Interpunctie, spelling (les 4, LMV1)
Interpunctie
Lesson duration is: 15 minItems in this lesson
Interpunctie
Wanneer gebruik je een komma?
Uitgangspunt:
Als je de zin uitspreekt, hoor je dan een rust? Of een duidelijk verschil in toonhoogte?
Vaak gebruik je op die plek een komma.
Wanneer plaats je de komma?(1)
Voor en na een bijstelling
‘Bijleveld, de minister van Defensie, deed een nieuw voorstel.’In een opsomming
Ik reed door Duitsland, Slovenië, Oostenrijk en Tjechië.Na de aanhef boven en de slotgroet onder een brief of e-mail.
Geachte heer Bakker, - Met vriendelijke groet,Voor en/of na een aanspreking.
Sofie, wil jij mij de boter aangeven?
Wanneer plaats je de komma?(2)
Tussen twee persoonsvormen
Nu ik er langer over nadenk, vind ik het geen gek idee.Voor onderschikkende voegwoorden (want,omdat,maar)Hij is ziek, want hij heeft koorts.
Voor een uitbreidende bijzin (die je weg kunt laten):
‘Mijn buurman Arend, die vroeger een collega van mij was, heeft alles geregeld voor het straatfeest.’
Zet de komma('s) op de juiste plek in de zin.
Het was volgens mij Joris die jongen die gisteren ook mee voetbalde
De originele zwarte schoorsteenmantel is nog geheel intact.
De koning die vorig jaar op het ijs uitgleed tijdens de wedstrijd zal morgen aftreden.
Wanneer gebruik je aanhalingstekens?
Het 'Zesje en het Negentje'
Aanhalingstekens
Zelfnoemfunctie (gebruik van woord in context die over het woord gaat)
Het woord ’kerel’ betekent hetzelfde als het woord ’man’.Betekenis
Die bestanden kun je op een ’boekenplank’ in je computer zetten.Ironie/cynisme
Die ’leuke’ buurman van jou heeft een overval gepleegd.Naamsvermelding
Het schilderij ’De Schreeuw’ is over de hele wereld bekend.
''Dubbele'' aanhalingstekens
Directe rede / Citaat
Mark Rutte verklaarde: ”Dan ga je toch lekker lenen?”
Met de zin ”Ik ben ein Berliner” maakte de president zich onsterfelijk.
Aanhalingstekens, punten en komma’s
Is het citaat / de directe rede een volledige zin en staat dit citaat aan het eind van de zin waar deze bij hoort: zet de punt dan binnen de aanhaling (en zet anders geen punt).
Maarten suste: ”Dat went wel.”
”Dat went wel”, suste Maarten.
Voor na, of rond de hoofdzin waarin een zin wordt aangehaald, wordt een komma geplaats. Alleen als een aanhaling zelf een komma bevat, wordt die binnen de aanhalingstekens geschreven.
”Paultje,” zei Rosalie, ”we moeten eerst wat eten.”
Deze heer duwde haar achteloos opzij. Enkele aanhalingstekens gebruiken.
Zij zei Maar of hij dat meende…
Amsterdam heeft negen letters. Enkele aanhalingstekens gebruiken.
Met de woorden Hij was een beetje dom werd Máxima snel populair.
De dubbele punt
Gebruik je bij:
opsommingen
het gebruik van de directe rede.
Het spreekwoord zegt “Wie zich vernedert, zal verhoogd worden.”
Er moet geen dubbele punt
Er moet een dubbele punt vanwege de aangekondigde opsomming.
Er moet een dubbele punt, vanwege de directe rede.
Er moet een dubbele punt, omdat een verklaring volgt.
Hij verovert de sympathie van iedereen hij is erg charmant.
Er moet geen dubbele punt
Er moet een dubbele punt vanwege de aangekondigde opsomming.
Er moet een dubbele punt, vanwege de directe rede.
Er moet een dubbele punt, omdat een verklaring volgt.
Mijn tante kreeg 3 kinderen Jet Mats en Maud.
Er moet geen dubbele punt
Er moet een dubbele punt vanwege de aangekondigde opsomming.
Er moet alleen een komma tussen Jet en Mats.
Einde quiz vmbo
Nu maken:
- Oefenblad interpunctie
Daarna:
- Oefenbladen op de tafels maken
10 minuten voor tijd stoppen
15
minute
00
second
Vin.. jij werkwoordspelling moeilijk om te leren?
Vindt
Vind
Vint
Vintd
De truc
Vervangen met...
Word/wordt jij boos als ik je eten opeet?
Loop/loopt jij boos als ik je eten opeet?
Let op: in de toets gaat tegenwoordige tijd voor verleden tijd
...... (worden) jij volgende week 18?
Wordt
Word
Werd
Mijn auto ............ (starten) vanmorgen niet.
starte
starten
startte
startten
Hij ........... (vinden) het gisteren heel vervelend om zo vroeg op te staan
vind
vindt
vond
Werkwoordspelling
Manou verstuurt een brief
Manou verstuurd een brief
Manou verstuurdt een brief
Werkwoordspelling
Houdt jij ook zo van werkwoordspelling?
Houd jij ook zo van werkwoordspelling?
De familie _____ vorige week naar Amerika.
verhuisde
verhuiste
verhuisden
verhuisten
Toen hij gisteren niet (antwoorden) (verzuchten) ik dat ik er nu echt klaar mee ben.
antwoorde- verzuchtte
antwoordde, verzuchtte
antwoordde-verzuchte
antwoorde-verzuchte
(Worden) je broer ook zo gek van dat wachten?
Word
Wordt
Ik (vermoeden) dat jij dat ook niet echt grappig (vinden).
vermoet, vind
vermoedt, vindt
vermoed, vindt
vermoed, vind
De ; plaats je in de volgende gevallen:
Tussen twee zinnen die zo nauw met elkaar verbonden zijn dat een punt wellicht iets te veel scheiding zou aangeven.
Niemand had van tevoren gedacht dat Joke zou slagen; zij was immers ziek.
Bestaan de delen van een opsomming uit hele zinnen dan gebruik je punten en hoofdletters.
Voorbeeld:
We zien verschillende mogelijkheden:
We gaan meer prullenbakken plaatsen.
We gaan statiegeld invoeren.
We gaan met corveeploegen werken.
2. Bij opsommingen waarvan de delen uit zinsdelen bestaan.
Voorbeeld:
We zien verschillende mogelijkheden:
meer prullenbakken plaatsen;
statiegeld invoeren;
met corveeploegen werken.
Voor in de gereedschapskist
Omdat de puntkomma midden in een zin wordt geschreven, komt er nooit een hoofdletter achter.
Denk aan de volgende spullen - toiletspullen - een handdoek - een warme trui, want het kan koud zijn - iets lekkers voor bij de koffie
We stonden vroeg op we hadden een lange reis voor de boeg Ik heb een hekel aan zwemmen toch neem ik een zwembroek mee
Geert die behoorlijk geagiteerd was riep zet kritisch denken ook in tijdens de gymles maar doe dat met mate
