Het microbioom in ziekte en gezondheid.pptx

• New lesson editor
• Baso natuurwetenschappen
• Beroepsopleiding

Het onzichtbare team: samenwerken met je microbioom voor een optimale gezondheid

Lava Sulayman

Waan Yasen

Harm Geers

Het microbioom is een verzameling van:

A

Alle darmbacteriën, schimmels, archae en virussen.

B

Alle bacteriën op huid en slijmvliezen (inclusief de darm)

C

Alle bacteriën, schimmels, archea, virussen die zich op huid en slijmvliezen bevinden

Wat is de verhouding tussen het aantal cellen in het microbioom en het menselijk lichaam?

A

Minder cellen dan het aantal cellen waaruit het menselijk lichaam is opgebouwd

B

Meer cellen dan het aantal cellen waaruit het menselijk lichaam is opgebouwd

C

Ongeveer evenveel cellen als het aantal cellen waaruit het menselijk lichaam is opgebouwd

Wat is de verhouding van de metabole capaciteit van het microbioom ten opzichte van het menselijk lichaam?

A

100 x kleiner dan die van het menselijk lichaam

B

100 x groter dan die van het menselijk lichaam

C

10 x kleiner dan die van het menselijk lichaam

D

10 x groter dan die van het menselijk lichaam

Speelt het microbioom een belangrijke rol bij een goed functionerende immuun respons?

A

Waar

B

Niet waar

Is het waar dat het microbioom in verbinding staat met diverse organen?

A

Niet waar

B

Waar

Kan het microbioom ervoor zorgen dat bepaalde geneesmiddelen niet of minder goed werken?

A

Niet waar

B

Waar

C

Hangt af

D

Soms waar

Welke medicijnen zijn gekoppeld aan mogelijke veranderingen in het microbioom?

A

Statines

B

Omeprazol

C

Antibiotica

D

Metformine

Casus: dronken van suiker……

Dysbiose en ziekten

• Obesitas

• Diabetes

• Auto immuun ziekten

• Mentale gezondheid

• Allergie en astma

• Huidaandoeningen

• Infectieziekten

• Etc

1.Lee, J.-Y., Tsolis, R. M. & Bäumler, A. J. The microbiome and gut homeostasis. Science 377, eabp9960 (2022).

1.Lee, J.-Y., Tsolis, R. M. & Bäumler, A. J. The microbiome and gut homeostasis. Science 377, eabp9960 (2022).

1.Lee, J.-Y., Tsolis, R. M. & Bäumler, A. J. The microbiome and gut homeostasis. Science 377, eabp9960 (2022).

1.Lee, J.-Y., Tsolis, R. M. & Bäumler, A. J. The microbiome and gut homeostasis. Science 377, eabp9960 (2022).

1.Lee, J.-Y., Tsolis, R. M. & Bäumler, A. J. The microbiome and gut homeostasis. Science 377, eabp9960 (2022).

1.Alagiakrishnan, K., Morgadinho, J. & Halverson, T. Approach to the diagnosis and management of dysbiosis. Front. Nutr. 11, 1330903 (2024).

1.Fan, Y. & Pedersen, O. Gut microbiota in human metabolic health and disease. Nat. Rev. Microbiol. 19, 55–71 (2021).

Intestinal Mucosal Immune System in the Healthy State.

Chang JT. N Engl J Med2020;383:2652-2664

1.Chang, J. T. Pathophysiology of Inflammatory Bowel Diseases. N. Engl. J. Med. 383, 2652–2664 (2020).

Intestinal Mucosal Immune System in Inflammatory Bowel Disease (IBD).

Chang JT. N Engl J Med2020;383:2652-2664

1.Chang, J. T. Pathophysiology of Inflammatory Bowel Diseases. N. Engl. J. Med. 383, 2652–2664 (2020).

Microbioom & Voeding

Microbioom & Voeding

• Voedingsmiddelen en bepaalde diëten hebben invloed op het microbioom.

• Disbalans microbioom  ziekte

• Een disbalans van het microbioom kan hersteld worden door het inzetten van microbioom modulerende interventies, zoals specifieke diëten, lichaamsbeweging, suppletie van pre-pro-, post- en synbiotica en bijvoorbeeld FMT (fecale microbiota transplantatie)

• Wat betekent dit voor de dagelijkse praktijk (in met name de openbare apotheek) ?

Microbioom & Voeding

Plantaardige vezelrijke voeding

• Plantaardig voedsel zorgt voor vermindering van ontstekingsbacteriën samen met een toename van goede darmbacteriën en hun metabolieten.

• Uit een pilot studie van 14 dagen is gebleken dat de proefpersonen die rode bietensap consumeerden, veranderingen vertoonden in het darm-microbioom met statistisch significante toenames in Akkermansia muciniphila en afnames in Bacteroides fragilis, wat mogelijk metabolische voordelen en een mogelijke vermindering van het risico op diabetes en obesitas oplevert.

• Statistisch significante toenames in sommige SCFA (short-chain-fatty-acids) werden ook waargenomen

• Er zijn verschillende studies die bewijzen dat sinaasappelsap de samenstelling van de darmflora kan verbeteren.

Microbioom & Voeding

• Probiotica

• Probiotica zijn micro-organismen die de darmflora verbeteren.

• Durazzo et al. toonden in hun meta-analyse aan dat probiotica verbetering lieten zien met betrekking tot het lichaamsgewicht bij mensen met overgewicht en verbeteringen bij verschillende metabole ziekten, waaronder leververvetting en diabetes mellitus type 2.

• Probiotica blijken in dierstudies te helpen bij wondgenezing. Dit zou kunnen gebeuren via de "hersenen-darm-huid-as" door de systemische immuunrespons te verbeteren en de respons van perifeer weefsel te beïnvloeden

• Probiotica zijn mogelijk niet veilig voor alle personen. Bij mensen met een verzwakt immuunsysteem of ernstig zieke mensen kunnen probiotica opportunistische infecties verergeren.

• Nog te weinig onderzoek.

Microbioom & Voeding

• Prebiotica

• Prebiotica is een verzamelnaam voor stoffen die de groei van bepaalde bacteriesoorten in het lichaam bevorderen en daardoor een gezondheidseffect hebben.

• Er zijn veel potentiële voedingsproducten die aan deze definitie kunnen voldoen, waaronder fruit, groenten, peulvruchten, knollen, volkoren granen en zuurdesembrood.

• Er is enige voorzichtigheid geboden bij personen met inflammatoire darmziekte en andere spijsverteringsproblemen.

• Uit gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT's) is gebleken dat voedingsvezels de groei van SCFA's-producerende bacteriën bevorderen die van invloed kunnen zijn op het beheer van diabetes type 2.

Microbioom & Voeding

• Synbiotica

Synbiotische voedingsmiddelen vormen een combinatie tussen een prebiotische voedselbron en probiotische micro-organismen. Het is belangrijk om te benadrukken dat beide componenten nodig zijn om voordelen voor de gezondheid van de mens te bieden.

Microbioom & Voeding

Microbioom & Leefstijl

Veranderingen in levensstijl (naast fysieke activiteit; ook)

• Roken

• Alcoholisme

• Stress en slaapgebrek dragen bij aan dysbiose.

• Manier van voeding bereiden en verwerken (bijvoorbeeld opwarmen met de magnetron) geassocieerd met een verbeterde SCFA-productie, maar effect op hele maaltijden nog onduidelijk

• Voedingsadditieven en conserveermiddelen

• Bewerkt voedsel

Microbioom & Praktijk

• Veel informatie, maar wat betekent dit nu voor de dagelijkse praktijk?

• Preventie en Leefstijl wordt steeds meer een belangrijk onderdeel in de apotheek

• Microbioomtesten?

• Toekomst: suppletie adviezen ja/nee?

• Toekomst: preventie ziektes?

• Toekomst: betere behandelopties door andere aangrijpingspunten medicatie.

Casus: Obesitas

Dhr. M, 35 jaar, metabool syndroom, BMI van 32 kg/m2 ondergaat een fecale microbiota transplantatie (FMT). Wat voor resultaten verwacht je op zijn metabool syndroom?

Wisselwerking tussen het microbioom en geneesmiddelen

Pharmacomicrobiomics

PPIs

PPIs

• PPI geïnduceerde veranderingen in microbioom dragen bij aan het ontstaan van andere aandoeningen

• Overgroei bacteriën die infecties veroorzaken

  • Verhoogd risico allergieën door invloed op immuunsysteem (leaky gut)

  • Verhoogd risico metabole aandoeningen (obesitas en DM2) door beïnvloeding stofwisseling

  • Verhoogd risico cardiovasculaire aandoeningen: meer productie van stof TMAO dat in verband gebracht wordt met verhoogd risico op HVZ

  • Invloed op verloop lever cirrose

Voornamelijk sprake van bij langdurig gebruik PPI’s

->Terugdringen chronisch en onnodig gebruik daarom van belang!

Metformine

Statines

Antidepressiva (SSRI’s)/Antipsychotica

Immunotherapie bij kanker

Checkpoint inhibitie

• Behandeling met checkpoint inhibitor:

  • Patiënt krijgt voor behandeling wel of geen antibiotica -> met antibiotica laten verminderde progressie vrije overlevingskansen zie!

Immunotherapie bij kanker

Praktijk:

• Darmflora testen: effectiviteit behandeling voorspellen

• Prebiotica en probiotica: onderzoek naar aanpassen van de darmflora door middel van prebiotica, probiotica of dieetveranderingen -> verbeterde respons op immunotherapie?

• Voorzichtigheid met antibiotica: negatieve invloed op de darmflora -> mogelijke vermindering van de effectiviteit van de behandeling

Beschrijf in 1 woord wat je vandaag hebt geleerd