Les 5, deel 1/3: Geen drinkwater door watervervuiling

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 7

Les 5: Geen drinkwater door watervervuiling

DEEL 1

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

 

       weet je meer over het zuiveren van 

       water;

       heb je kennisgemaakt met tien 

       nieuwe woorden.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie

op de tekst

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Van vies naar schoon water

Water uit de sloot kun je natuurlijk niet zomaar drinken. Dat moet eerst gezuiverd worden. Maar hoe doen ze dat? En kun je dat zelf ook doen?

de introductie<br />

de woordenschat

Wat weet jij al over het zuiveren van water? In de volgende slide kun je invullen wat je al weet.

terugblikken en vooruitkijken

Vul in waar jij aan denkt bij dit onderwerp.

water zuiveren

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

het introductiefilmpje

Vóórdat je in deel 2 van de les de tekst 

gaat lezen, ga je dit filmpje bekijken.

In het filmpje doen Susanne en Luc een experiment: ze maken hun eigen waterzuiveringsinstallatie!.

Klik op de afbeelding hiernaast om
het filmpje te starten.

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vragen beantwoorden

In deze lessen ga je vaak vragen beantwoorden:

     Van sommige vragen staat het antwoord in de tekst of hoor of zie je het 

     antwoord in het introductiefilmpje. Dit zijn de lees- en kijkvragen.

     Bij andere vragen is dat niet zo. Daarop vind je je antwoord door goed na te

     denken over de informatie uit de tekst of het introductiefilmpje. Die vragen 

     noemen we denkvragen.

de introductie<br />

de woordenschat<br />

terugblikken en vooruitkijken<br />

Bij deze lessen hoort een hand-out met uitleg over hoe je op een goede manier antwoord geeft op de denkvragen. Vraag ernaar bij je leerkracht en maak steeds gebruik van de tips. Die gelden natuurlijk ook voor andere vragen!

Print de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' voor je leerlingen uit en besteed er deze 1e les van het blok veel aandacht aan.

Het is de bedoeling dat de leerlingen steeds gebruik maken van de tips en handvaten die in de hand-out geboden worden en zich deze manier van antwoord geven eigen gaan maken.

Benoem dit regelmatig bij de open vragen.

Waarom denk je dat er zoveel laagjes in de fles nodig zijn om het slootwater helder te maken?

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Waarom kun je het water in de fles na het experiment nog niet drinken?

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

In het filmpje legt Susanne uit dat je het water dat onderin de fles overblijft nog niet kunt drinken, omdat het nog niet helemaal schoon is. Aan het water moet nog ozon worden toegevoegd om virussen en bacteriën te doden (dat doet het waterzuiveringsbedrijf).

woordenschat

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

de verontreiniging

benadrukken

het huishouden

de voorzorg

  het bestrijdingsmiddel

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je tien nieuwe woorden.

Hier zie je alvast de eerste vijf:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: benadrukken</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: extra aandacht leggen op iets</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Onze juf benadrukte nogmaals dat we ondanks de regen toch gewoon op kamp zouden gaan.</span></span></div>

4

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de voorzorg<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: wat je doet om nare dingen te voorkomen<br /></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Uit voorzorg zijn de brievenbussen dicht op Oudejaarsavond, zodat er geen vuurwerk in gegooid kan worden.</span></span></div>

1

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het bestrijdingsmiddel<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de stof of het vergif dat gebruikt wordt om ziekten, insecten of onkruid tegen te gaan <br /></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Om de luizen in de tomatenplanten in mijn moestuin weg te krijgen gebruik ik een biologisch bestrijdingsmiddel.<br /></i></span></div>

2

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het huishouden<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de bewoners van een huis, het gezin<br /></span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Ruim twee miljoen huishoudens in Nederland hebben digitale televisie.</i></span><i><span style="color:rgb(38, 65, 95)"><br /></span></i></div>

3

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de verontreiniging<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de vervuiling<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">De luchtverontreiniging werd veroorzaakt door de fabrieken in de buurt.</span></span></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Kernbegrippen uit de tekst:

• de verontreiniging
• de norm
• het bestrijdingsmiddel
  

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

   het ondergeschoven kindje

   de beheerder

het ecosysteem

de afvoer

de norm

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de norm</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151);font-weight:bold">Betekenis</span><span style="color:rgb(23, 97, 151)">: de regel waar mensen zich aan moeten houden</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Voor het oprichten van een politieke partij gelden strenge normen.</i></span></div></div>

6

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de afvoer<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de plek om iets naar weg te laten stromen</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">De afvoer van onze wc zat verstopt.</span></span></div>

7

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het ecosysteem<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: alle planten en dieren in een gebied en hoe ze samen leven in hun omgeving</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Regenwouden zijn hele belangrijke ecosystemen, omdat er de meeste planten- en diersoorten ter wereld leven.</span></span></div>

8

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het ondergeschoven kindje<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: iets wat onterecht onvoldoende aandacht of zorg krijgt</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Bij ons op school is knutselen echt een ondergeschoven kindje.</span></span></div>

9

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de beheerder<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: iemand die ergens voor zorgt en er verantwoordelijk voor is<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">De beheerder van de kantine in de sporthal was altijd al heel vroeg bezig met het klaarzetten van de spullen.</span></span></div></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Spelen met de woorden: memory!

Klik links op de waterdruppelkaartjes en lees de betekenis die dan verschijnt. Kijk aan de rechterkant welk woord erbij hoort. Klap het waterdruppelkaartje eerst dicht en sleep het dan naar het bijbehorende woord aan de rechterkant.
 

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight:bold;color:rgb(65, 119, 165)">de voorzorg<br /></span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165);font-weight:700">het bestrijdingsmiddel<br /></span>

<font color="#4177a5"><b>het huishouden<br /></b></font>

<span style="font-weight:bold;color:rgb(65, 119, 165)">benadrukken</span>

<span style="font-weight:bold;color:rgb(65, 119, 165)">de verontreiniging<br /></span>

<span style="font-weight:bold;color:rgb(65, 119, 165)">de norm<br /></span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165);font-weight:700">de afvoer<br /></span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165);font-weight:bold">het ecosysteem<br /></span>

<font color="#4177a5"><b>het ondergeschoven kindje<br /></b></font>

<span style="color:rgb(65, 119, 165);font-weight:bold">de beheerder<br /></span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">iets wat onterecht onvoldoende aandacht of zorg krijgt<span style="font-weight:bold"><br /></span></span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">de plek om iets naar weg te laten stromen<br /></span>

<span style="color:rgb(23, 97, 151)">alle planten en dieren in een gebied en hoe ze samen leven in hun omgeving</span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">iemand die ergens voor zorgt en er verantwoordelijk voor is</span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">de vervuiling<br /></span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)"><span style="font-weight:bold"></span>de regel waar mensen zich aan moeten houden</span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">extra aandacht leggen op iets<br /></span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)">de bewoners van een huis, het gezin</span>

<span style="color:rgb(65, 119, 165)"><span style="font-weight:700"></span>wat je doet om nare dingen te voorkomen</span>

<span style="color:rgb(23, 97, 151)">de stof of het vergif dat gebruikt wordt om ziekten, insecten of onkruid tegen te gaan</span>

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight:bold;color:rgb(23, 97, 151)">Ja, dit woord ken ik al</span><br />

<span style="font-weight:bold;color:rgb(23, 97, 151)">Nee, dit woord ken ik nog niet</span><br />

de voorzorg

de norm

het bestrijdingsmiddel

de afvoer

het huishouden

het ecosysteem

benadrukken

het ondergeschoven kindje

de verontreiniging

de beheerder

terugblikken & vooruitkijken

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat heb je geleerd over dit onderwerp?

zuiveren van water

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De tekst die je in deel 2 gaat 

lezen, gaat over vervuild water 

dat niet meer voor drinkwater

gebruikt kan worden.

In de volgende slide kun je

invullen wat je daar al over 

weet.

het onderwerp van de tekst

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat weet je al over 

dit onderwerp?

vervuiling van drinkwater

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Je bent nu klaar met deel 1 van deze les.

Veel plezier met deel 2!

de introductie<br />

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken