H10: Boeren, handelaars en krijgers: de Kelten

• Geschiedenis
• Secundair onderwijs

H10: Boeren, handelaars en krijgers

DE KELTEN

Kelten

• Grieken noemden hun noorderburen 'keltoi'
• Kelten = verzameling van stammen: nooit één volk
• Wel onderlinge contacten
• Dezelfde levenswijze: verspreidde zich over heel Europa ten noorden van de Alpen

Wonen en werken

• Meerderheid van de Kelten woonde in eenvoudige landbouwnederzettingen.
• Centraal Europa: indrukwekkende heuvelforten waar de elite leefde in grote luxe dankzij controle van de handel
• Versterkte steden (oppidum): sporen van handel en ambachten

1. Kelten waren ervaren ijzersmeden: maliënkolders, landbouwwerktuigen, ijzeren hoepels rond wielen, houten ton
2. Veeteelt: grote overschotten: schapenwol, gezouten varkensvlees (export naar Rome)

3. Met weefgetouw werd van wol kleurrijke stof gemaakt

4. Landbouwoverschotten door ijzeren ploeg, ijzeren zeis, oogstmachine en bemesting met mergel

Keltische standenmaatschappij

• 3 standen: elite, gewone vrijen en onvrijen
• Elite: koning of stamhoofd - druiden, priesters, barden - krijgers
• Gewone vrijen: ambachtslui - handelaars, vrije akkerbouwers en veetelers
• Onvrijen: onvrije boeren (in dienst van grootgrondbezitter) en slaven (krijgsgevangenen)

De Keltische vrouwen hadden weinig aanzien.

1. Juist
2. Fout

De erfopvolging bij de Kelten gebeurde

1. patriarchaal (langs vaderszijde)
2. matriarchaal (langs moederszijde)

In welke drie groepen wordt de Keltische samenleving ingedeeld?

In de Keltische samenleving was er gelijkheid tussen de bevolkingsgroepen

1. Juist
2. Fout

Een samenleving waarin er ongelijkheid bestaat tussen de inwoners, noemen we een ...

Keltische stammen

• Wat we weten over de Keltische stammen, komt hoofdzakelijk uit Romeinse bronnen (Bello Gallico).
• Onderlinge verdeeldheid onder de stammen.
• Verdeel en heers: Caesar profiteerde van de verdeeldheid om Gallië te kunnen veroveren.

Keltische cultuur

We weten minder over de Keltische cultuur dan over de Grieks-Romeinse cultuur.

Oorzaken:

• Kelten schreven niets op, dus vooral kennis uit archeologische bronnen
• Geschreven bronnen enkel van Grieks-Romeinse auteurs

Vergelijking Keltische cultuur met Grieks-Romeinse cultuur

Vraag 2: Hoe ontstond een mengcultuur tussen de Kelten en de mediterrane wereld? 

Bestudeer D10, D11 en D12 op p.196-197

Verandering van de Keltische cultuur door contacten met de mediterrane wereld

Omschrijf in eigen woorden het begrip 'mengcultuur'.

Kruis de juiste eigenschap over de Kelten aan.

1. een open landbouwsamenleving met veel archeologische overblijfselen
2. een open landbouwsamenleving met veel schriftelijke overblijfselen
3. een gesloten landbouwsamenleving met veel archeologische overblijfselen
4. een gesloten landbouwsamenleving met veel schriftelijke overblijfselen

Op basis waarvan worden mensen als Kelten beschouwd?

1. het land waar ze wonen
2. hun cultuur
3. hun lichamelijke kenmerken
4. hun taal

Duid de juiste eigenschap aan voor de bronnen over de Kelten.

1. Er zijn veel betrouwbare bronnen dankzij de Romeinen.
2. Er zijn geen bronnen over de Kelten.
3. Van sommige bronnen kunnen we de betrouwbaarheid niet inschatten.
4. Er zijn veel betrouwbare geschreven bronnen vanuit Keltisch perspectief.

Lees de bron.
Gebruikte de Kelten het schrift?

1. Ja
2. Neen

1. Griekse kunst
2. Romeinse kunst
3. Keltische kunst

1. Griekse kunst
2. Romeinse kunst
3. Keltische kunst

1. Griekse kunst
2. Romeinse kunst
3. Keltische kunst

1. Griekse kunst
2. Romeinse kunst
3. Keltische kunst