Keuzes maken

• Burgerschap
• Hoger onderwijs

Het leven bestaat uit keuzes maken

En jij? 

Noteer  of denk aan 

een 'kruispunt' 

waar jij al eens 

in je leven 

'voor' hebt gestaan?

Wie of wat heeft jou toen geholpen om 'een bepaalde richting in te slaan'?

0

Over welk soort keuze gaat het hier?

Een dilemma is een probleem of een situatie waarbij je een keuze moet maken, een beslissing moet nemen, een knoop moet doorhakken, maar elk besluit levert weer andere problemen op. Elke oplossing is even onaantrekkelijk.

Wat gaan we doen?

1.1. De weg als universeel symbool voor het leven

1.2. Kruispunten in je leven

1.2.1 De impact van ervaringen

1.2.2. Kiezen en kiezen is twee

-  Het leven bestaat uit keuzes maken

- Verschillende soorten keuzes

- Belang van goed leren kiezen!

- Verantwoorde keuzes?

- Beproevingen?

1.3. Het belang van een goed keuzeproces

In een wereld vol keuzemogelijkheden

Vind je kiezen lastig?

1. Ja
2. Nee

Twijfel je zelf regelmatig over keuzes die je maakt?

1. ja
2. nee

Praat jij met andere mensen over je mogelijkheden en keuzes?

1. Ja
2. Nee

Ben je bang dat je wel eens de verkeerde keuze maakt?

1. Ja
2. Nee

Is het erg om een keuze te maken zonder te weten wat het gevolg is?

1. Ja
2. Nee

Wanneer ben je zeker van je keuze?

Noem een aantal keuzes die je vandaag al hebt gemaakt.

Welke pot kies jij?

de pot met 1 kleur

de pot met verschillende kleuren

In welk type herken je jezelf het meest?

1. Ik ben een uitsteller als het op keuzes maken aankomt.
2. Ik ben iemand die altijd alles goed afweegt en dan kiest.
3. Ik ben makkelijk onzeker over de keuzes die ik maak of blijf er nadien over twijfelen.
4. Ik laat me in mijn keuzes makkelijk leiden door wat mijn vrienden kiezen.

Wat zegt dit filmpje volgens jou over keuzes maken?

Dilemma's

Ben je liever de slimste van de klas, of de beste van je sportteam?

Liever kunnen vliegen, of gedachten lezen?

Wil je ontbijten in een luchtballon, of dineren in een kasteel?

Wil je liever een bekende acteur/actrice zijn, of de koning/koningin?

Wil je liever een schurk of een held zijn?

Wil je liever een eenhoorn-hoorn of een eenhoorn-staart hebben?

Wil je liever 10 broers of 10 zussen hebben?

Wil je liever een robot of een dier zijn?

Wil je liever blind of doof zijn?

Wil je liever leven zonder wifi of zonder verwarming?

Wil je liever enig kind zijn of een vervelende broer hebben?

Wil je liever altijd bowlingschoenen aan of altijd clownsschoenen?

Wil je liever altijd met de lift of met de roltrap?

Wil je liever een drukke klasgenoot of geen snoep/snacks meer in de kantine?

Als het regent, fiets je liever mét of zonder regenpak?

Heb je liever natte sokken of op je blote voeten door een veld met prikkelplanten lopen?

Wil je liever sinaasappelsap drinken ná het tandenpoetsen of nooit meer energydrank?

Wil je liever kleding die 2 maten te groot is, of kleding die te klein is?

Wil je liever leren voor een toets, of help je liever thuis met het schoonmaken van jullie huis?

Vlees eten

Goedkope kleding

Wonen bij vader 

Dierenwelzijn

Arbeidsomstandigheden

Wonen bij moeder

We willen (zelf) kiezen

Vrij en zelfstandig kunnen kiezen

= individueel recht 

= VRIJHEID

Ben je tevreden over je
keuzevrijheid thuis?

ja

neen

bwahh...

Op een schaal van 0-100,
hoe belangrijk vind je het hebben van veel keuzemogelijkheden?

0100

Geef 1 voorbeeld van iets waar je blij van bent dat je dat thuis vrij mag kiezen
en waar je niet van wilt dat eraan geraakt wordt.

Geef 1 voorbeeld van iets dat je thuis niet vrij mag kiezen
en wat je wel zelf graag zou willen kiezen.

Waarom zet men op een verjaardagskaart 'Finaly 18'?
Waarom 'finaly'?

Kijk jij uit naar je 18de verjaardag?

ja

neen

bwah...

Denk je dat jongeren vroeger meer of minder keuzevrijheid hadden?

meer

minder

Waarin, denk je, heb je als jongere vandaag
meer keuzevrijheid
dan je (over)grootouders op jouw leeftijd?

Einde van dit onderdeel :-) 

Wat gaan we doen?

LES 1: Inleiding

1.  Link voorgaande leerstof

2. "Doet ie het of doet ie het niet?"

LES 2: Verschillende keuzes

3. Het leven bestaat uit keuzes maken

4. Soorten keuzes

Les 3: Verschillende soorten keuzes:
5.  Dilemma's en beproevingen

Een dilemma

Een keuze tussen 2 (of soms meer) opties waarvan de voor- en nadelen 

aan mekaar gewaagd zijn. 

=> moeilijke keuze!

Moreel dilemma

Het gaat om het onderscheid tussen goed en slecht.   

                   ->  Wat is in een bepaalde situatie goed en wat is slecht? 

Het menselijk brein kent twee systemen die ook bij moreel redeneren van invloed zijn: 

=> Welk systeem haalt de bovenhand bij jou? Wanneer?

       cfr.  Onderwerp keuze:
->  persoonlijk (mens over boord duwen) of niet- persoonlijk (houden van gevonden geld)?

 

 1) Het intuïtieve systeem
     = snelwerkend + baseert zich doorgaans op ingevingen en emotie

2) Het rationele systeem
    = langzamer +baseert zich op goed nadenken 

Het belang van je keuzeproces

Een goed keuzeproces bestaat uit voldoende exploreren en vervolgens weloverwogen keuzes (= (ver)binding) maken.

Goed leren kiezen = een proces 

= doorgaans met vallen en opstaan!

3 manieren om te kiezen

1) Uitzonderlijk valt de keuze als het ware uit de hemel. = intuïtie

2) Affectieve weegschaal:
                -  Leef telkens een week alsof je al gekozen hebt. 

                -  Ervaar je troost en moed of net het omgekeerde?

3) Rationele weegschaal: 

                -  Maak een inventaris van alle argumenten voor en tegen elke optie.

Morele keuzes

Het gaat om het onderscheid tussen goed en slecht.   

                   ->  Wat is in een bepaalde situatie goed en wat is slecht? 

Het menselijk brein kent twee systemen die ook bij moreel redeneren van invloed zijn: 

=> Welk systeem haalt de bovenhand bij jou? Wanneer?

       cfr.  Onderwerp keuze:
->  persoonlijk (mens over boord duwen) of niet- persoonlijk (houden van gevonden geld)?

 

 1) Het intuïtieve systeem
     = snelwerkend + baseert zich doorgaans op ingevingen en emotie

2) Het rationele systeem
    = langzamer +baseert zich op goed nadenken 

Morele keuzes

Het gaat om het onderscheid tussen goed en slecht.   

                   ->  Wat is in een bepaalde situatie goed en wat is slecht? 

Het menselijk brein kent twee systemen die ook bij moreel redeneren van invloed zijn: 

=> Welk systeem haalt de bovenhand bij jou? Wanneer?

       cfr.  Onderwerp keuze:
->  persoonlijk (mens over boord duwen) of niet- persoonlijk (houden van gevonden geld)?

 

 1) Het intuïtieve systeem
     = snelwerkend + baseert zich doorgaans op ingevingen en emotie

2) Het rationele systeem
    = langzamer +baseert zich op goed nadenken 

Morele keuzes

Het gaat om het onderscheid tussen goed en slecht.   

                   ->  Wat is in een bepaalde situatie goed en wat is slecht? 

Het menselijk brein kent twee systemen die ook bij moreel redeneren van invloed zijn: 

=> Welk systeem haalt de bovenhand bij jou? Wanneer?

       cfr.  Onderwerp keuze:
->  persoonlijk (mens over boord duwen) of niet- persoonlijk (houden van gevonden geld)?

 

 1) Het intuïtieve systeem
     = snelwerkend + baseert zich doorgaans op ingevingen en emotie

2) Het rationele systeem
    = langzamer +baseert zich op goed nadenken