Anatomie, fysiologie en pathologie vaatchirurgie

• New lesson editor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• HBO
• Studiejaar 4

Arteriën: bouw, functie en ziektebeelden

Leerdoel van de les

Aan het einde van deze les kun je de anatomie en fysiologie van de arteriën beschrijven en de belangrijkste arteriële aandoeningen uitleggen.

Wat zijn arteriën?

Arteriën zijn bloedvaten die zuurstofrijk bloed van het hart naar de organen vervoeren. Ze hebben een gespierde wand die onder hoge druk bloed transporteert.

Opbouw van het arterieel vaatstelsel

Het arteriële systeem begint bij de aorta en vertakt zich tot steeds kleinere arteriën die organen en weefsels van bloed voorzien.

Wandopbouw van arteriën

• tunica intima (binnenkant)

• tunica media (spierlaag)

• tunica adventitia (buitenlaag)

Fysiologie van de arteriën

• Transport van bloed en opgeloste stoffen

• Reguleren van de bloeddruk

Pathologie: sclerotisch vaatlijden

Atherosclerose

Progressieve vernauwing door ophoping van vettige plaques in de vaatwand.

Gevolgen

Verhoogde kans op infarcten, claudicatio intermittens en complicaties in de bloedsomloop.

Symptomen

Claudicatio intermittens

Acute trombose

• Acuut pijnlijk

• Verlies van sensomotoriek

• Koude en bleke huid.

Oorzaken:

• Leefstijl

• Erfelijkheid

• Roken

Symptomen:

• Pijn en kramp bij inspanning

• Vertraagde genezing

Behandeling:

Niet chirurgisch:

• Looptraining!!

• Medicamenteus (Antistolling, cholesterolremmers)

• Leefstijladvies

Chirurgisch:

• Endovasculair middels dotter of stenting procedure.

• Open procedure (liesdesobstructie of CEA)

• Bypass

Aneurysmatisch vaatlijden

Aneurysma is een plaatselijke verwijding van een arterie veroorzaakt door verzwakking van de vaatwand.

Gevolgen:

Aneurysma:

• Trombose en embolievorming

• Ruptuur

Oorzaak en symptomen

• Hypertensie

• Roken

• Hypercholesterolemie

• Obesitas

• Diabetes mellitus

Oorzaken:

Symptomen:

• Zeer vaak asymptomatisch

• Vage rugpijnklachten

• Kloppend gevoel

• Pijn op de borst

• Kortademigheid

• Epilepsie of lateralisatie

Behandeling

Endovasculaire procedure:

Voordelen:

• Minder lange termijn complicaties

• Duurzamer

Nadelen:

• Langer herstel (Circa. 7 dgn)

• Meer kans op per-operatieve complicaties.

Voordelen:

• Minimaal invasief

• Spoedig ontslag (Circa. 2 dgn)

Nadelen:

• Meer re-interventies

• Uiteindelijk duurdere zorg

Open procedure:

Diameter AAA: Man >55mm, Vrouw >50mm

Verschillende protheses

Pathologie: Arteriële dissectie

Bij een dissectie ontstaat er een scheur in de tunica intima waardoor bloed tussen de lagen stroomt.

Typen dissecties

Kolom tekst

Overige

Aorta dissectie

Kan overal in het lichaam voorkomen.

Klachten afhankelijk van de locatie van de dissectie.

Oorzaken en Symptomen:

• Plotse pijn op de borst of rug ( schouderbladen)

• Collaps

• Krachtsverlies

• Dyspneu

• Braken

• Hemi- of paraparese

• Hypertensie

• Atherosclerose

• Erfelijke bindweefselziekten

• Cocaïnegebruik

• Coarctatio aortae

• Vasculitis

Oorzaken:

Symptomen:

Behandeling:

Type B:

• Direct opereren

• Prothese afhankelijk van aangedane deel.

• Medicamenteus

• Tensieregulatie

• Evt. TEVAR

• Leefstijladviezen

Type A: