Jodendom

Niet-religieuze joden
  • Horen wel bij de joodse bevolkingsgroep
  • Doen niets (meer) met hun geloof 
  • Alleen jood door moeder
  • Vieren wel de belangrijkste feesten
1 / 38
next
Slide 1: Slide
LevensbeschouwingMiddelbare schoolmavoLeerjaar 1

This lesson contains 38 slides, with interactive quizzes, text slides and 1 video.

time-iconLesson duration is: 60 min

Items in this lesson

Niet-religieuze joden
  • Horen wel bij de joodse bevolkingsgroep
  • Doen niets (meer) met hun geloof 
  • Alleen jood door moeder
  • Vieren wel de belangrijkste feesten

Slide 1 - Slide

Liberale joden
- Waarden Thora belangrijk (liefde, God, rechtvaardigheid)
- Thora door God geschreven 
- Niet strikt
Koosjer --> geen varkensvlees
Sabbat en synagoge
De liberale joden gaan wat moderner om met de joodse wetten en voorschriften. Als het over joden gaat, dan gaat het ook vaak over het Joodse volk. Voordat het jodendom een officiële godsdienst werd, zou er zo'n 3000 jaar geleden al een Joods volk zijn geweest dat leefde in slavernij onder de Egyptenaren.
uitleg
De liberale joden vinden bepaalde waarden uit de Thora belangrijk. Voorbeelden hiervan zijn: naastenliefde en rechtvaardigheid. Een deel van de libarale joden houdt zich ook aan de joodse leefregels, zoals kosjer eten en niet werken op sjabbat (heilige dag:zaterdag). De liberale joden zijn dus minder streng dan de orthodoxe joden. 

Slide 2 - Slide

Orthodoxe joden
Trouw aan de Thora
Strikte regels
Vlees en melk
Jood --> moeder
Uitleg
De orthodoxe joden houden zich streng aan alle regels die in de Thora staan. Ze gebruiken nooit vlees en melk samen. De mannen dragen zwarte kleding en een hoed. Ze hebben baarden, omdat ze zich niet mogen scheren. 

Slide 3 - Slide

Slide 4 - Video

Wanneer wordt de staat Israel uitgeroepen?
A
1912
B
1940
C
1880
D
1948

Slide 5 - Quiz

Monotheïsme is het geloof in meerdere goden.
A
Waar
B
Niet waar

Slide 6 - Quiz

Wat weten jullie al over het Jodendom

Slide 7 - Mind map

Het jodendom

Slide 8 - Slide

Leerdoelen: 
  • Je kan uitleggen hoe het Jodendom is ontstaan.  
  • Je kan verschillende tradities van het Jodendom uitleggen.
  • Je kan vertellen wat er in een synagoge gebeurd.
  • Je kan uitleggen met verschillende kenmerken hoe een synagoe eruit ziet. 

Slide 9 - Slide

Bekijk het volgende filmpje

Slide 10 - Slide

Ontstaan Jodendom

  • Het Jodendom is de oudste monotheïstische religie ter wereld
  • De precieze ontstaansdatum is niet bekend maar wordt geschat op zo’n 3000-4000 jaar geleden.
  • Het Jodendom heeft geen echte stichter. De eerste stamvader van het Joodse geloof is Abraham



Slide 11 - Slide

Jodendom
  • Christendom is voortgekomen uit het jodendom
  • Islam heeft ook ‘banden’ met het jodendom

                             - jodendom (+/- 4000 v. Chr.)
                             - christendom 
                             - islam

Slide 12 - Slide

Geschiedenis
  • Abraham
  • Isaak
  • Jacob
  • Mozes

Slide 13 - Slide

Belangrijke stromingen binnen het jodendom

  • Orthodoxe joden
  • Liberale joden
  • Niet-religieuze joden

Slide 14 - Slide

3 geloofspunten van religieuze joden
  • Het jodendom kent de volgende belangrijke geloofspunten: 

- Eén god
- Het verbond dat God sloot met Abraham en de naleving van de wet
- Het geloof in een Messias  (= bevrijder van een groep mensen)

Slide 15 - Slide


Geloofspunt 1: 

één god
  • Joden geloven in één god: monotheïstisch 
} Mono = één 



} Theos = god 
  • Monotheïsme wil zeggen:
een godsdienst waarbij één god wordt erkend


  • Joden spreken de naam God                (Jaweh= JHWH) niet uit 
  • Men zegt Adonai (=Heer)
  • Volgens de joden is God eeuwig; geen begin en geen einde







Slide 16 - Slide


Geloofspunt 2: 

het verbond en de naleving van de wet
  • God heeft met de joden een verbond gesloten
-> God beschermt joden
-> Joden komen in het Beloofde land

ALS
-> Joden volgens de leefregels (Tien Geboden) leven

  • Met de wet wordt de Thora bedoeld
  • Thora: het heilige boek 
Hierin staan de door God geschreven regels. 

God heeft afspraken met joden gemaakt.

Slide 17 - Slide


Geloofspunt 3: 

het geloof in een verlosser
  • Joden geloven in de komst van een verlosser
  • Joden noemen de  verlosser ook wel een ‘messias’
  • De verlosser brengt de jood naar het Rijk van God 
ideale samenleving - einde aan ellende


Slide 18 - Slide

Synagoge (Sjoel)

- Dit is de plek waar de Joden samen komen.     

- Ze bidden, feesten of bestuderen de Thora hier

-Vrijdagavond en zaterdagochtend sabbat diensten -> Rabbijn geeft uitleg over de Thora

- de voorzanger = Chazan

- minimaal 10 joodse mannen aanwezig zijn (minjam)

- de heilige ark; hierin wordt de Thora bewaard.

Slide 19 - Slide

Kosjer eten
Kosjer eten is belangrijk. 
Kosjer betekent rein. 
Joden zien bloed als een symbool van het leven. 
In het voedsel zit geen bloed. 
Joden eten geen varkensvlees. 
Orthodoxe joden mengen het vlees niet met melkproducten. Dit gebeurt uit respect voor het leven. Melkproducten komen van levende dieren.
Kosjer kun je vergelijken met het woord 'halal' dat moslims gebruiken voor rein.
Orthodoxe joden hebben aparte pannen voor melk- en voor vleesgerechten. Ook hebben ze apart bestek en serviesgoed.
Als het kan, heeft men zelfs twee keukens.
Kosjer eten

Slide 20 - Slide

Joden geloven in een Messias.
A
Waar
B
Niet waar

Slide 21 - Quiz

Er bestaat geen verbond tussen God en het joodse volk.
A
Waar
B
Niet waar

Slide 22 - Quiz

Welke stroming hoort er niet bij?
A
Orthodoxe joden
B
Theravada joden
C
Liberale joden
D
Niet-religieuze joden

Slide 23 - Quiz

Symbolen

Slide 24 - Slide

Joden en Israël
  • Wereldwijd ongeveer 14,5 miljoen joden.

  • In Israël wonen ongeveer 6,7 miljoen joden.
  • Joden buiten Israël worden diaspora genoemd. 
  • Diaspora: verspreid over de wereld

Slide 25 - Slide

Slide 26 - Slide

Jodendom
  • Antisemitisme - Jodenhaat
  • Antisemitisme op basis van ras
  • Antisemitisme op economische basis
  • Zionisme - Nationale beweging die streeft naar een eigen staat
  • Joods-nationalisme


Slide 27 - Slide

Slide 28 - Slide

Holocaust / 6 miljoen doden

Slide 29 - Slide

Diaspora betekent
A
Verspreiding van het jodendom
B
Joden die alleen in een land wonen
C
Joden die alleen in Europa wonen
D
Joden die alleen in Azië en Amerika wonen

Slide 30 - Quiz

Rituelen en feesten

1. Besnijdenis ( achtste dag na de geboorte)

2. Bar Mitswa / Bat Mitswa

3. Huwelijk ( Synagoge)

4. Sjabbat ( zaterdag heilige dag, begint vrijdagavond al met het sjabbatmaal)

5. Kosjer eten

6. Overlijden


Een ritueel is een steeds terugkerend gebruik met een diepere betekenis

Slide 31 - Slide



Besnijdenis

- Voorhuid wordt verwijderd
- Achtste dag na de geboorte
- Na de besnijdenis krijgen jongens ook pas de naam
- Ook een ritueel bij moslims

Slide 32 - Slide

Bar - Bat Mitswa

- Bar Mitswa voor jongens
- Bat Mitswa voor meisjes
- Op 13- jarige leeftijd
- De Thora foutloos oplezen in de Synagoge
- Afgesloten met een feestelijke maaltijd

Slide 33 - Slide

M -  sabbat

Slide 34 - Slide

De sabbat begint op vrijdagavond met zonsondergang en eindigt op zaterdagavond met zonsondergang
Heilige dag in de week, bedoeld voor rust, geloof/godsdienst en familie
Het herinnert de joden aan de schepping van de wereld door God (JHWH) en de Exodus (bevrijding uit de slavernij)
Men heeft een maaltijd met het gezin, volgt de diensten in de synagoge en bezoekt familie

Slide 35 - Slide

Overlijden en het Jodendom

  • "Hoor Israël de Heer is onze God de Heer is één".
  • Ritueel gereinigd = Tahara
  • Orthodoxe Joden  - begraven in een Tachriechien (doodsgewaad)
  • Liberale Joden - begraven of cremeren 
  • Lewaja - sobere uitvaart, je bent ook gekomen zonder iets
  • Richting oosten begraven - Tempel Jeruzalem
  • Zo lang de overleden persoon niet begraven is, mag niemand getroost worden 
  • Shijva (letterlijk = zeven)
  • Steentje op het graf leggen, zodat men weet dat er iemand is geweest

Slide 36 - Slide

Traditionele Feestdagen
- Pesach   (uittocht uit Egypte)

- Chanoeka (het lichtjesfeest, ter nagedachtenis aan het “Chanoeka wonder”)

- Rosj Hasjana (Joods nieuwjaar in oktober / september)

- Jom Kippoer (dag van de vergeving, reflecteren op het leven)

Slide 37 - Slide

Maken
Werkbladen 

Slide 38 - Slide