Medicatie MZ311 411

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Lessonup.com

Student pin (6 cijfers)

Intranet:

1: Zoeken: Geneesmiddelen distrubutie protocol

2: Applicaties: Vilans protocollen

Wat weten jullie al over voorbehouden en risicovolle handelingen?

Farmacotherapeutisch kompas

Welke toedieningsvormen van medicatie ken je ?

Tabletten, dragees en capsules kunnen zo gemaakt zijn dat de werkzame stof niet in de maag, maar pas in de dunne darm vrijkomt. Hierdoor kan het maagzuur het medicijn niet aantasten.

Deze medicijnen mogen nooit gekauwd, gebroken of gemalen worden.

Zetpillen bestaan uit een gemakkelijk smeltende stof waarin de geneesmiddelen zijn verwerkt. Het geneesmiddel wordt via de slijmvlieswand van de darmen snel in het bloed opgenomen.

Naamgeving medicatie

Merknaam en Generieke naam/ stofnaam wat is  het verschil?

Neem bijvoorbeeld Voltaren® (diclofenac). De eerste naam is de merknaam die de farmaceutische industrie aan het product geeft, met een hoofdletter en beschermd merkteken ®. De tweede naam (diclofenac) is de generieke naam die niet met een hoofdletter hoeft te beginnen. Deze naam is vaak een aanduiding van de werkzame scheikundige stof in het medicijn.

Bloeddruk

Risico's

Hoge bloeddruk geeft verhoogde kans op hart- en vaatziekten, nierschade en schade aan ogen.

Hoge bloeddruk

Een bovendruk hoger dan 140 en een onderdruk hoger dan 90 wordt hoge bloeddruk genoemd.<div><span style="color: rgb(236, 72, 77)">Bij ouderen mag deze iets hoger zijn.</span></div>

Wat is dat?

<span style="color: rgb(236, 72, 77)">De bovendruk (systolische druk)</span> is de druk die gemeten wordt wanneer het hart zich inspant en bloed in de slagaders pompt.<div><span style="color: rgb(236, 72, 77)">De onderdruk (diastolische druk)</span> is de druk die gemeten wordt als het hart zich ontspant.</div>

Medicatie

<ul><li><span style="color: rgb(0, 182, 188); text-decoration-line: underline">ACE-Remmers</span><span style="color: rgb(236, 72, 77)"> </span>(vermindert vaatvernauwing). Medicatie o.a. capto<b>pril,</b>&nbsp;perindo<b>pril</b>, enala<b>pril</b> . <span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen: o.a. duizeligheid, prikkelhoest, huiduitslag, jeuk.</span></li><li><span style="color: rgb(0, 182, 188); text-decoration-line: underline">Bètablokkers</span> (vertraagd de hartslag en hartminuutvolume). Medicatie o.a. metopro<b>lol</b>, proprano<b>lol</b>, ateno<b>lol</b>. <span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen: o.a. duizeligheid, vernauwing luchtwegen, koude handen en voeten, lage hartslag.</span></li><li><span style="color: rgb(0, 182, 188)"><span style="text-decoration-line: underline">Calciumantagonisten</span> </span><span style="color: rgb(0, 0, 0)">(Zorgt voor vaatverwijding, hartslag vertraagd, verminderen pompkracht hart. Medicatie o.a. amlodip<span style="font-weight: bold">ine</span>, nifedip<span style="font-weight: bold">ine</span>. </span><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen: o.a. duizeligheid, hoofdpijn, klachten maag- darmstelsel.</span></li><li><span style="color: rgb(0, 182, 188)">Diuretica (plastabletten)</span><span style="color: rgb(0, 0, 0)">&nbsp;Medicatie o.a.</span>&nbsp;hydrochloorthiaz<span style="font-weight: bold">ide </span>en furosem<span style="font-weight: bold">ide. </span><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen: o.a. duizeligheid, spierkramp, dehydratie.</span></li></ul>

