4DF - 2.2.4.1 Het absolutisme van Lodewijk XIV

4DF - 2.2.4.1 Het absolutisme van Lodewijk XIV
Wat hield het koninklijk absolutisme van Lodewijk XIV in?


1 / 22
next
Slide 1: Slide
GeschiedenisSecundair onderwijs

This lesson contains 22 slides, with interactive quizzes, text slides and 2 videos.

time-iconLesson duration is: 100 min

Items in this lesson

4DF - 2.2.4.1 Het absolutisme van Lodewijk XIV
Wat hield het koninklijk absolutisme van Lodewijk XIV in?


Slide 1 - Slide

This item has no instructions

1. Staatsvorming vóór het bewind van Lodewijk XIV
Voorgangers van Louis XIV (1646-1715):
  • koninklijke macht uitgebreid 
  • centralisatiepolitiek ingezet ten nadele van de Franse adel. 
  • Lodewijk XIV werd koning als vijfjarige. 
  • GEVOLG: adel zag een kans om in opstand te komen (#FAIL) 
  • GEVOLG: Sindsdien wantrouwde de koning de adel.
  • eerste minister kardinaal Mazarin (1602-1661).
  • 1661: Lodewijk XIV neemt het bestuur van Frankrijk over. 
  • Hij was overtuigd van zijn goddelijke recht en regeerde als een absolute vorst
Als 8-jarige

Slide 2 - Slide

This item has no instructions

In de bron geeft Lodewijk XIV een duidelijke boodschap mee aan zijn belangrijkste ministers. Welke?
De koning deelde mee dat hij vanaf nu zelf zou regeren zonder een eerste minister. De ministers moesten hem alleen bijstaan met raad als de koning daarom vroeg en waren verantwoording aan hem verschuldigd.
Wat maakt deze bron duidelijk?
De koning trok de macht definitief naar zich toe.

Wat verwachtte de koning van zijn onderdanen en dus ook van zijn edelen?
De koning verwachtte absolute gehoorzaamheid. 

Slide 3 - Slide

This item has no instructions

Welk kenmerk van de middeleeuwen - vroegmoderne tijd in Europa is hier van toepassing?
A
gelaagde samenleving
B
status bepaald door grondbezit
C
religieuze intolerantie
D
vorstelijk absolutisme

Slide 4 - Quiz

Verder vanaf opdracht 3 & 4 in DM => Bossuet in BW gieten
Koninklijke macht = absoluut
  • "koninklijke macht is heilig, vaderlijk en onbeperkt"
  • vorsten als plaatsvervangers van God op aarde
  • vorstelijk gezag = onbeperkt
  • vorst moet geen rekenschap afleggen
  • onderdanen=volledige, onvoorwaardelijke gehoorzaamheid
  • MAAR: vorsten mogen het goddelijk gezag niet misbruiken

Slide 5 - Slide

This item has no instructions

Wie verleende die absolute macht aan de koning?
A
de kardinaal
B
het volk
C
God
D
de hertogen

Slide 6 - Quiz

This item has no instructions

Is deze stelling juist of fout?

'De onderdanen konden hun koning ter verantwoording roepen.'
A
juist
B
fout

Slide 7 - Quiz

This item has no instructions

  • overtuigd van zijn goddelijke recht 
  • regeerde als een absolute vorst: zijn wil was wet. 
  • Liet zich bijstaan door enkele bekwame ministers uit de burgerij - dus NIET de adel.
  • groot wantrouwen ten opzichte van de adel.==> Sloot hen uit van het bestuur van zijn rijk. 
  • ==> Bestuurlijke taken  overgenomen door intendanten (=door de koning benoemde burgers)
  • De adel hield hij zoet met onbenullige taken, ronkende titels en rijke pensioenen. 
  • Le roi soleil: alle  edellieden verbleven aan het hof van Versailles waar zij de vorst op zijn wenken bedienden. ==>adel = hofceremoniële adel (in een gouden kooi.) 



Lodewijk XIV:

Slide 8 - Slide

This item has no instructions

Slide 9 - Video

This item has no instructions

Slide 10 - Video

This item has no instructions

Economisch beleid
Lodewijk XIV gaf geld uit zonder rekenen: 
  • de bouw van het paleis van Versailles, zijn hofhouding en de hofceremoniële adel, oorlogen ... 
  • Colbert (1619-1683), minister van financiën en economie. 
  • Colbertisme: een land wordt rijk  als de waarde van de export > import (= positieve handelsbalans)
  • GEVOLG: . meer geld binnen dan eruit ging. 
  • HOE? overheidsregulering. = (staats-)mercantilisme
Colbert hield het staatsbudget voor een lange tijd in evenwicht <-> Lodewijk XIV gaf veel meer geld uit dan Colbert aanbracht. GEVOLG: een zware staatsschuld.

