19.3 Energieproductie zonder zuurstof ll

Paragraaf 1 Dierenwelzijn
19.3 Energieproductie zonder zuurstof
1 / 35
next
Slide 1: Slide
BiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

This lesson contains 35 slides, with interactive quizzes, text slides and 1 video.

time-iconLesson duration is: 80 min

Items in this lesson

Paragraaf 1 Dierenwelzijn
19.3 Energieproductie zonder zuurstof

Slide 1 - Slide

Doel 19.3
Je leert hoe je lichaam energie vrijmaakt zonder zuurstof te gebruiken

Je leert verschillende vormen van anaerobe dissimilatie bij verschillende organismen


Slide 2 - Slide

Stappen vrijmaken energie
1. ATP
2. CP
3. anaerobe
dissimilatie
4. aerobe 
dissimilatie (19.4)

Slide 3 - Slide

1. ATP
In cellen zit een voorraad ATP.

De energie uit ATP wordt voor veel celprocessen gebruikt:
  • loskoppelen myosine van actine
  • actief transport
  • bouw RNA, DNA, eiwitten
  • etc.

Slide 4 - Slide

1. ATP (adenosinetrifosfaat)
BINAS 67L
Hydrolyse van ATP levert energie. Hydrolyse is afbraak van grotere moleculen waarbij water wordt verbruikt.

Binding tussen tweede en buitenste fosfaatgroep verbreekt, bindingsenergie komt vrij.  

Slide 5 - Slide

Waar bevindt zich de energie in ATP?

Slide 6 - Open question

Stappen vrijmaken energie
1. ATP
2. CP
3. anaerobe
dissimilatie
4. aerobe 
dissimilatie (19.4)

Slide 7 - Slide

2. Creatinefosfaat (CP)
Spiercellen bevatten ook een voorraad creatinefosfaat (CP) 
De fosfaatgroep van CP kan overgedragen worden aan ADP om nieuw ATP te maken: 
CP + ADP -> C + ATP

ATP en CP zijn samen de fosfaataccu, energie klaar voor gebruik in je spieren. 

Slide 8 - Slide

Stappen vrijmaken energie
1. ATP
2. CP
3. anaerobe
dissimilatie
4. aerobe 
dissimilatie (19.4)

Slide 9 - Slide

3. Anaerobe dissimilatie
Anaerobe dissimilatie = afbraak glucose zonder zuurstof = onvolledige dissimilatie van glucose

Verloopt in twee stappen: 
A. Glycolyse - grondplasma
B1. Melkzuurgisting - grondplasma (dier, melkzuurbacterie)
of B2. Alcoholgisting - grondplasma (gistcellen)

Slide 10 - Slide

Wat is het 'voordeel' van anaerobe dissimilatie gedurende de eerste 30 seconden van inspanning?
A
anaerobe dissimilatie levert per molecuul glucose meer energie (dan aerobe)
B
Het duurt even om zuurstof aan te voeren naar die spieren
C
anaerobe dissimilatie levert alcohol op!
D
Voor aerobe dissimilatie is eerst activeringsenergie nodig

Slide 11 - Quiz

3A. Glycolyse (BINAS 68B)
1 glucose + 2 NAD+ + 2 ADP + 2 Pi → 
2 pyrodruivenzuur + 2 NADH, H+ + 2 ATP

Slide 12 - Slide

Slide 13 - Video

NAD+ en NADH,H+
Bij glycolyse komen uit glucose vier protonen (H+) en vier elektronen (e-) vrij. 
De rol van NAD+ is het opnemen van een 2 H+ en 2 electronen = protonen- en elektronen-acceptor
Daardoor ontstaan per glucose molecuul twee NADH,H(zie BINAS 68B)


NAD+ voorraad beperkt en moet bij anaerobe dissimilatie worden aangevuld, anders stopt glycolyse. Hiervoor nodig stap B --> melkzuurgisting. 
NAD+ + 2H+ + 2e- -> NADH,H+

Slide 14 - Slide

Om welke reden gaat de 'trap' van de afbraak van glucose eerst omhoog en dan naar beneden?

Slide 15 - Open question

3B. Melkzuurgisting 

Slide 16 - Slide

Melkzuurgisting BINAS 68B


       
Deze pijl staat verkeerd om in je boek
2 NADH,H+ dragen hun 2 elektronen en 2 protonen over aan 2 pyrodruivenzuur, hierdoor ontstaat 2 melkzuur en 2 NAD+

Slide 17 - Slide

Bij melkzuurgisting ontstaat uit pyrodruivenzuur..

Slide 18 - Open question

Wat is het nut van melkzuurgisting?

Slide 19 - Open question

Recycling
Melkzuur bevat veel energie, 
lever en hartspiercellen zetten dit weer om tot pyrodruivenzuur en glucose (kost 6 ATP). 

