jazz

Blues, Ragtime, Jazz
1 / 46
next
Slide 1: Slide
MuziekMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 4-6

This lesson contains 46 slides, with interactive quizzes, text slides and 20 videos.

Items in this lesson

Blues, Ragtime, Jazz

Slide 1 - Slide

Slide 2 - Video

Ontstaan
Jazz: 30's New Orleans.
 Afro-Amerikanen:  Combinatie van de blues en ragtime uit de cafés,  en gospels uit de kerk. 

Slide 3 - Slide

Blues
Afro-amerikaanse muziekstijl.
Ontstaan: 1860 en 1900 
Komt voort uit liederen die de slaven zongen op de plantages, waarin hun extreem slechte omstandigheden werden bezongen om de dag door te komen. 
20e eeuw:  is er geen slavernij meer, maar hun leven is nog steeds ellendig en dat bezingen ze. 

Slide 4 - Slide

Blues 
Onderscheid zich door: in teksten uitdrukking werd gegeven aan het leed dat men onderging. 

De blues bestaat uit strofen van 3 gezongen regels (AAB Schema). 

  (A) een stelling, of beschrijft een situatie dan wel gemoedstoestand
(A) versterkt wordt door deze meestal in gewijzigde vorm te herhalen.
Tot slotte komt er dan een vervolg aan in de laatste regel (B). (Dit hoor je goed terug in het volgende fragment)


Qua muziek is er een vermenging van Afrikaanse en Europese toonladders

Slide 5 - Slide

Slide 6 - Video

Blues 
Gespeeld door arme bevolking: goedkope instrumenten (mondharmonica en instrumenten die in café’s voorhanden waren als contrabas, (bas)gitaren en piano’s).

Begin 20-ste eeuw komen daar ook blazers bij

Inhoud: neerslachtige karakter → afspiegeling van toenmalige zorgelijke situatie van dagelijks leven → na afschaffing van slavernij vrij, maar heeft geen rechten

Slepend tempo → langzame swing-beweging (subtiel uit de maat, spannende timing) met uitroepen (‘call and response’)
‘Dirty intonation’ → rauw, schrapend stemgeluid
‘Glissando’ → glijdende uithalen

Slide 7 - Slide

Blues kenmerken 1/2

Slide 8 - Slide

Blues kenmerken 2/2
Uitvoering:
  • ‘Blue notes’ → noten die in combinatie met de begeleidingsakkoorden een spanning oproepen, ze worden als het waren een beetje gebogen.


Slide 9 - Slide

Blue Notes

Slide 10 - Slide

Slide 11 - Video

Call and Response

Slide 12 - Slide

0

Slide 13 - Video

St. Louis Blues

Slide 14 - Slide

1

Slide 15 - Video

01:00
BENOEM 3 MUZIKALE KENMERKEN VAN BLUES IN DIT FRAGMENT

Slide 16 - Open question

Ragtime 
Samenkomst van Afro-Amerikaanse muziek en de Europese klassiek. Oorspronkelijk gemaakt voor piano. 
De kern van het genre is “Hit the note twice”. 
De baspartij (op piano dus) wordt heel strak gespeeld, terwijl de hoofdmelodie daar juist ritmisch tegenin gaat. 
Klinkt of er uit de maat wordt gespeeld 

Slide 17 - Slide

Slide 18 - Video

Ragtime: kenmerken
  • De eerste vorm van vermenging →  eerste genoteerde zwarte muziek
  • Marsachtige pianomuziek met een swingende melodie 
  • Vaak gespeeld in “honky tonks”
Kenmerken:
  • Strakke baspartij, melodie gaat hier tegenin
  • ‘Ragged time’ → gescheurde maat (klinkt als: melodie loopt voor begeleiding uit of er juist achteraan)
  • Improvisatie

Slide 19 - Slide

0

Slide 20 - Video

Gospel
Zwarte religieuze muziek die sterk beïnvloed werd door zowel de ritmische muziek die de slaven meebrachten uit Afrika alsook door de 'bevindelijke' manier van geloven van de blanken. Het leven na de dood, vaak aangeduid als het oversteken van de rivier de Jordaan, is een zeer vaak terugkerend thema.

Het Engelse woord gospel komt van het Oudengelse goð ('goed') en spell ('nieuws, boodschap') en betekent dus net als het Griekse evangelie 'goed nieuws' of 'goede/blijde boodschap'.

Slide 21 - Slide

Slide 22 - Video

Jazz
Muzikanten mixen al de invloeden tot de jazz, een nieuw soort dansmuziek. 

Improvisatie. 
Veel gebruikte instrumenten zijn blazers, slagwerk en zang. Later komen daar gitaren en een piano bij. 
Jazz is expressief, met veel ruimte
voor ter plekke verzonnen improvisaties. 
In korte tijd wordt jazz razend populair
bij de Amerikaanse jeugd, maar ook onder kunstenaars in Europa.