Slide 11 - Slide

This item has no instructions

Godsdienstpolitiek
  • Lodewijk XIV = plaatsvervanger van God op aarde => geen andersdenkenden 
  • één koning, één godsdienst = Katholicisme 
  • Eiste dat de hugenoten (protestanten) zich bekeerden 
  • 1685 het Edict van Nantes wordt ingetrokken => einde godsdienstvrijheid
  • => bedoelde en onbedoelde gevolgen:
  • Bedoeld:
  • De religieuze eenheid versterkt gezag van de koning
  • Onbedoeld:
  • Duizenden protestantse bekwame handwerkslieden verlieten Frankrijk.
une foi, une loi, un roi
één geloof, één wet, één koning

Slide 12 - Slide

This item has no instructions

ophanging
verschillende middelen om de ketter te overtuigen
Satirische protestantse gravure, ca. 1679.
Deze gravure, getiteld Moyens surs et honnêtes de ramener les hérétiques à la foi catholique [Zekere en eerlijke middelen om een ketter terug naar het katholieke geloof te brengen], geeft op een satirische* wijze weer hoe hugenoten (protestanten) in Frankrijk tot het katholieke geloof werden gedwongen.

*satirisch: ironisch, spottend
de zweep
Het rad. Met het rad brak de beul ledematen. Vandaar het woord 'radbraken'.
de galeien waarop men dwangarbeid als roeier moest verrichten
de brandstapel
'plaats van bekering' = gevangenis

Slide 13 - Slide

This item has no instructions


A
historische bron
B
historisch werk

Slide 14 - Quiz

This item has no instructions

Satirische prent uit 1679.
A
primaire bron
B
secundaire bron

Slide 15 - Quiz

This item has no instructions

Satirische (spot)prent uit 1679. De maker is een ...
A
katholiek
B
protestant

Slide 16 - Quiz

De maker is onbekend. Het kan gaan om een protestant die spot met het beleid van Louis XIV of om een katholiek die spot met het geloof van de Hugenoten.
Vijftig jaar oorlog

  • De minister van oorlog van Lodewijk XIV (Le Tellier), maakte het Franse leger tot het beste van zijn tijd. 
  • Hij moderniseerde het leger:
  • verbeterde de bewapening
  • stelde een ijzeren tucht en zware dril in 
  • liet de officieren opleiden in een militaire school. 
  • Met dat leger streefde Lodewijk XIV naar een overwicht of een hegemonie in Europa.

Slide 17 - Slide

This item has no instructions

Waarom is het veroveren van de Z-Ndl zo belangrijk?
Door de Zuidelijke-Nederlanden te veroveren, zou de hoofdstad Parijs veiliger zijn tegen invallen uit het noordoosten.
Welke natuurlijke grens wordt nagestreefd?
De Rijn

Slide 18 - Slide

This item has no instructions

Kunst in dienst van de verheerlijking van de koninklijke macht 
Opdrachten: 
  1. bekijk het interactieve filmpje op DM: opdracht 9
  2. bestudeer het statieportret van Lodewijk XIV in DM: opdracht 10
Kunst in dienst van de verheerlijking van de vorst.

Slide 19 - Slide

This item has no instructions

Het einde van Lodewijks regeerperiode
Tegen het einde van Lodewijks lange regeringsperiode wankelde de economie onder de massa reglementen, het verlies van duizenden protestantse bekwame handwerkslieden die uitweken en de ontzaglijke kosten van zijn talrijke oorlogen. Bovendien verenigden de Europese staten zich om aan de steeds grotere Franse militaire dreiging weerstand te bieden.


Slide 20 - Slide

This item has no instructions

De macht van de koningen in Europa verschilde van land tot land. 


Zeker te onthouden!

Slide 21 - Slide

This item has no instructions

Het (Spaans) Habsburgse rijk
  • Keizer Karel V bestuurde met een regionale centralisatie.
  • Hijzelf stuurde het bestuur wel aan maar hij liet toch nog heel wat ruimte voor de verschillende gebieden om hun eigen accenten te leggen.

  • Zijn opvolger Filips II probeerde de macht meer naar zich toe te trekken - meer centralisatie dus - maar uiteindelijk lukt dit hem niet helemaal: hij moest zelfs aanvaarden dat een gebied zich afscheurde: de Verenigde Provinciën. 
  • Hij kreeg de plaatselijke adel, stedelingen en vooral calvinisten niet onder controle.
Frankrijk
  • De koning slaagde erin om elke inspraak uit te schakelen.
  • Daartoe creëerde hij een gouden kooi in Versailles waar hij zijn belangrijkste vijanden - de adel - in een systeem van regels en ceremonieën bezighield zodat ze nauwelijks nog een bedreiging vormden. 
  • De centralisatie van de macht bij koning Lodewijk XIV was absoluut gelukt.
  • Hij wist de adel klein te krijgen.

Slide 22 - Slide

This item has no instructions