Plastabletten

Plasstoornissen

Treedt vaak op bij oudere leeftijd.<div>Bijvoorbeeld het niet kunnen ophouden van urine, overactieve blaas of verslapte spieren.</div><div>Medicatie hiervoor is bijvoorbeeld:<span style="color: rgb(236, 72, 77)"> </span><span style="color: rgb(0, 182, 188)">Vesicare en oxybutanine</span></div><div>Mannen krijgen vaak last van prostaat die vergroot is en kunnen daardoor ook plasstoornissen krijgen.</div><div>Medicatie die gegeven wordt is o.a:&nbsp;<span style="color: rgb(0, 182, 188)">Omnic, proscar en avodart.</span></div>

Tijdstip

<span style="color: rgb(0, 0, 0)">Geef plastabletten indien mogelijk in&nbsp;de ochtenduren (tenzij 2x daags).</span><div>In de avonduren kan het de nachtrust negatief beïnvloeden doordat mensen in de nacht naar het toilet moeten.</div>

Medicatie

Ook wel <span style="color: rgb(0, 182, 188)">diuretica</span> genoemd. Deze tabletten voeren overtollig vocht af o.a. door zoutuitscheiding.<div>Medicatie o.a: hydrochloorthiaz<span style="font-weight: bold">ide</span> en furosem<span style="font-weight: bold">ide</span>.&nbsp;</div><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen o.a: uitdroging, verminderde nierfunctie, spierkrampen, duizeligheid en droge mond.</span></div>

Hartmedicatie

Angina pectoris

<span style="color: rgb(244, 130, 33)">Hartkramp</span><div>Hierbij krijgt een deel van het hart te weinig zuurstof, bijna altijd door een vernauwing van de kransslagaders.</div><div>Signalen: beklemmend gevoel op de borst, uitstraling naar de linker arm, kaken en schouderbladen.</div><div><span style="color: rgb(236, 72, 77)">(Let op: bij vrouwen kunnen hele andere signalen optreden).</span></div><div><br></div>

Medicatie

<ul><li><span style="color: rgb(0, 182, 188); text-decoration-line: underline">ACE-remmers of bètablokkers</span><span style="color: rgb(0, 0, 0)"> (zie voorgaande sheet--&gt; hoge bloeddruk).</span></li><li><span style="color: rgb(0, 182, 188)"><span style="text-decoration-line: underline">Calciumantagonisten</span>&nbsp;</span><span style="color: rgb(0, 0, 0)">(zie voorgaande sheet--&gt; hoge bloeddruk)</span></li><li><span style="color: rgb(0, 182, 188)"><span style="text-decoration-line: underline">Plastabletten</span> </span><span style="color: rgb(0, 0, 0)">(zie voorgaande sheets).</span></li><li><span style="color: rgb(0, 182, 188)"><span style="text-decoration-line: underline">Digoxine</span>: </span>dit zorgt ervoor dat de hartspier krachtiger samentrekt. Medicatie o.a. lanoxin. <span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen zijn: langzame hartslag, verwardheid, wazig zien.</span></li><li><span style="color: rgb(0, 182, 188)"><span style="text-decoration-line: underline">Nitraten:</span> </span><span style="color: rgb(0, 0, 0)">Verwijden bloedvaten. Medicatie o.a. nitroglycerine, isordil.&nbsp;</span><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen o.a. hoofdpijn, duizeligheid, lage bloeddruk.</span></li></ul>

Decompensatio Cordis

<span style="font-weight: bold; color: rgb(244, 130, 33)">Hartfalen</span><div>Het hart pompt het bloed niet meer goed rond door:</div><div><span style="color: rgb(236, 72, 77)">Verminderde hartspierfunctie</span> door bijvoorbeeld een hartinfarct of een infectie.</div><div>Er is een <span style="color: rgb(236, 72, 77)">verminderde pompfunctie</span> van het hart door bijvoorbeeld slechte hartkleppen of ritmestoornissen.</div>

