6.3 Centralisatie in Frankrijk

• New lesson editor
• Gs
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 1

6.3 Centralisatie in Frankrijk

Leerdoel(en):

1. Je kunt de oorzaken en gevolgen van de honderdjarige oorlog noemen

2. Je kunt beschrijven hoe de centralisatie in Frankrijk verliep

1

minute

00

second

+30 s

1. De telefoon blijft thuis of in de kluis

2. We respecteren elkaar en elkaars spullen; we laten elkaar uitspreken en behandelen elkaar met respect.

3. Je komt goed voorbereid naar de les; materiaal goed voor elkaar, ingelezen, huiswerk gemaakt.

4. Eten, drinken of naar het toilet doen we na de les of in de pauze

5. We gebruiken de laptop uitsluitend voor schooldoeleinden

Politiek systeem waarbij een koning zijn land uitleent aan trouwe dienaren (vazallen)

A

Leenstelsel

B

Hofstelsel

In ruil voor het geleende land moest een vazal een 'eed van trouw' zweren waarbij hij enkele dingen beloofd. Wat is niet één van de beloftes?

A

Leger sturen als de koning hier om vraagt

B

Advies geven als de koning hier om vraagt

C

Belasting en rechtspreken op het land.

D

Jaarlijks pacht (huur) betalen voor het land

Stelling: Het leenstelsel maakte de koning militair gezien zwak.

Eens / oneens, leg je antwoord uit

Willem de Veroveraar veroverde Engeland, hij beloonde de edelen die met hem meekwamen met land (leenstelsel). Willem nam enkele maatregelen om ervoor te zorgen dat hij wel macht over zijn leenmannen behield.

Wat is niet één van de maatregelen die Willem nam

A

20% van het land werd kroondomein (land van de koning)

B

Voerde nieuwe belasting in om een (staand) leger te kunnen betalen

C

Zijn leenmannen mochten het land niet verder uitlenen

D

Nam ambtenaren aan om de leenmannen te controleren

De edelen die met Willem de Veroveraar meegingen hadden ook land in Frankrijk, wat deden zij met dit land?

A

Verkopen aan de Franse koning

B

Doorgeven aan een zoon

C

Zelf besturen vanuit Engeland

D

Dit werd weer teruggegeven aan Willem

Wat was de oorzaak voor de 'Magna Carta'?

(2 mogelijke antwoorden)

A

Hoge belasting om de oorlog tegen Frankrijk (100 jarige oorlog) te kunnen bekostigen

B

De invoering van centralisatie in Engeland

C

Edelen willen meer inspraak in de wetgeving

D

Het verlies van (Engels) land in Frankrijk

Wat is het gevolg van de 'Magna Carta'

A

Edelen hoeven geen belasting meer te betalen

B

De koning moet nu toestemming vragen van de edelen (parlement)

C

Het land van de leenmannen wordt nu erfelijk

D

Iedereen in Engeland is nu gelijk voor de wet

Bekijk de afbeelding

Verklaar waarom in 1300 een groot deel van Frankrijk in handen is van Engeland

A

Dit hadden ze veroverd in eerdere oorlogen

B

Dit land hadden zij in leen van de Franse koning

C

Dit land was altijd al onderdeel van Engeland

D

Frankrijk bestond pas na 1300 voor die tijd heet het gewoon Engeland

Begin honderd jarige oorlog

• Door het leenstelsel had de Franse koning (Filips VI) veel macht verloren.

• Rond de 12e eeuw was ongeveer de helft van Frankrijk in handen van Engelse heren.

• Officieel waren de Engelse heren (waaronder de Engelse koning Edward III) leenmannen van de Franse koning, toch trokken zij zich weinig van hem aan.

• In 1337 had Filips VI er genoeg van en hij bezette een belangrijk gebied: Aquitanië

• Dit pikte de Engelse koning niet en hij trok met een leger naar Frankrijk.

In 1346 bij Crécy werd de eerste veldslag van de Honderdjarige oorlog uitgevochten.

Engeland: ~10.000 man sterk, met name boogschutters.

Frankrijk: ~30.000 man sterk, waarvan 12.000 ridders, 6000 kruisboogschutters, 12.000 voetsoldaten.

Wie zou deze veldslag hebben gewonnen?

A

Engeland

B

Frankrijk

Jeanne D'Arc

• Rond 1400 verliest Filips VI de ene na de andere stad, alleen het zuiden is nog in handen van Frankrijk.

• Maar dan verschijnt een eenvoudig boeren meisje aan het hof van Filips VI, dit meisje beweert dat ze visioenen van God krijgt en Frankrijk naar de overwinning zal leiden.

• Filips VI gelooft haar en vertrouwd de Franse legers toe aan Jeanne D'Arc. Zij wist vervolgens Orleans te veroveren en de Engelse legers terug te dringen.

• Uiteindelijk in Vlaanderen (België) wordt Jeanne D'Arc gevangen genomen.

Wat zou de reactie van de Franse koning zijn op de gevangenneming van Jeanne D'Arc?

A

Zonder Jeanne d'Arc had hij nooit koning geweest, hij komt haar meteen te hulp

B

Hij probeert Jeanne d'Arc vrij te krijgen, maar de Engelsen weigeren haar over te dragen

C

Voordat hij het nieuws te horen krijgt is het al te laat, Jeanne d'Arc is geëxecuteerd

D

Hij doet helemaal niets

Einde Honderdjarige oorlog

• In 1453 verjagen de Fransen de laatste Engelse soldaten.

• Nu Frankrijk in handen was van de Franse koning, wilde hij dat de edelen hem voortaan gehoorzaamden

1. Hij voerde nieuwe belasting in.

2. In de koninklijke adviesraad (Staten-generaal) zaten niet alleen meer edelen, maar ook juristen (in dienst van de Franse koning)

3. Hij voerde een staand leger in.

En iedereen die niet luisterde naar de koning?

• Stuurde de koning een leger naar de opstandige gebieden en voegde het land toe aan zijn eigen kroondomein.

Is er na de honderdjarige oorlog sprake van Centralisatie in Frankrijk?

A

Ja

B

Nee

Leerdoelen

1) Je kunt de oorzaken en gevolgen van de honderdjarige oorlog noemen

Veel edelen die met Willem de Veroveraar meegingen naar Engeland, hadden land in Frankrijk (zij waren daar leenmannen van de Franse koning). Hierdoor was ruim 50% van het Franse vaste land in handen van Engeland. Dit was tegen het zere been van de Franse koning Filips VI. In 1337 bezette Filips VI een Engels hertogdom in Frankrijk. Edward III de koning van Engeland vond dat dit land Engeland toebehoorde, er brak oorlog uit (honderdjarige oorlog).

Engeland was lange tijd in het voordeel, door de grote hoeveelheid huurlingen en Engelse boogschutters. Totdat het 14-jarige meisje Jeanne D'Arc bij de Franse koning verscheen. Jeanne D'Arc kreeg de leiding over de legers van Frankrijk en verdreef de Engelse soldaten. Gevolg: Frankrijk is volledig in Franse handen.

2) Je kunt beschrijven hoe de centralisatie in Frankrijk verliep

De Franse koning (Lodewijk XI):

1. Voerde nieuwe belasting in.

2. In de koninklijke adviesraad (Staten-generaal) zaten niet alleen meer edelen, maar ook juristen (in dienst van de Franse koning)

3. Hij voerde een staand leger in.

Ook veroverde hij gebieden van opstandige heren en voegde het bij zijn eigen kroondomein.