• Begrijpend lezen
• Nederlands
• +3
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-4

Introduction

Digibordles

Begrijpend lezen met

Week 5

WELKOM bij het lesmateriaal van 7Days op School. In de lesinstructie leest u hoe u de tekst kunt bespreken met uw leerlingen.

Na deze les kan ik:

• In het kort vertellen wat feiten en fabels zijn over het coronavirus.

• Nieuws controleren op 'echtheid' (factchecking) aan de hand van een stappenplan. 

_{Dit ga je leren!}

Lesdoel

Bespreek het lesdoel met uw leerlingen.

Wat weet jij al over het coronavirus?

Wat weet jij al over het onderwerp?

Het nieuws

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Het nieuws

Straffeloos ontsnappen uit de bak?

<span style="font-weight: bold">In de ban zijn van</span><br>Spreekwoord. Zo erg in iets geïnteresseerd zijn dat je je aandacht alleen nog maar daarop kunt richten.&nbsp;<br><i>Tijdens het WK voetbal is iedereen <u>in de ban van</u> het Nederlands elftal.&nbsp;</i><br><br>

<span style="font-weight: bold">Onschadelijk maken</span><br>Ervoor zorgen dat iets minder gevaarlijk wordt door het meest gevaarlijke deel onschadelijk te maken; iets minder pijnlijk maken.<br><i>De bombrief moest <u>onschadelijk</u> gemaakt worden. Er kwam een speciaal team voor.&nbsp;&nbsp;</i><br><br>

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Waarom is het belangrijk om uit te zoeken 

of nieuws echt is of niet?

Vraag

Het nieuws

<span style="font-weight: bold">bezweken</span><br>Iets niet meer kunnen verdragen (en daardoor kapotgaan, ziek worden of sterven) of weerstaan.&nbsp;<br><i>Door de druk van vriendinnetjes is Salma <u>bezweken</u>. Ze móest die nieuwe sneakers kopen.&nbsp;</i><br><br>

<span style="font-weight: 700">de uitbraak - uitbreken</span><br><div>Wanneer een ziekte in een grotere frequentie dan normaal voorkomt.<br><i>Het ebola-virus <u>brak uit</u> in Afrika.&nbsp;</i><br><br></div>

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Wat is waar (feit) en 

wat is niet waar (fabel). 

Werk samen met een klasgenoot. 

Maak een lijst met feiten en fabels en schrijf het kort op. 

Waarom is het een feit en waarom een fabel? Schrijf het er kort achter. 

feiten

fabels 

Heb jij de alinea begrepen?

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Het nieuws

<b>baseren</b><br>Waar je van uitgaat, hoe je tot een mening komt.<div><i>Waar is die mening op <u>gebaseerd</u>?</i><br><br></div>

<b>hardnekkige geruchten</b><br>Hardnekkig = aanhoudend/volhoudend. Geruchten = verhaal dat de ronde doet.&nbsp;<div><i>Er gaan <u>hardnekkige geruchten</u> rond dat een scholier het eindexamen heeft gestolen.&nbsp;</i><br><br></div>

<b>bioligische wapens</b><div>Microbiologische en toxine wapens.&nbsp; Deze verspreiden virussen, bacteriën of schimmels die zich kunnen vermenigvuldigen in mens, dier of plant.&nbsp;</div><div><i>Tijdens de Vietnam-oorlog gebruikte de VS <u>biologische wapens</u> (Agent Orange) om de bladeren in het regenwoud te vernietigen voor beter zicht.</i></div>

<b>het scenario&nbsp;</b><div>Chronologisch beschrijving van een gebeurtenis. Een verhaalvorm.&nbsp;<br><div><i><u>Het scenario</u> voor die film is geschreven door een bekende regisseur.&nbsp;</i><br><br></div></div>

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Het nieuws

<b>de grond uitstampen</b><div>Iets heel snel opbouwen.&nbsp;<br><div><i>Door woningtekort werden de huurappartementen in Amsterdam-West <u>de grond uitgestampt.&nbsp;</u></i><u><br></u><br></div></div>

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Wat is waar (feit) en 

wat is niet waar (fabel). 

Werk samen met een klasgenoot. 

Vul de lijst met feiten en fabels aan.  

Waarom is het een feit en waarom een fabel? Schrijf het er kort achter. 

feiten

fabels 

Heb jij de alinea's begrepen?

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Het nieuws

<b>Iets onder de leden hebben</b><div>Spreekwoord. Niet helemaal gezond zijn.<br><div><i>Jonas had een griepje <u>onder de leden</u>.&nbsp;</i><br><br></div></div>

<b>loos alarm</b><div>Een valse oproep.&nbsp;<br><div><i>Het brandalarm ging af. Het was gelukkig <u>loos alarm</u>, er bleek geen brand te zijn.&nbsp;</i><br><br></div></div>

<b>isolatie</b><div>Afsluiting. Afsluiting van besmette personen.&nbsp;<br><i>De patiënt lag in een speciale kamer. Zo werd hij <u>geïsoleerd</u> van de andere patiënten.&nbsp;</i><br><div><br></div></div>

<b>de logistieke operatie&nbsp;</b><div>Logistiek = alles wat nodig is om iets goed te laten verlopen, zoals voorbereidingen en transport van dingen. Operatie = actie.&nbsp;<br><i>Door deze <u>logistieke operatie</u> konden de voedselpaketten goed gebracht worden.&nbsp;</i><br><div><br></div></div>

<b>het vaccin</b><div>Vloeistof die je gebruikt om iemand in te enten waardoor hij of zij immuun wordt voor bepaalde ziektes.&nbsp;<br><i>Gerda werd ingeënt met <u>het vaccin</u> tegen waterpokken.&nbsp;</i><br><div><br></div></div>

<b>de viroloog</b><div>Specialist in virussen en virusziekten.&nbsp;<br><i>Door het onderzoek in het laboratorium ontdekte de <u>viroloog</u> een virusremmer.&nbsp;</i><br><div><br></div></div>

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Wat is waar (feit) en 

wat is niet waar (fabel). 

Werk zelfstandig. 

Vul de lijst met feiten en fabels aan.  

Waarom is het een feit en waarom een fabel? Schrijf het er kort achter. 

feiten

fabels 

Heb jij de alinea's begrepen?

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Wat hebben jullie opgeschreven bij feiten? En wat bij fabels? 
Vertel elkaar waarom het daar staat. 

Lukte het om je lijsten aan te vullen? Waarom wel of niet?

     Bespreek samen met je schoudermaatje

Bespreek met elkaar

Terugkoppeling lesdoelen

Bespreek samen met de leerlingen of jullie de lesdoelen hebben behaald.

Jij mag voor nieuwslezer spelen! 

Presenteer een nieuwsitem over het coronavirus voor de klas.

Je gebruikt (natuurlijk) alleen de feiten!

Terugkoppeling lesdoel

Lesdoel

Terugkoppeling lesdoelen

Bespreek samen met de leerlingen of jullie de lesdoelen hebben behaald.

                  Fact checking - stappenplan!

Een vertaling van een verhaal naar acties (wat er gebeurt) en 

dialogen (wat er gezegd wordt). 

• Gebruik je koppie right!
  Check altijd de auteursrechten (copyright) onder aan een webpagina. Controleer of de informatie op die pagina onder een auteursnaam valt of anoniem gepubliceerd is.
  
  
• Gebruik meerdere bronnen
  Gebruik nooit maar één website. Gebruik andere websites en andere bronnen zoals een encyclopedie.  
  
  
• Geloof je het zelf?
  Hoe geloofwaardig is je bron? Check voor de zekerheid hoe lang een website al bestaat (grote kans dat als hij wat langer bestaat, hij al gefactcheckt is). 
  
  
• Wat is de publicatiedatum?
  Wanneer is het stuk geplubliceerd. Probeer een meest recente bron te gebruiken. 

• Bekijk de achtergrond en expertise van de auteur
  Wie geloof je eerder? Een universiteitsdocent in psychologie of iemand die naar een psycholoog gaat? Check altijd welke informatie je nodig hebt en wie je beste kan raadplegen.  
  
  
• Komt het overeen met je bestaande kennis?
  Klopt wat je net gelezen hebt met wat je eerder geleerd hebt? Het hoeft geen probleem te zijn als je iets nieuws leert, maar dubbelchecken kan dan nooit kwaad.
  
  
• Gebruik je gezonde verstand! 
  Klinkt het realistisch?
  
  

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

                                Check it out!

Een vertaling van een verhaal naar acties (wat er gebeurt) en 

dialogen (wat er gezegd wordt). 

klik hier voor de bron

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

                                Waar of niet waar?

bron(en)

1. WAAR
2. NIET WAAR

                               Het antwoord

Een vertaling van een verhaal naar acties (wat er gebeurt) en 

dialogen (wat er gezegd wordt). 

bron(en)

Conclusie

Experts bevestigen dat kinderen het agressiefst zijn op hun derde jaar. Knack beoordeelt de stelling als WAAR.

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

                                Check it out!

Een vertaling van een verhaal naar acties (wat er gebeurt) en 

dialogen (wat er gezegd wordt). 

klik hier voor de bron

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

                          Waar of niet waar?

bron(en)

1. WAAR
2. NIET WAAR

                                Check it out!

Een vertaling van een verhaal naar acties (wat er gebeurt) en 

dialogen (wat er gezegd wordt). 

Conclusie

Omdat voor de meeste mensen minder dan zeven uur slapen bewezen slecht is, beoordelen we de stelling eerder als WAAR.

klik hier voor de bron

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

                                Check it out!

Een vertaling van een verhaal naar acties (wat er gebeurt) en 

dialogen (wat er gezegd wordt). 

klik hier voor de bron

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

                          Waar of niet waar?

bron(en)

1. WAAR
2. NIET WAAR

                                Check it out!

Een vertaling van een verhaal naar acties (wat er gebeurt) en 

dialogen (wat er gezegd wordt). 

Conclusie

Omdat de stelling niet echt door wetenschap wordt ondersteund, kunnen we de stelling dat grote gezinnen het gelukkigst zijn eerder als onwaar bestempelen als waar. Maar ècht bewijs is er niet. 

WAAR / ONWAAR

Klik hier voor de bron. 

Lezen

Lees samen met de leerlingen het nieuws uit de krant.

Is het gelukt om nieuws te controleren op echtheid?

Heb je de tips gebruikt? Hielp dit bij het controleren of niet?

Afsluiting 

Terugkoppeling lesdoelen

Bespreek samen met de leerlingen of jullie de lesdoelen hebben behaald.

Welk nieuwbericht geloofde je op het eertste gezicht en bleek onwaar te zijn? Hoe kwam dat? 

Welk nieuwsbericht geloofde je op het eerste gezicht niet en bleek waar te zijn? Hoe kwam dat? 

Wat neem je mee van deze les? 

Reflectie

Terugkoppeling lesdoelen

Bespreek samen met de leerlingen of jullie de lesdoelen hebben behaald.

Tot de volgende keer!