Cholesterol

Hypercholesterolemie

<span style="color: rgb(236, 72, 77)">Een te hoog cholesterol</span>: hierdoor kan er aderverkalking optreden, hierdoor bestaat een hoger risico op hart- en vaatziekten.<div><br></div>

Medicatie

<span style="color: rgb(0, 182, 188); text-decoration-line: underline">Statinen</span><span style="color: rgb(0, 182, 188)">: </span>Medicatie o.a. lipit<span style="font-weight: bold">or</span>, zoc<span style="font-weight: bold">or</span>, crest<span style="font-weight: bold">or.&nbsp;</span>Inname gebeurt vaak 's avonds in verband met bijwerkingen.<div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen o.a: spierpijn, maagdarmklachten en jeuk.</span></div>

Bloedverdunners

Risico's

Er kunnen overal in het lichaam problemen optreden door een bloedstolsel, waar? dat ligt aan de plek waar het bloedstolsel zich bevind.<div>Bijvoorbeeld stolsels in kransslagaders geven schade aan de hartspier (hartinfarct).</div><div><span style="color: rgb(236, 72, 77)">Andere risico's o.a. longembolie, herseninfarct.</span></div>

Stolling

Bloed stolt niet zomaar in de bloedvaten. Als daar iets misgaat, bijvoorbeeld te langzaam stroomt, kan dit problemen geven.<div><span style="color: rgb(236, 72, 77)">Verhoogd risico: bedlegerige clienten, bloedvatvernauwing, operaties en ongelukken.</span></div>

Medicatie

<span style="color: rgb(0, 182, 188); text-decoration-line: underline">Acetylsalicylzuur (Ascal):</span> zorgt ervoor dat de bloedplaatjes niet klonteren.<div><span style="color: rgb(0, 182, 188); text-decoration-line: underline">Vitamine K antagonisten:&nbsp;</span>onderdrukt de stollingsneiging. Medicijnen o.a.&nbsp;<span style="color: rgb(0, 0, 0)">sintrom/acenocoumarol,&nbsp; marcoumar/fenprocoumon.</span></div><div><span style="color: rgb(0, 182, 188); text-decoration-line: underline">Heparinen:</span><span style="color: rgb(0, 0, 0)"> o.a. f</span><span style="color: rgb(0, 0, 0)">ragmin, fraxiparine.</span></div><div><span style="text-decoration-line: underline; color: rgb(0, 182, 188)">P2Y12-remmers:</span><span style="color: rgb(0, 182, 188)">&nbsp;</span><span style="color: rgb(0, 0, 0)">Voorkomen trombusvorming. Medicatie o.a: plavix, clopidogrel, brilique.</span></div><div><span style="color: rgb(0, 0, 0)">Bijwerkingen: Hematomen, bloedingen.</span></div><div><span style="color: rgb(236, 72, 77)">Let op! overleg als je veel blauwe plekken of bloedneus bij de client signaleert.</span></div>

Antibiotica

Hoe innemen?

<ul><li>Altijd de kuur afmaken!</li><li>Kan in verschillende vormen beschikbaar zijn.</li><li>goed verdeeld over 24 uur innemen.</li></ul>

Medicatie

Dit is medicatie die werkzaam is tegen bacterien.&nbsp;<div>Medicatie o.a: amoxicil<span style="font-weight: bold">line,</span>&nbsp;penicil<span style="font-weight: bold">line</span>, flucloxacil<span style="font-weight: bold">line.&nbsp;</span><br><div><br></div></div>

Bijwerkingen

Antibiotica kan vervelende bijwerkingen hebben zoals:<div>Diarree, misselijkheid, uitslag, kortademigheid.</div><div>Overleg altijd als je dit opmerkt.</div><div>Innemen met eten kan helpen diarree verminderen.</div>

Risico's

<span style="color: rgb(244, 130, 33)">Let op bijwerkingen:</span><div>- NSAID o.a: maagdarmstoornissen, gastro-intestinale bloedingen.</div><div>- Opioiden: Veelvoorkomend = obstipatie!</div><div>Verder o.a: ademhalingsdepressies, misselijkheid, verwardheid.</div>

Antidepressiva

Medicatie o.a: <span style="color: rgb(0, 182, 188)">prozac, seroxat, citalopram.</span><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen: maag-darmklachten, seksuele disfunctie.</span></div><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Let op onttrekkingsverschijnselen na plotseling staken.&nbsp;</span></div><div>Effect is meestal pas na 2-4 weken merkbaar.&nbsp;</div><div><br></div>

Antipsychotica/ neuroleptica

^{Tegen wanen en hallucinaties.}<div>^{Bijvoorbeeld:<span style="color: rgb(0, 182, 188)">&nbsp;zyprexa, haldol, seroquel.</span>}</div><div><sup style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen o.a: slaperigheid, gewichtstoename, agitatie.</sup></div>

Angstdempende middelen

Anxiolytica<div>Medicatie o.a: <span style="color: rgb(0, 182, 188)">alprazol<span style="font-weight: bold">am</span>, lorazep<span style="font-weight: bold">am</span>, bromazep<span style="font-weight: bold">am.</span></span></div><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen o.a: vermoeidheid, verminderde oplettendheid, emotionele afvlakking.</span></div>

Slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen

<span style="color: rgb(0, 182, 188)">Benzodiazepinen:</span><div>Medicatie o.a: temaze<span style="font-weight: bold">pam</span>, diaze<span style="font-weight: bold">pam</span>, oxaze<span style="font-weight: bold">pam, </span>zopiclon.</div><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen o.a: slaperigheid, afvlakking gevoel, verwardheid, droge mond, maag-darm klachten.</span></div>

Stimulantia

Concentratie bevorderend.&nbsp;<div>Medicatie o.a: <span style="color: rgb(0, 182, 188)">ritalin, concerta.&nbsp;</span></div><div><span style="color: rgb(0, 0, 0)">Bijwerkingen o.a: slapeloosheid, hartkloppingen, nervositeit verminderde eetlust, droge mond.</span></div>

Overige medicatie: Anti epileptica

Medicatie ter voorkoming van insult, bijvoorbeeld: Fenyto<span style="font-weight: bold">ine,</span> Gabapent<span style="font-weight: bold">ine.</span><div>Medicatie ter behandeling van insult: Diazepam rectiole (stesolid) of midazolam neusspray.</div>

Inhalatie medicatie 

Astma

Astma is een ontsteking van de luchtwegen die vaak wordt uitgelokt door prikkels van buitenaf.<div>Hierbij is geen blijvende schade aan de longen.&nbsp;</div>

COPD

COPD is een ontsteking van de luchtwegen waarbij er blijvende schade is aan het longweefsel.<div>Belangrijke oorzaak van COPD is roken.</div>

Medicatie

Voor zowel Astma en COPD worden medicijnen gebruikt die ontstekingsremmend werken en de luchtwegen verwijden.<div>Meestal zijn dit inhalaties of vernevelingen.</div><div>Voorbeelden o.a: <span style="color: rgb(0, 182, 188)">v</span><span style="color: rgb(0, 182, 188)">entolin </span>(kortwerkend), <span style="color: rgb(0, 182, 188)">s</span><span style="color: rgb(0, 182, 188)">eretide </span>(midden langwerkend), <span style="color: rgb(0, 182, 188)">th</span><span style="color: rgb(0, 182, 188)">eolair</span> (langwerkend),<span style="color: rgb(0, 182, 188)"> pulmicort</span> (ontstekingsremmend).</div><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Nazorg: mond goed spoelen en client laten eten om schimmelinfecties in de mond te voorkomen.</span></div><div><br></div><div><br></div>

Diabetes

Hypoglycaemie

Bij een <span style="color: rgb(236, 72, 77)">hypoglycaemie</span> is de bloedsuiker <span style="color: rgb(236, 72, 77)">te laag</span>.<div>Symptomen hiervan kunnen zijn: transpireren, beven, duizeligheid, hongergevoel, snelle pols, onrust en verwardheid</div><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Actie: overleggen en zo nodig suiker toedienen en klant laten eten!</span></div>

Wat is dat?

