen passen dit toe op een thema.

Tekstverwerken

Lesdoel: Leerlingen leren eenvoudige handelingen  met een tekstverwerkingsprogramma uitvoeren.

Leerlingen begrijpen de basisyntax van icoontje die voor tekstopmaak worden gebruikt

Leerlingen beseffen dat deze basisopmaak syntax gelijk is over bijna alle programma's

Vraag leerlingen of ze weten wat tekstverwerken is. Het is eigenlijk het bewerken van tekst op een computer. Je hebt er verschillende programma's voor, maar ze werken allemaal bijna hetzelfde. Je kan ze gebruiken om een brief te schrijven, maar ook om een verslag te maken, een boek te schrijven of een krant of tijdschrift te maken. 

Tegenwoordig worden ze vaak gecombineerd met programma's die iets makkelijker dingen mooi kunnen maken, zoals Canva, maar ook in pure tekstverwerking kan je tegenwoordig mooie dingen maken.

Zoek vooraf op of de school werkt met Google of Microsoft. Afhankelijk daarvan geef je de uitleg in Google docs of in Word. Dit maakt niet zoveel uit, als je met de ene uit de voeten kunt, is de andere makkelijk te leren.

Startvraag:Weet iemand wat een tekstverwerker is?

Met een tekstverwerker verwerk je tekst. Je kan erin typen, tekst dikgedrukt maken of juist niet, 

Voorbeeld

Laat leerlingen naar de voorbeelden kijken. Wat valt ze op? Welke tekst is duidelijker?

Hoe komt dat?

Word Online

Titel document

Lettertype

Lettergrootte

maak de tekst dikgedrukt

maak de tekst schuingedrukt

maak de tekst onderstreept

Uitvullingen

Regelafstand

Pagina

Opsommingstekens

Bespreek waarom Fonts interessant zijn: je kan ze gebruiken om je tekst meer te laten passen bij je boodschap.

Wingdings zijn symbolen die je als tekst kan toevoegen, zoals een vierkantje of een diamantje, of een griekse letter.

Laat even aan de leerlingen zien hoe dat eruit ziet. Kunnen ze iets bedenken waarvoor je dat nodig zou hebben? (antw: opsommingtekens bijvoorbeeld)

Een serif font heeft streepjes aan de onder en bovenkant van letters, zoals Times New Roman, een sans serif niet.

Grappig feitje: voor kinderen die dyslectisch zijn is Serif vaak makkelijker om te lezen. De letters dansen minder.

 omdat de streepjes boven en onder een referentiekader bieden. 

Dit is eigenlijk een illustratie van de verschillende gebruiken van fonts.

De een voor laatste heet chiller, hij is om griezelige dingen te schrijven. De laatste heet Bauhaus, die zou je als titel van iets heel belangrijks kunnen gebruiken bijvoorbeeld.

Wat kan je doen met tekst?

Je kan een heleboel doen met tekst!

• Dikdrukken: dit noem je bold
• Schuin schrijven: dit noem je italic
• Kleur aanpassen
• Onderstrepen

Neem de informatie op de pagina door

Wanneer zou je deze opties gebruiken voor je tekst?

Lay-out

De lay-out van de pagina is hoe hij eruit ziet als geheel

• Koppen
• Lijsten of opsommingen
• Witruimte

Laat per onderdeel zien waar ze het kunnen vinden in hun tekstverwerkingsprogramma (Google tekst of Word). Behandel de laatste 3 niet, die komen in les 4 aan de orde.

2.

Koppen

1. Selecteer je kop

2. Maak de tekstgrootte 16

3. Maak de tekst dikgedrukt

3.

1.

Laat zien hoe je Kop kan opmaken en updaten. Laat zien hoe je vervolgens de andere koppen simpel van dezelfde andere opmaak kan voorzien (selecteer tekst en druk op Kop1) 

Lijsten of opsommingen

1.  Selecteer je tekst

2. Druk op lijst met 

    opsommingstekens

1.

2.

Laat per onderdeel zien waar ze het kunnen vinden in hun tekstverwerkingsprogramma (Google docs of Word). Laat ook zien hoe je een lijst maakt met cijfers. 

Wanneer gebruik je die?

Opdracht: maak het voorbeeld na op je eigen computer

Vertel de leerlingen dat het font Times New Roman is, en de lettergrootte 11.

Kunnen ze de spelfout ontdekken? 

Bij de laatste zin moet het zijn 'kleedt' ipv 'kleed'

Opdracht

Schrijf 10 zinnen over je onderzoeksvraag. Met daarin:

1. Een titel en koppen/alinea's:

•     Maak de koppen/titel groter en dikgedrukt

2.  Een lijstje met (minimaal) 3 opsommingstekens.

3. Verschillende soorten tekstopmaak (vet, cursief, kleur): 

• Maak één woord in de tekst rood.
• Onderstreep een belangrijk woord.
• Maak één woord cursief (schuingedrukt).

Opdracht

1. Zoek een tekst via google over jullie thema

2. Selecteer de tekst en kopieer (ctrl + c) deze

3. Open Word/Google Docs en plak hierin je tekst (ctrl + v)

4. Zorg voor een andere opmaak: 

• Verander je lettertype
• Maak de koppen/titel groter en dikgedrukt.
• Maak één woord in de tekst rood.
• Onderstreep een belangrijk woord.
• Gebruik lijsten bij opsommingen 

Laat even zien hoe je tekst zoekt, selecteert, kopieert en plakt in google docs. Voor degene die het lastig vinden een (geschikte) tekst te zoeken, gebruik dan de tekst die je zojuist hebt gebruikt voor de uitleg. 

Ze gaan naar dezelfde website en kopieren en plakken die tekst om ze vervolgens zelf te bewerken.

