Samenvatting P3 Lets talk about sex

• Mens & Natuur
• Middelbare school
• vmbo t, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 2

Primaire geslachtskenmerken

Zijn de verschillen tussen een jongen en een meisje, dus waar je mee geboren wordt.

Secundaire geslachtskenmerken

Zijn de verschillen tussen jongens en meisjes die rond de puberteit ontstaan door geslachtshormonen.

Theoriekaart: puberteit

Groeispurt

Botten groeien in de pijpbeenderen via de groeischijven (kraakbeen).

1. Deling: Kraakbeencellen maken nieuw kraakbeen.
2. Verbening: Kraakbeen verandert in hard bot -> je wordt langer.
3. Groeistop: Aan het einde van de puberteit verkalken de schijven volledig.

Verschil:

• Meisjes: Starten eerder (10-11 jr), stoppen eerder met groeien door oestrogeen.
• Jongens: Starten later (12-13 jr), groeien langer door en worden gemiddeld langer.

Geslachtshormonen

Man= testosteron en vrouw = oestrogeen

Hormonen = regelstofjes

• Hormoonklieren (hypofyse)
  --> stuurt eierstokken en teelballen aan 
  om geslachtshormonen te maken

Geslachtshormonen

• Oestrogeen (vrouwelijke secundaire geslachtskenmerken)
• Testosteron (mannelijke secundaire geslachtskenmerken)

Rol van hormonen?

Hormonen = regelstofjes die via het bloed door je lichaam reizen. 

De route van hormonen:

1. Hypofyse (hersenen): Geeft het startsein voor de puberteit en maakt groeihormoon.
2. Eierstokken (meisje): Maken oestrogeen -> eicellen rijpen + vrouwelijke secundaire kenmerken.
3. Zaadballen (jongen): Maken testosteron -> zaadcellen maken + mannelijke secundaire kenmerken.

Vrouwelijk geslachtsorgaan

mannelijk geslachtsorgaan

SOA's 

- Seksueel Overdraagbare Aandoening

• Symptomen 

• Soorten 

• Bescherming

• Gevaren

vb.: branderig gevoel, afscheiding, plekjes/bultjes, pijn 

evt. Onvruchtbaarheid bij geen behandeling 

SOA top 3 -> Chlamydia, Genitale wratten, Herpes genitalis

Condoom! + bespreken met je partner of checken bij GGZ (Gratis tot 25 jaar)

Eisprong (ovulatie)

Beschrijf de functies van de eierstokken en leg uit hoe ze werken.

Menstruatiecyclus

1. Voorbereiding: Eicel wordt rijp in de eierstok; baarmoederslijmvlies wordt dikker.
2. Eisprong (dag 14): De rijpe eicel komt vrij in de eileider (ovulatie).
3. Onderweg: Eicel gaat naar de baarmoeder. Geen bevruchting? --> Eicel sterft af.
4. Menstruatie: Slijmvlies wordt afgestoten (bloed/slijm). De cyclus begint opnieuw.

Producten en hygiëne

Om bloed op te vangen kun je verschillende producten gebruiken:

• Maandverband: Plakstrip voor in de onderbroek.
• Tampons: Inwendig product (in de vagina).
• Menstruatiecup: Herbruikbaar duurzaam bekertje van siliconen.

Zwangerschap

Na de bevruchting en innesteling begint het buitenste laagje cellen van het embryo direct een hormoon te maken: HCG.

Zwangerschapstest: meet of er HCG in de urine zit.

HCG houdt het gele lichaam in leven --> progesteron productie blijft hoog. --> Baarmoederslijmvlies blijft dik + geen nieuwe eicellen die rijpen.

Zwangerschap

Embryo (Week 0 tot 10): In de eerste weken worden alle organen aangelegd (hart, hersenen, ledematen). Aan het einde van week 10 is het 'bouwplan' klaar.

Foetus (Week 11 tot 40): Vanaf nu heet het ongeboren kindje een foetus. Deze fase staat in het teken van groei en het verder 'afrijpen' van de organen (rijping).

placenta (moederkoek). Hier vindt de uitwisseling van stoffen plaats. Het bloed van de moeder en het bloed van het kind mengen niet!  

Navelstrengader (ROOD): Vervoert zuurstof en voedingsstoffen van de placenta naar het kind toe.

 Navelstrengslagaders (Blauw): Vervoeren koolstofdioxide en afvalstoffen van het kind terug naar de placenta.

Gastles: de bevalling

Volgende slide moet je een keertje doornemen maar niet uit je hoofd leren! Kijk wel goed naar de laatste 2 slides over SOA's en de slide over de pil en mannencondoom.

Weet dat je bij Jongerenhulp of GGZ terecht kan wanneer je een soa hebt of hulp nodig hebt.

docs.google.com

Top 3 Soa's

Hermafrodiet

Ook wel: Tweeslachtigheid een organisme heeft zowel de mannelijke als de vrouwelijke geslachtsorganen.

 Er is nog steeds sprake van geslachtelijke voortplanting, maar er hoeft niet gezocht te worden naar een mannetje/vrouwtje want elke slak is beide!

Geslacht: Bepaald door geslachtsorganen (man OF vrouw)

Intersekse: Kenmerken van beide geslachtorganen (combinatie)

 

Gender: Hoe je je voelt (mannelijk of vrouwelijk), psychologische geslacht. 

Maar voor sommige mensen klopt hoe zij zich van binnen voelen niet met hoe ze geboren zijn; dit heet transgender. 

Net zoals met geslacht, zijn er ook mensen zich die qua gender tussen man en vrouw in voelen, dit noem je non-binair.

Met iemands seksuele oriëntatie wordt bedoeld tot welk geslacht (of welk gender) iemand zich seksueel aangetrokken voelt. 

Bijvoorbeeld:

- Heteroseksueel

- Homoseksueel

- Biseksueel

- Aseksueel

Sexting

Wanneer je seksueel getinte berichtjes, foto’s of filmpjes stuurt, ontvangt of deelt via social media, noem je dit sexting. Er zijn meerdere mogelijkheden voor sexting. 

• Je stuurt seksueel getinte tekstberichtjes
• Het sturen en/of maken van seksueel getinte foto’s
• Het sturen en/of maken van seksueel getinte video’s

www.gimkit.com