Slide 23 - Slide

JAZZ STIJLEN - OUDE STIJL - 1910 - 1940
NEW ORLEANS JAZZ
 CHICAGO JAZZ
 BOOGIE WOOGIE
  SWING JAZZ


Slide 24 - Slide

Slide 25 - Video

Slide 26 - Video

JAZZ - NIEUWE STIJL - VANAF 1940
BEBOB
COOL JAZZ
FREE JAZZ
FUSION JAZZ

Slide 27 - Slide

Slide 28 - Video

Slide 29 - Video

Jazz
Afrikaanse en westerse invloeden vermengen:
  • Afrikaans: ingewikkelde ritmes, improvisatie, responsoriaal
  • Europees: harmonie, melodie, vaste structuur, intrumentarium
Europese invloed komt door:
  • Franse harmoniekapellen (“fanfare”) → de koperblazers.
  • Bestuderen van: marsmuziek, musicalwijsjes, opera, klassieke muziek
Kenmerken van jazz:
  • Improvisatie, vaak in de vorm van call and response
  • Swing (gebruik van de syncoop → verlegging van accenten in muziek + tussen de tellen in!)
  • Emotie
  • Ingewikkelde ritmische structuren

Slide 30 - Slide

Slide 31 - Video

Bekende voorbeelden:
New Orleans Rhythm Kings

George Lewis New Orleans Jazz Band

Slide 32 - Slide

0

Slide 33 - Video

0

Slide 34 - Video

Slide 35 - Video

jazz 
Jazz muzikanten maken veelvuldig gebruik van call and response. Een geïmproviseerd muzikaal gesprek met een vraag-antwoord structuur, kijk maar

Slide 36 - Slide

Slide 37 - Video

1

Slide 38 - Video

00:30
Wat is een ander woord voor 'jazzorkest'?
A
fanfare
B
jazzcombo
C
big band
D
symfonierokest

Slide 39 - Quiz

Porgy & Bess
George Gershwin
1935

Slide 40 - Slide

George Gershwin:

Joods-Russische componist
Studeerde piano
Populaire melodieën, films en Broadway-producties


Porgy & Bess 
Libretto: roman van DuBose Heyward
De eerste uitvoering geen succes 

Bijzonder omdat:
Door donkere  acteurs en actrices
Onderwerp: het gewone leven in een zwarte wijk

Een verhaal van liefde, passie, moord, doodslag, eenzaamheid en wanhoop
Porgy and Bess is een opera, in 1935 gecomponeerd door George Gershwin, op een libretto van DuBose Heyward en zijn broer Ira Gershwin, naar de roman Porgy van Dorothy Hartzell Heyward en DuBose Heyward uit 1927.
De eerste – weinig succesvolle – opvoering vond plaats op 10 oktober 1935 in het Alvin Theatre op Broadway in New York.
De opera was de ultieme poging van George Gershwin om erkenning te vinden als componist van klassieke muziek.
Een bijzonderheid van het werk is, dat alle rollen gezongen worden door zwarte acteurs en actrices. De componist stelde dit als eis. Slechts een paar zeer kleine rollen, zonder gezongen tekst, worden vertolkt door blanke acteurs.
Vanaf de lente van 1936 ging de productie op tournee door Amerika. In het Nationaal Theater van Washington DC mocht er aanvankelijk alleen voor een blank publiek worden opgetreden. Hoofdrolspeler Todd Duncan (Porgy) weigerde onder deze condities te spelen en uiteindelijk werden ook kleurlingen toegelaten. Het was de eerste keer in de geschiedenis dat het Nationaal Theater voor een gemengd publiek toegankelijk was.
De opera is na de dood van Gershwin populairder geworden. Toch wordt het werk weinig opgevoerd, mogelijk omdat het moeilijk is om een goede bezetting bij elkaar te krijgen van zwarte operazangers. Gershwin heeft namelijk testamentair bepaald dat alleen zwarte mensen de opera mogen opvoeren. Wel worden diverse stukken uit de opera nog steeds regelmatig uitgevoerd in jazzbewerkingen. Met name Summertime, It ain't necessarily so en I loves you, Porgy worden als klassiekers beschouwd. Hetzelfde geldt voor het album dat Miles Davis en Gil Evans in 1958 op basis van de opera maakten.

Slide 41 - Slide

Slide 42 - Video

Welke Europese elementen hoor en zie je? En welke Afrikaanse?

Slide 43 - Open question

Muzikale kenmerken Porgy & Bess:
Doel: klassieke symfonische muziek en Amerikaanse jazz mixen
Een enorme bezetting nodig om het goed uit te kunnen voeren
Afrikaanse invloed: 
  • Dans
  • Bluesachtige karakter
  • Swing
Europese invloed:
  • Veel blazers
  • De vorm (opera)
  • Symfonieorkest
  • Klassiek geschoolde zang

Porgy & Bess, Summertime

Slide 44 - Slide

1

Slide 45 - Video

01:00
WAAROM IS DIT EEN TYPISCH VOORBEELD VAN EEN JAZZNUMMER?

Slide 46 - Open question