Eventueel kan je via chatGPT tekst generen over een bepaald thema wat geschikt is voor die leeftijdsgroep.

Max 1 pagina bewerken

In deze les leren we....

Hoe je witruimte en ruimte tussen regels (spacing) mooi kunt maken.

Hoe je een tekst links, midden of rechts kunt zetten (uitvulling).

Hoe je een kop- of voettekst (header en footer) toevoegt.

Hoe je een plaatje invoegt in Word.

Leerlingen kunnen tekst typen en bewerken in Word.

Leerlingen kunnen basisopmaak toepassen (vet, cursief, onderstrepen, lettergrootte, kleur).

Leerlingen kunnen alinea’s structureren (kopjes, opsommingstekens).

Leerlingen passen dit toe op een thema.

Tekstverwerken

Wat weet je nog van vorige les? Hoe maak je tekst duidelijker?

Voorbeeld

Welke tekst vind je fijner om te lezen? Hoe komt dat denk je?

Leg deze keer vooral de nadruk op de witregels en uitlijning 

Witruimte

Witruimte is de lege ruimte in je tekst.

Dat zijn de plekken waar even geen woorden staan, zoals:

• de ruimte tussen je titel en de tekst
• de ruimte tussen twee alinea’s
• of de marge (de lege rand aan de zijkanten van je blad)

Druk op Enter om een lege regel te maken

Witruimte zorgt ervoor dat je tekst rustig en duidelijk oogt. Als alles aan elkaar vast staat, wordt het lastig lezen.

Demonsteer in Word hoe je voor witruimte zorg tussen de Titel en de eerste kop en tussen de alinea's. 

Eventueel kan je marge ook demonstreren als de klas al wat meer ervaring heeft met Word.  

Spacing (regelafstand)

Spacing is de ruimte tussen de regels.

Je kunt de regels dichter op elkaar zetten.

Of je kunt de regels wat verder uit elkaar zetten, bijvoorbeeld 1,5 regelafstand.

Met spacing kun je een tekst makkelijker leesbaar maken. De tekst kan zo rustiger ogen. 

Spacing (regelafstand)

1. Selecteer met je muis 

de tekst die je wilt veranderen.

2. Zoek het icoontje met regels

 en pijltjes (regelafstand).

3. Kies bijvoorbeeld 1,5 

voor meer ruimte tussen 

de regels.

2.

1.

3.

 Welke afstand vinden ze het prettigst voor hun tekst?

Uitvulling 

Uitvulling betekent hoe je tekst uitgelijnd staat op de bladzijde.

Hier in de voorbeelden is de hele tekst uitgelijnd (respectievelijk links, gecentreerd en rechts) Laat ook zien dat je bijvoorbeeld alleen de titel in het midden kan zetten. 

Demonstreer tevens hoe uitvullen eruit ziet (tekst loopt aan beide kanten recht.) Uitvulling wordt vaak in boeken en kranten toegepast.

Wie weet welke uitvulling er het meest wordt gebruikt bij teksten? En voor de Titel?

Wanneer zou je rechts willen uitlijnen? Bijvoorbeeld voor een datum of  handtekening.  

Laat ze nadenken welke uitvulling bij hun eigen tekst zou passen. Waarom denken ze dat?

Header en footer  (kop- en voettekst)

Een header is een stukje tekst dat bovenaan elke bladzijde staat.

Bijvoorbeeld:

• de titel van je tekst
• het onderwerp.

Een footer is een stukje tekst dat onderaan elke bladzijde staat.

 Bijvoorbeeld:

• je naam, 
• je klas 
• paginanummer

Header en footer  (kop- en voettekst)

1. Ga bovenin naar het menu Invoegen.

2. Selecteer Koptekst & voettekst.

3.  Typ je koptekst (bijv. je naam of titel)

4. Klik op Naar voettekst en typ wat je daar wilt hebben (bijv. paginanummer).

1.

2.

4.

Leg ook uit hoe je makkelijker paginanummers kan toevoegen (zie knop paginanummers naast koptekst en voettekst).

Plaatjes 

1. Klik op Invoegen.

2. Kies Afbeeldingen

3. Kies Zoeken op het web

4. Typ wat je zoekt

 5. Klik op Invoegen

1.

2.

3.

4.

5.

Plaatjes 

1. Je kunt het plaatje groter of kleiner maken door aan de hoekjes te trekken

2.  Je kunt instellen hoe de tekst om het plaatje heen loopt

door te klikken op tekstterugloop

1.

2.

Laat even zien hoe je stap twee doet. Eventueel demonstreren hoe je de afstand tussen de tekst en het plaatje kan aanpassen.

Opdracht

 Open je tekstbestand van vorige keer en pas je tekst aan: 

• Zorg voor witruimte tussen je titel en de tekst en tussen alinea's
• Zet de titel in het midden (gecentreerd) van de pagina
• Zorg voor plaatjes in de tekst en laat de tekst om het plaatje heen lopen.

Tekstverwerken

Stel vragen als: 

Wat vind jij het handigste dat je geleerd hebt?

Wat vond je het moeilijkste?

Hoe zou je dit kunnen gebruiken bij andere vakken (bijv. taal, geschiedenis, aardrijkskunde)?

Ik kan een titel en alinea’s maken met witruimte ertussen.

😒🙁😐🙂😃

Ik kan de regelafstand (spacing) veranderen.

😒🙁😐🙂😃

Ik kan tekst links, midden, rechts of uitgevuld zetten

😒🙁😐🙂😃

Ik kan een header en footer toevoegen.

😒🙁😐🙂😃

Ik kan een plaatje invoegen en de grootte aanpassen.

😒🙁😐🙂😃

Ik kan een document netjes en overzichtelijk maken

😒🙁😐🙂😃