Diabetes is een aandoening waarbij de stofwisseling van glucose is verstoord.<div>Hierin maken we onderscheid in diabetes type 1 en type 2:</div><div><span style="color: rgb(236, 72, 77)">Diabetes type 1:</span> hier maakt de alvleesklier geen insuline meer aan.</div><div><span style="color: rgb(236, 72, 77)">Diabetes type 2:</span> hier maakt de alvleesklier geen of te weinig insuline aan of zijn de cellen minder gevoelig voor insuline.</div>

Hyperglycaemie

Bij een <span style="color: rgb(236, 72, 77)">hyperglycaemie</span> is de bloedsuiker<span style="color: rgb(236, 72, 77)"> te hoog</span>.<div>Symptomen hiervan zijn: sterke dorst, veel plassen, braken, vermoeidheid, misselijkheid, verminder bewustzijn (ernstig!).<br><div><br></div><div><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Actie: overleggen en zo nodig insuline toedienen.</span></div></div></div>

Medicatie

Voorkomen/behandelen van een hoge bloedsuiker kan door toedienen van:
<div><span style="color: rgb(0, 182, 188)">- Insuline: </span>zoals novorapid (snelwerkend) lantus (langwerkend).
</div><div><span style="color: rgb(0, 182, 188)">- Tabletten: </span>zoals metformine, tolbutamde, gliclazide.
</div><div><br></div><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen: hypoglycaemie, allergische huidreacties, maag-darmklachten.</span></div><div><br></div>

Medicatie

<span style="text-decoration-line: underline; color: rgb(0, 182, 188)">Poeders/ drankjes:&nbsp;</span>o.a: macrogol, metamucil, lactulose.<div><span style="color: rgb(0, 182, 188); text-decoration-line: underline">Klysma:</span>&nbsp;o.a. colex-klysma, microlax.</div><div><span style="color: rgb(0, 182, 188); text-decoration-line: underline">Zetpil: </span>bisacodyl</div><div><span style="color: rgb(244, 130, 33)">Bijwerkingen o.a: Buikkrampen, misselijkheid, diarree, elektrolystoornissen.</span></div>

Welk moment van de dag geef je bij voorkeur een client plastabletten?

1. In de ochtend
2. Maakt niet uit
3. In de avond
4. Alleen bij klachten

Waar let je op als iemand bloedverdunners gebruikt?

1. Dat mensen goed blijven bewegen
2. Hoeveel mensen drinken
3. Hoeveel mensen plassen
4. Bloedneus en blauwe plekken

Waar werkt antibiotica tegen?

1. schimmels
2. bacteriën
3. virussen
4. tegen allemaal

Wat is belangrijk nadat iemand zijn inhalator gebruikt heeft?

1. Dat je kijkt of het gebit nog goed zit
2. neus snuiten
3. mond spoelen
4. geen nazorg nodig

Inhaleren van medicatie

Vanaf 1.35 minuut. Informatie daarvoor is niet geheel actueel. 

Techniek

Uitademen

Inademen + Dosis toedienen

Optie 1: 5x in- en uitademen

Optie 2: Langzaam inademen en  10 seconden inhouden

Aandachtspunten

• Controleer of er nog een dosis aanwezig is
• Nieuwe puf         3 keer in de lucht sprayen
• Capsules
• Goed schudden (anders drijfgas)
• Volgorde         Kort, Lang, Ontstekingsremmend
• Minimaal 1 minuut tussen verschillende pufjes
• Voorzetkamer; medicatie slaat na 20 seconden neer
• Voorzetkamer; fluitend geluid          rustiger ademen
• Voorzetkamer; 1 pufje tegelijk
• Mond spoelen na gebruik, 1e slok uitspugen

3 dingen die je vandaag hebt geleerd.

2 dingen die hielpen bij het leren.

1 suggestie voor verbetering (docent, eigen inzet).

MEDICATIE OPDRACHT

Its learning