20231130 Mask BASHAVOLJ4 en 5HK havo leerjaar 1 Thema's 3.1

BASHAVOLJ4 en 5HK
Maatschappijleer
David Lindenaar

Docent burgerschap en maatschappijleer & - kunde bij de afdelingen:
Zorg, Vavo en Educatie

david.lindenaar@vonknh.nl

1 / 39
next
Slide 1: Slide
NederlandsMBOStudiejaar 1

This lesson contains 39 slides, with text slides.

Items in this lesson

BASHAVOLJ4 en 5HK
Maatschappijleer
David Lindenaar

Docent burgerschap en maatschappijleer & - kunde bij de afdelingen:
Zorg, Vavo en Educatie

david.lindenaar@vonknh.nl

Slide 1 - Slide

Maatschappijleer

Slide 2 - Slide

AFSPRAKEN 
1. Kom op tijd.

2. Neem altijd jouw spullen mee. Je neemt elke les een opgeladen laptop, boek en pen mee.

3. Telefoon in de tas, dopjes uit, smartwatch verbinding uit.

4. Jas uit, tas van tafel en niet eten in de les.

5. Ben je er een les niet? Maak het huiswerk dan thuis. Gebruik de e-mail die ik elke les verstuur.

6. Sla geen vragen over en antwoord altijd met uitleg.

Slide 3 - Slide

timer
20:00

Slide 4 - Slide

Planning havo

30-11: 3.1 Wat is democratie?

07-12: 3.2 Politieke stromingen +
3.3 Politieke partijen

14-12: 3.4 Verkiezingen

21-12: 3.5 De regering regeert + 
3.6 Het parlement controleert










11-01: 3.7 Politiek dicht bij huis + 
3.8 Invloed op de politiek

18-01: 3.9 Internationale samenwerking

25-01:  Feedback en bespreking ingeleverde praktische opdrachten + Examenopgaven en herhaling oefentoets en vragen bespreken

Toetsweek 2: ma 29-01 t/m vrij 02-02



Slide 5 - Slide

3.1 Wat is democratie?

Slide 6 - Slide

Lesdoel havo 30-11: 
We leren:
3.1 Wat is democratie

  • verschilt democratie versus autoritair regime.
  • Voordelen van eendemocratie.




3.1 Wat is democratie:

opdrachten 01 - 15

Slide 7 - Slide

Satire

Slide 8 - Slide

Zelfwerktijd 30-11

havo: Les 3.1 pagina 68:
vraag 01 - 03






timer
5:00
3.1:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Ben je klaar? Werk verder.

Slide 9 - Slide

Centrale vraag:

Waarin verschilt een democratie van een autoritair regime en wat zijn de voordelen van het leven in een democratie?  

Slide 10 - Slide

3.1 Wat is democratie?

Politiek: Gaat over het maken van keuzes waaraan alle burgers in een staat zijn gebonden.

Politici nemen besluiten die van algemeen belang zijn en invloed hebben op ons leven.

 

Slide 11 - Slide

3.1 Wat is democratie?

Democratie: bestuursvorm waarbij de bevolking direct of indirect invloed hebben op de politieke besluitvorming.

De naam democratie komt van de Griekse woorden:
démos (volk) en kratein (regeren).

Slide 12 - Slide

Zelfwerktijd 30-11

havo: Les 3.1 pagina 68:
vraag 04 - 05






timer
3:00
3.1:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Ben je klaar? Werk verder.

Slide 13 - Slide

Slide 14 - Slide

Slide 15 - Slide

3.1 Wat is democratie?

Nederland heeft
geen correctief
referendum

Slide 16 - Slide

Zelfwerktijd 30-11

havo: Les 3.1 pagina 68:
vraag 06 - 09






timer
10:00
3.1:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Ben je klaar? Werk verder.

Slide 17 - Slide

Parlementaire democratie

De regels voor de politieke besluitvorming liggen vast, bijvoorbeeld:
  • De Tweede Kamer wordt direct gekozen.
  • De regering en de Staten-Generaal (Tweede en Eerste Kamer) maken samen de wetten.

Slide 18 - Slide

Kenmerken parlementaire democratie

We noemen Nederland een parlementaire democratie. 

Schrijf de volgende antwoorden op papier uit:

Noem 2 belangrijke kenmerken van een parlementaire democratie. 

Leg ieder kenmerk nader uit. 

timer
3:00

Slide 19 - Slide

Kenmerken parlementaire democratie

  1. Burgers hebben politieke grondrechten. 
  2. Rechten van minderheden worden gerespecteerd.
  3. Er is individuele vrijheid.
  4. Er is een machtenscheiding.
  5. Bevolking kiest volksvertegenwoordigers.
  6. Regering en het parlement maken samen wetten. Parlement neemt wetten bij meerderheid aan.
  7. Verkiezingen zijn eerlijk, vrij en geheim.
  8. Er bestaat persvrijheid.

