V4 - oefenen voor PW1

• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

V4 - oefenen voor PW1

Keuzemenu

Maak een keuze uit de onderstaande onderdelen die je wil oefenen. De verschillende onderdelen hebben allemaal een aparte kleur: 

Groen: aanwijzend voornaamwoord

Blauw: werkwoordstijden

Geel: participium (PPA+PPP)

Aanwijzend voornaamwoord

3 opties

- hic, haec, hoc: deze (bij mij)

- iste, ista, istud: die (bij jou, negatieve connotatie)

- ille, illa, illud die (bij hem, positieve connotatie)

Les 40: aanwijzend voornaamwoorden

bijv.

zelftst.

bijv.

zelfst.

Hic vir est Cornelius Scipio.

Hic Africanus vocatur

Illam fabulam numquam audivi.

Quis tibi illam narravit?

Deze man is Cornelius Scipio.

Deze wordt Africanus genoemd.

Dat verhaal heb ik nooit gehoord.

Wie heeft jou dat verteld?

Rijtjes leren

Sla je hulpboek open op pagina 108. Neem de rijtjes een paar keer goed door. Neem de rijtjes een keer over in je schrift. Als je dat hebt gedaan controleer je jezelf met de opdrachten op de volgende drie slides. 

hic M: ev. en mv.

ev

mv

nom

gen

dat

acc

abl

nom

gen

dat

acc

abl

hos

hi

huic

hunc

huius

his

hoc

his

hic

horum

illa V: ev. en mv.

ev

mv

nom

gen

dat

acc

abl

nom

gen

dat

acc

abl

istas

istae

ista

istam

istius

istis

ista

istis

isti

istarum

illud O: ev. en mv.

ev

mv

nom

gen

dat

acc

abl

nom

gen

dat

acc

abl

illa

illa

illud

illud

illius

illis

illo

illis

illi

illorum

Werkwoordstijden

Heden

Verleden

Toekomst

praesens

imperfectum

futurum

perfectum

plusquamperfectum

futurum exactum

ik zeg

ik zei

ik heb gezegd

ik had gezegd

ik zal zeggen

ik zal hebben gezegd

praesens

imperfectum

futurum

perfectum

plusquamperfectum

futurum exactum

Onvoltooide vs Voltooide tijden

Onvoltooide tijden hebben een praesensstam:

• (voca-, audi-, terre-, dic-)

Voltooide tijden hebben een perfectumstam:

• (vocav-, audiv-, terru-, dix-)

Werkwoorden zijn formules!

Tijd	Stam (pr of pf)	kenletters (geeft tijd aan)	bindvocaal	uitgang
praesens	praesensstam	-	(i voor -s/-t, u voor -nt)	o, s, t, mus, tis, nt
imperfectum	praesensstam	(e)ba	-	m, s, t, mus, tis, nt
futurum	praesensstam	b (a/e-stam) e/a (ik) (i/mk-stam)	(i voor -s/-t, u voor -nt)	o, s , t, mus, tis, nt m, s, t, mus, tis, nt
perfectum	perfectumstam	-	-	i, isti, it, imus, istis, erunt
plusquamperfectum	perfectumstam	era	-	m, s, t, mus, tis, nt
futurum exactum	perfectumstam	er(i)	-	o, s, t, mus, tis, nt

Werkwoorden zijn formules!

Tijd	Stam (pr of pf)	kenletters (geeft tijd aan)	bindvocaal	uitgang
praesens	dic	-	i	tis
imperfectum	dic	eba	-	mus
futurum	dic	e		s
perfectum	dix	-	-	it
plusquamperfectum	dix	era	-	nt
futurum exactum	dix	er	-	o

Welke tijd is?

inceperam

1. praesens
2. futurum
3. plusquamperfectum
4. imperfectum

Welke tijd is?

dividis

1. praesens
2. perfectum
3. futurum exactum
4. imperfectum

Welke tijd is?

dubitavit

1. perfectum
2. futurum exactum
3. futurum
4. imperfectum

Welke tijd is?

tetigeritis

1. perfectum
2. praesens
3. futurum
4. futurum exactum

Toepassen in een tekst

Hamilcar, dux Punicus, graviter ferebat Romanos

Punico Bello Primo vicisse. Senatoribus Carthaginis

dixit: 'Roma contenta non erit, donec omnes

terras mariaque omnia expugnaverit. Nisi eos

retinebimus, Romani nostras divitias, nostram

urbem, nostrum populum perdent. Permittite

mihi cum copiis Punicis ire ad Hispaniam. Si enim

maiores divitias pluresque milites ibi collegero,

iterum Romanis inferre bellum poterimus.'

Noteer van deze tekst alle werkwoorden en de juiste tijd+persoon

Antwoorden

ferebat = 3e ev imperfectum

vicisse = infinitivus perfectum

dixit= 3e ev perfectum

erit = 3e ev futurum

expugnaverit = 3e ev futurm exactum / 3e ev coniunctivus perfectum

retinebimus = 1e mv futurum

perdent = 3e mv futurum

permititte = imperativus mv

collegero = 1e ev futurum exactum 

ire = infinitivus praesens

poterimus = 1e mv futurum exactum

Participium

PPA + PPP

P.P.A

P.P.P.

habentem

hortata

dicentis

vocati

nolens

latum

Feminae ..................... in urbe sunt.

1. ridens
2. ridente
3. ridentes
4. ridentibus

Hoe kan de volgende zin niet worden vertaald?
Rex hominem vocantem audit.

1. De koning hoort de roepende man
2. De koning hoort de man terwijl hij roept
3. De roepende koning hoort de man
4. De koning hoort de man die roept

homo domum it multa dona feminae et filiis ferens
wat is de participiumwoordgroep?

1. multa dona ferens
2. multa dona feminae et filiis ferens
3. multa dona feminae ferens
4. ferens

Wat houdt het in dat het ppp staat voor perfectum

1. dat het voortijdig vertaald moet worden
2. dat het altijd met een perfectum vertaald moet worden.
3. Het moet met een plusquamperfectum vertaald worden.
4. dat het gelijktijdig vertaald moet worden.

Het PPP vertaal je voortijdig: dus één tijd eerder dan de PV

militem missum ad castra video

Ik zie de soldaat, nadat hij naar het legerkamp is gestuurd.

militem missum ad castra videbam

Ik zag de soldaat, nadat hij naar het legerkamp was gestuurd.

N.B.: een PPP vertaal je altijd Passief

servi domum ridentis domini intrant

1. de slaaf van de meester komt het huis lachend binnen.
2. de slaven van de meester komen het huis lachend binnen.
3. de slaven komen het huis van de lachende meester binnen
4. de lachende meesters komen het huis van de slaaf binnen

filiae a matre lacrimanti vocatae sunt

1. de dochters van de roepende moeder huilen
2. de dochters van de huilende moeder zijn geroepen.
3. de dochters zijn geroepen door de huilende moeder
4. de dochters werden geroepen door de huilende moeder

filiae matris lacrimantis Romae sunt

1. de huilende dochters van de moeder zijn in Rome
2. de dochters van de huilende moeder zijn in Rome
3. de huilende moeder is met haar dochters in Rome
4. De Romeinse huilende dochters zijn bij hun moeder.

incolae ex urbe deleta fugiebant.

1. de inwoners vluchten uit de verwoeste stad
2. de inwoners vluchtten uit de verwoeste stad
3. de inwoners van de verwoeste stad vluchtten
4. de vluchtende burgers verwoestten de stad.