Deze glucose kan dan opnieuw worden afgebroken. 

Slide 20 - Slide

Bacteriën
Bij melkzuur-bacteriën eindigt de afbraak
van glucose bij de vorming van melkzuur
(yoghurt, karnemelk).

Andere bacteriën vormen juist alcohol als
eindproduct (bier, wijn).

Slide 21 - Slide

3C. Alcoholische gisting

Slide 22 - Slide

Alcoholgisting BINAS 68B


       
Deze pijl staat verkeerd om in je boek
2 CO2 wordt afgesplitst van 2 pyrodruivenzuur, hierdoor ontstaat 2 ethanal. 2 NADH,H+ dragen hun 2 elektronen en 2 protonen over aan 2 ethanal , hierdoor vormt 2 ethanol

Slide 23 - Slide

Toepassing alcolholische gisting
Door alcolholische gisting van druivensap (wijn) of mout (bier) vormt ethanol in de drank. 

Toegevoegde bakkergist dissimileert koolhydraten, de gevormde CO2 zorgt voor het rijzen van het brood 

Slide 24 - Slide

Melkzuurgisting en alcoholische gisting vinden plaats in
A
Het grondplasma
B
de mitochondriën

Slide 25 - Quiz

Bij alcoholische gisting ontstaat uit pyrodruivenzuur

Slide 26 - Open question

Waar blijft de alcohol die bij de gisting van het brooddeeg ontstaat?

Slide 27 - Open question

Samenvatting Anaerobe dissimilatie 

Waar precies vindt dit plaats in de cel? .........
Er is wel/geen zuurstof aanwezig.
Welke stof wordt er omgezet? ......
Wat is het eindproduct? 
Hoeveel ATP levert de anaerobe dissimilatie netto op? .......ATP
Hoeveel NADH levert de glycolyse op? .......... NADH

Slide 28 - Slide

Samenvatting Anaerobe dissimilatie 

Waar precies vindt dit plaats in de cel? ....Cytoplasma.....
Er is wel / geen zuurstof aanwezig.
Welke stof wordt er omgezet? .glucose......
Wat is het eindproduct? Pyrodruivezuur en dat wordt omgezet in melkzuur of alcohol
Hoeveel ATP levert de anaerobe dissimilatie netto op? ..2.....ATP
Hoeveel NADH levert de glycolyse op? .....2..... NADH

Slide 29 - Slide

Wie heeft ..?
Hoe raakt NADH de H+ ionen weer kwijt? Melkzure gisting
..
NADH levert H+ ionen af aan 
...
 Wie heeft ..?
Hoe raakt NADH de H+ ionen weer kwijt? Alcoholische gisting
....
NADH levert H+ ionen af aan ..
Bijproduct: ..

Slide 30 - Slide

Wie heeft ..?
Hoe raakt NADH de H+ ionen weer kwijt? Melkzure gisting
1. melkzuurbacteriën
2. dwarsgestreepte spieren bij gewervelden
NADH levert H+ ionen af aan melkzuur
 Wie heeft ..?
Hoe raakt NADH de H+ ionen weer kwijt? Alcoholische gisting
1.sommige schimmels (gisten)
2. bacteriën en kiemende zaden
NADH levert H+ ionen af aan ethanol
Bijproduct: CO2

Slide 31 - Slide

Dus wat is het doel van de vorming van melkzuur of alcohol bij anaerobe dissimilatie?
A
Dan worden je spieren lekker dronken
B
Anders raakt de voorraad NAD op
C
Dan worden je spieren moe en stop je met de inspanning
D
Voor het overnemen van de H-tjes en elektronen van NADH

Slide 32 - Quiz

Xander krijgt tijdens gym een cijfer voor zijn hinkstapsprong. Om een extra goede sprong te doen neemt hij een enorme lange aanloop. Tijdens zijn lange aanloop en hinkstapsprong vindt in zijn beenspieren anaërobe dissimilatie plaats. Welke van de stoffen alcohol, koolstofdioxide, melkzuur en water komt of komen in deze spieren vrij bij dat proces?
A
Alleen melkzuur
B
Alleen alcohol en koolstofdioxide
C
Alleen koolstofdioxide en water
D
Melkzuur, koolstofdioxide en water

Slide 33 - Quiz

Doel 19.3
Je hebt geleerd hoe je lichaam energie vrijmaakt zonder zuurstof te gebruiken

BINAS 68A Overzicht dissimilatie van glucose
BINAS 68B Glycolyse en gisting
BINAS 90A Energiebronnen van een spier bij lichte training

Slide 34 - Slide

Begrippen 19.3
ATP, ADP, creatinefosfaat (CP), fosfaataccu, dissimilatie, glycolyse, pyrodruivenzuur, protonen- en elektronenacceptator, NAD+, NADH,H+, melkzuur, alcohol, anaeroob

Slide 35 - Slide