Slide 20 - Slide

Bescherming minderheden

  • Wetten gaan pas gelden als een meerderheid van het parlement daartoe besluit.
  • Ondanks dit meerderheidsprincipe houdt een democratie rekening met de grondrechten van minderheden.
  • Grondrechten kunnen niet zomaar worden afgeschaft.

Slide 21 - Slide

Vrije media

Er zijn vrije media:
  • Journalisten bepalen zelf waar ze over berichten en op welke manier ze dat doen.
  • De overheid moet er zelf voor zorgen dat de media over de juiste informatie kan beschikken (Wet Openbaarheid Bestuur (WOB)). De WOB is vanaf mei 2022 vervangen door de Wet open overheid (Woo).


Slide 22 - Slide

Vrije media

Slide 23 - Slide

3.1 Wat is democratie?

Waarom is persvrijheid zo belangrijk in een democratie?

Slide 24 - Slide

Van autoritair regime naar democratie

Ook in Europa zijn er landen die nog niet zo lang een democratie zijn.

Spanje, Portugal en Griekenland: dictatuur  tot in de jaren 70.

De meeste Oost-Europese landen werden pas na de val van de muur in 1989 democratisch.


Generaal Franco, dictator in Spanje 
(1939-1975)

Slide 25 - Slide

Zelfwerktijd 30-11

havo: Les 3.1 pagina 69 - 70:
vraag 10 - 12






timer
5:00
3.1:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Ben je klaar? Werk verder.

Slide 26 - Slide

Ontwikkeling van de democratie 
in Nederland

  • In Nederland werd de macht van de koning in 1848 ingeperkt.
  • Lange tijd mochten alleen rijke mannen stemmen.
  • Het algemeen kiesrecht volgde pas in 1917 voor mannen en in 1919 voor vrouwen.

Slide 27 - Slide

3.1 Wat is democratie?

Autoritair regime: Staatsvorm waarbij alle macht in handen van één persoon of een kleine groep mensen is.

Sommige landen hebben zowel kenmerken van een autoritair regime als democratische kenmerken. Zoals Indonesië en Turkije.

 

Erdogan
president Turkije

Slide 28 - Slide

Video Wit-Rusland


Opdracht:
Leg uit waarom Wit-Rusland een autoritair regime is en 
Loekasjenko een dictator wordt genoemd.

Waarom was 1994 zo’n belangrijk kantelpunt in de 
geschiedenis van Wit-Rusland?

Slide 29 - Slide

Slide 30 - Slide

Vormen van autoritaire regimes
Ideologische: Regime gebaseerd op een ideologie, zoals het communisme.
Voorbeeld: Noord-Korea en China.

Religieuze: Regime waar wetgeving gebaseerd is op religie. Voorbeeld: Iran

Militaire: Regime waarbij de macht bij het leger ligt. 
Voorbeeld: Myanmar (Birma)


Slide 31 - Slide

Voorbeelden van autoritaire regimes
China: Xi Jinping

Syrië: Assad

Noord-Korea: 
Kim Jong-un

Saoedi-Arabië:
Salman bin Abdoel Aziz al-Saoed

Loekasjenko

Wit-Rusland: Loekasjenko

Venezuela: Maduro

Slide 32 - Slide

Zelfwerktijd 30-11

havo: Les 3.1 pagina 70 - 71:
vraag 13 - 15






timer
10:00
3.1:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Ben je klaar? Werk verder.

Slide 33 - Slide

Democratie en dictatuur

Opdracht: Noem vier kenmerken van een dictatuur  (= autoritair regime)

Slide 34 - Slide

3.1 Wat is democratie?


http://www.npo.nl/democratie-en-dictatuur/18-03-2014/WO_NTR_662905

Slide 35 - Slide

Kenmerken autoritair regime

  1. Een machtenscheiding ontbreekt.
  2. Geen onafhankelijke rechters.
  3. Grondrechten worden niet gerespecteerd.
  4. Er bestaat geen vrije pers.
  5. Censuur: mediaberichten worden door de overheid gecontroleerd.
  6. Oppositiepartijen zijn verboden.
  7. Het leger heeft een belangrijke politieke rol.
  8. Er is sprake van verkiezingsfraude, manipulatie en geweld.

Slide 36 - Slide

Video China

Opdracht: Benoem kenmerken van een autoritair regime die je in dit videofragment over China herkent.

Slide 37 - Slide

Slide 38 - Slide

Terugblik havo 30-11:
We hebben geleerd:
3.1 Wat is democratie

  • verschilt democratie versus autoritair regime.
  • Voordelen van eendemocratie.




3.1 Wat is democratie:

opdrachten 01 - 15

Slide 39 - Slide