T4: Kiruna schuift op (Wat zijn delfstoffen)
Kiruna schuift op
Hoe beïnvloedt ontginning van delfstoffen het landschap?
Items in this lesson
Kiruna schuift op
Hoe beïnvloedt ontginning van delfstoffen het landschap?
Intro
“Daarnet loeiden de sirenes opnieuw, maar daar letten we al lang niet meer op. Normaal gebeuren de explosies in de mijn enkel ’s nachts, maar af en toe kan het ook overdag. Ons klaslokaal trilde echt hard deze keer. Vreemd dat er niet meer schade is aan het gebouw. Binnen enkele maanden verhuizen we naar onze nieuwe school in Nieuw-Kiruna, 3 km hiervandaan. De foto’s die we al zagen, zijn echt najs! Dan kan ik weer met de fiets naar school, want nu zet papa me af op weg naar zijn job. Hij werkt bij de firma die hier de huizen verplaatst. Dat moet omdat de mijn opschuift om meer ijzererts uit de grond te kunnen halen. Papa zei dat ze nu zelfs zeldzame aardmetalen hebben gevonden! Wat dat zijn, weet ik niet, maar volgens hem zitten ze ook in mijn smartphone …”
Intro
“Op de bus naar Genk hoor je altijd veel talen door elkaar. Mijn beste vriendin Bianca spreekt Nederlands en Italiaans door elkaar. Het ‘cités’ dat Mo praat, versta je enkel als je zelf naast de oude mijn woont. Wij zijn al zo lang buren dat we onafscheidelijk zijn. Boris, de vriend van papa, woont nog maar net bij ons en die vindt het geweldig! Binnenkort vertrekt hij voor een maand en dat zal het thuis weer wat stiller maken … Hij werkt op een boorplatform in de Noordzee. Papa zegt dat het werk lijkt op wat opa vroeger in de mijn deed. De steenkool die hij naar boven haalde, was toen ook de belangrijkste energiebron, net als de aardolie die Boris oppompt. De steenkoolmijn bepaalde hier echt het leven. Opa vindt het nog altijd jammer dat ze er een cinema van gemaakt hebben.
Wat zijn delfstoffen
Wat weet je al over delfstoffen?
Kenmerken van gesteenten
Aardkost (hier vindt de ontginning ook plaats) = opgebouwd uit gesteenten
Gesteenten = opgebouwd uit mineralen
Delfstoffen
Delfstoffen = Gesteenten die de mens ontgint (opgraaft)
Bevatten grondstoffen voor allerlei producten
Kunnen uitgeput (op) geraken
Ertsen = Gesteenten die metalen bevatten
Gouderts, kopererts, zilvererts, ...
Edelmetalen = zeldzame, natuurlijk voorkomende metalen die chemisch gezien nauwelijks reageren, waardoor ze uitstekend bestand zijn tegen corrosie en oxidatie
Hoe ontstaan fossiele brandstoffen?
Hoe worden delfstoffen ontgonnen?
Welke delfstof wordt ontgonnen in Kiruna?
Kopererts
Steenkool
Ijzererts
Metaalerts
Welke delfstof wordt ontgonnen op het Ivar Aasen-boorplatform?
Aardolie
Aarde
Aardgas
Benzine
Sleep de kenmerken naar het juiste begrip
Ertsen
Fossiele brandstoffen
Onuitputbaar
Uitputbaar
Energiebron
Grondstof
Ertsen
Fossiele brandstoffen
Voorbeelden van ertsen en fossiele brandstoffen
Losse gesteenten
Vaste gesteenten
Voorbeelden losse en vaste gesteenten
(Noorden Samber en Maas)
Losse gesteenten
Vaste gesteenten
Voorbeelden losse en vaste gesteenten
(Zuiden Samber en Maas)
Waarvoor worden deze delfstoffen vooral gebruikt?
