2.6 Seksualiteit & 2.7 Veilige seks

• Biologie
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 3

Voortplanting en seksualiteit

Seksualiteit & Veilige seks

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode 2

• Thema: Voortplanting en seksualiteit & Erfelijkheid en evolutie
• Benodigde lesmaterialen: Boek A

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Geslachtsorganen	Veranderingen in de puberteit Vruchtbaar worden	Zwanger worden	Seksualiteit Veilige seks	...	...	...

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Tijdens welke fase van de geboorte treden persweeën op?

1. Tijdens de ontsluiting.
2. Tijdens de uitdrijving
3. Tijdens de nageboorte.

Hoe ligt een kind meestal
vlak voor de geboorte?

1. A
2. B
3. C
4. D

Welke fase van de geboorte
zie je op de afbeelding?

1. weeën
2. nageboorte
3. ontsluiting
4. uitdrijving

Bij welk erfelijkheidsonderzoek kun je het erfelijk materiaal van het ongeboren kind NIET onderzoeken?

1. Echoscopie
2. Vruchtwaterpunctie
3. Vlokkentest
4. NIPT- test

Bij welk onderzoek is er kans op een verhoogde miskraam?

1. Echoscopie
2. vruchtwaterpunctie
3. vlokkentest
4. vlokkentest en vruchtwaterpunctie

Een van de methoden van erfelijkheidsonderzoek bij ongeboren kinderen is de vlokkentest. Wat onderzoekt men bij een vlokkentest?

1. De chromosomen van placentaweefsel, afkomstig van het embryo.
2. De chromosomen van placentaweefsel, afkomstig van de moeder.
3. De samenstelling van de urine van een zwangere vrouw.
4. De samenstelling van het vruchtwater bij een zwangere vrouw.

           Leerdoelen

1. Je kunt benoemen hoe gender en geaardheid kunnen verschillen.
   
2. Je kunt functies van seksualiteit noemen en verschillen in opvatting, normen en waarden daarover omschrijven.
3. Je kunt benoemen hoe je wensen en grenzen kunt bewaken en respecteren in een seksuele relatie.
   
4. Je kunt ziekteverschijnselen en genezingsmogelijkheden noemen van seksueel overdraagbare aandoeningen.
5. Je kunt de werking van enkele voorbehoedsmiddelen beschrijven en aangeven of ze betrouwbaar zijn of niet.

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Geslacht: biologische bepaald | Genderidentiteit: wat je ervaart

Geslacht: biologische bepaald | Genderidentiteit: wat je ervaart

Geslacht: biologische bepaald | Genderidentiteit: wat je ervaart

Geaardheid:

• homo = gelijk (homoseksueel = je valt op iemand van hetzelfde geslacht)
• hetero = verschillend (heteroseksueel = je valt op iemand van het andere geslacht)
• bi = twee (biseksueel = het kan wisselen op welk geslacht je valt)
• a = niet (aseksueel = je voelt je niet seksueel tot anderen aangetrokken)

Seksualiteit:

• lust (behoefte aan klaarkomen)
• intimiteit (behoefte aan samenzijn)

Wensen en grenzen

Bij een seksuele relatie is er consent nodig!

Seksueel Geweld en Misbruik

Seksueel geweld en misbruik zijn ongewenste seksuele handelingen die plaatsvinden zonder toestemming. 

• incest
• ongewenste intimiteiten
• aanranding
• verkrachting

Het is belangrijk om hiervan bewust te zijn en 

te weten waar je hulp kunt krijgen.

digitaal seksueel geweld; grooming:

- gebeurt digitaal (op internet)

- een volwassene verleidt minderjarige                                     

   meisjes of jongens

- via social media

- webcam

- kan leiden tot een ontmoeting waarbij 

   het slachtoffer wordt misbruikt

Onbetrouwbare methoden

Onbetrouwbare Methoden;

Periodieke onthouding;

Hierbij hebben de man en de vrouw geen geslachtsgemeenschap ronde de vruchtbare periode. 

Deze methode is onbetrouwbaar, 

omdat je nooit precies kunt bepalen 

wanneer de ovulatie plaatsvindt. 

Onbetrouwbare Methoden;

Periodieke onthouding;

Manieren om te bepalen:

• kalender bijhouden bij een regelmatige menstruatiecyclus,                                                                    zodat je de dag van de ovulatie kunt berekenen. 

• temperatuur meten; de lichaamstemperatuur is na de ovulatie                                                                   tot aan de volgende menstruatie gemiddeld 0,3 graden Celsius hoger.

• Afscheiding uit de vagina; bij veel vrouwen wordt de afscheiding                                                             na de ovulatie doorzichtiger en elastischer.                                                                                                       Er is vaak ook meer afscheiding. 

Onbetrouwbare Methoden;

coïtus interruptus

Hierbij trekt de man zijn penis terug uit de vagina als hij zijn organisme voelt aankomen.  De zaadlozing vindt dan buiten de vagina plaats. 

Deze methode is onbetrouwbaar, 

omdat in voorvocht ook al 

zaadcellen kunnen zitten. 

Betrouwbare methoden;

Door voorbehoedsmiddelen te gebruiken is de kans dat je zwanger raakt minimaal. 

Door voorbehoedsmiddelen te gebruiken is de kans dat je zwanger raakt minimaal. 

Er zijn voorbehoedsmiddelen met en zonder hormonen. 

De voorbehoedsmiddelen met hormonen werken op de volgende manieren:

• De hormonen zorgen ervoor dat er geen eicel gaat rijpen en vrijkomt. 
• Ook zorgen de hormonen ervoor dat het slijm in de baarmoederhals moeilijker doorlaatbaar is voor zaadcellen. 
• Verder zorgen hormonen ervoor dat het baarmoederslijmvlies niet wordt opgebouwd, waardoor er geen innesteling mogelijk is. 

VOORBEHOEDSMIDDELEN

Betrouwbare voorbehoedsmiddelen

zonder hormonen            met hormonen

SOA's

SOA's staat voor seksueel overdraagbare aandoeningen.

Tijdens geslachtsgemeenschap kun je bacteriën, schimmels of virussen overdragen die ziekten veroorzaken. 

Bij orale seks of ander contact met de vagina, penis of anus kun je besmet raken.  

SOA's

Je kunt GEEN SOA oplopen op een vies 

toilet of door uit een glas van een ander 

te drinken. 

De enige manier om je tegen SOA´s te 

beschermen, is door een condoom of 

beflapje te gebruiken. 

Welke SOA's

Chlamydia, gonorroe, hepatitis B, herpes genitalis, HIV/aids, HPV en genitale wratten en syfilis zijn veelvoorkomende SOA's.

Chlamydia komt in Nederland het meest voor. 

Chlamydia en gonorroe kunnen tot onvruchtbaarheid leiden.

HIV/aids en syfilis kunnen tot de dood leiden.

SOA-Test

Een SOA-test wordt gebruikt om te controleren of je een SOA hebt. Onder de 25 jaar kun je gratis een SOA-test doen. Dit kan bij je huisarts of bij de GGD. 

Er zijn jaarlijks tienduizenden jongeren die zo´n test laten doen.

Afhankelijk van het type onveilige seks wordt er verschillende soorten onderzoek gedaan; Urinetest (man), uitstrijkje (vrouw), uitstrijkje keel of anus. Soms is een bloedtest nodig. 

Wat is seksualiteit?

1. Seksualiteit heeft te maken met van wie je houd
2. Seksualiteit heeft te maken met wie je seks hebt
3. Seksualiteit heeft te maken met op wie je verliefd wordt
4. Seksualiteit zijn gedachten, gevoelens en handelingen die te maken hebben met seks

Wat is genderidentiteit?

1. Welk geslacht er op je ID kaart staat
2. Of je een penis of vagina hebt
3. Welk geslacht je je voelt
4. Of je van seks houd of niet

Kan genderidentiteit verschillen van sekse?

1. Nee, ze zijn altijd hetzelfde
2. Ja, ze kunnen verschillend zijn

Wat is de werking van de pil ter voorkoming van de zwangerschap?

1. Dit zorgt ervoor dat zaadcellen de eicel niet kunnen bereiken
2. Het voorkomen van de innesteling van het embryo
3. Op het niet meer rijpen van een follikel door toediening van hormonen
4. Geen seks hebben in de vruchtbare periode van de vrouw

Periodieke onthouding is een betrouwbare manier om ongewenste zwangerschap te voorkomen.

1. juist
2. onjuist

Het voorbehoedmiddel van afbeelding 44 (hiernaast) biedt een betrouwbare bescherming tegen zwangerschap.

1. juist
2. onjuist

Je kunt chlamydia oplopen door tijdens een schoolfeestje uit het glas van een ander te drinken.

1. juist
2. onjuist

Als een seropositief persoon geen ziekteverschijnselen vertoont, kan deze persoon toch anderen met het aidsvirus besmetten.

1. juist
2. onjuist

Als je als man gesterilliseerd bent, maak je geen zaadcellen meer aan.

1. Juist
2. Onjuist

Welk type voorbehoedsmiddel is hier weergegeven?

1. hormoonspiraaltje
2. sterilisatie
3. vrouwencondoom
4. koperspiraaltje

Wanneer een SOA veroorzaakt wordt door een bacterie, kan je dit genezen met antibiotica.

1. Juist
2. Onjuist

           Aan de slag

Creatief met biologie

BvJ boek A:

Lezen/leren blz. 

Maken opdracht 

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen

           Afsluiting

• 
  

Huiswerk:

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

           Begrippen
           uit deze les

• 
  
• ...
• ...

Titel kan hier geplaatst worden.

Eindslide.

Ruimte voor een afsluitend woord.