12-10-2026

• New lesson editor
• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

12-10-2026

Deze les:

• oefenen met conjunctivus via LessonUp!

• verder lezen Brief 7

Oefenen met de conjunctivus

Je mag overleggen en je aantekeningen gebruiken!

De coniunctivus bestaat in alle werkwoordstijden.

A

waar

B

niet waar

Hoe weet je of 'vocet' een coniunctivusvorm is of niet?

Van welke coniunctivus is er sprake als je een infinitivus herkent in de werkwoordsvorm? Let op: 2 antwoorden goed!

A

praesens

B

perfectum

C

imperfectum

D

plusquam perfectum

'ut' met een coniunctivus vertaal je als...

A

zoals, zodra

B

opdat, zodat, om te

Hoe kun je een coniunctivusvorm in de hoofdzin NIET vertalen?

A

wens

B

aansporing

C

twijfel

D

als tijd (toen, terwijl)

Welke vragen heb jij op het moment over vormleer/vertaalregels van de coniunctivus?

Praesens

hoofdregel: prae-stam + a + uitgang (m/s/t of r/ris/tur!)

Maar: let op bij de a-stam! 

bij a-stam wordt de a in de coni. een e

Dus: con. praes. bij vocare wordt ...

A

voc-e-m / voc-e-r

B

voc-a-m / voc-a-r

C

D

Dus: con. praes. bij de audire wordt ...

A

audi-e-m / audi-e-r

B

audi-a-m / audi-a-r

C

D

Hoe herken je dus een coniunctivus praesens?

stam + a + uitgang

en bij a-stam: a van de stam is veranderd in een e

Kijk dus altijd eerst goed wat de stam is!

Imperfectum

Hoofdregel: infinitivus praesens + uitgang (m/s/t of r/ris/tur)

Bij alle stammen!

voorbeeld:

vocare-m / vocare-r

Hoe herken je dus een coniunctivus imperfectum?

Benoem de vorm: salutareris

Perfectum

Hoofdregel: 

bij actief: perfectumstam + eri + uitgang (m/s/t)

voorbeeld: vocav-eri-m

bij passief: PPP + coni. praesens van esse

De vorm vocatus sim is perf.con. vocatus sitis vinden we niet in het Latijn. Leg uit waarom.

Plusquam Perfectum

Hoofdregel:

bij actief: perfectum-infinitivus + uitgang (m/s/t)

voorbeeld: vocavisse-m

bij passief: PPP + coni. imperfectum van esse

Voor de con. van het plq.perf. hebben we de con. impf. van esse nodig. hoe ziet die er ook alweer uit?

A

ero/eris/erit erimus/eritis/erunt

B

eram/eras/erat eramus/eratis/erant

C

sim/sis/sit simus/sitis/sint

D

essem/esses/esset essemus/essetis/essent

'audiamus' is een coniunctivusvorm

A

waar

B

niet waar

C

D

'audiamus' is...

A

praesens

B

imperfectum

C

perfectum

D

plusquam perfectum

'auditi essemus' is...

A

praesens

B

imperfectum

C

perfectum

D

plusquam perfectum

'Audiamus!' vertaal je het beste als:

A

twijfel

B

aansporing

C

verbod

D

mogelijkheid

Conjunctivus op de toets:

• kunnen herkennen en verklaren in HZ en BZ

Verder met Brief 7

[3] Quid me existimas dicere?

Avarior redeo, ambitiosior, luxuriosior, immo vero crudelior et inhumanior, quia inter homines fui.

Casu in meridianum spectaculum incidi, lusus exspectans et sales et aliquid laxamenti, quo hominum oculi ab humano cruore adquiescant: contra est.

Quidquid ante pugnatum est, misericordia fuit; nunc omissis nugis mera homicidia sunt.

Nihil habent quo tegantur; ad ictum totis corporibus expositi numquam frustra manum mittunt.

Verder met Brief 7

[4] Hoc plerique ordinariis paribus et postulaticiis praeferunt.

Quidni praeferant? Non galea, non scuto repellitur ferrum. Quo munimenta? Quo artes? Omnia ista mortis morae sunt.

Mane leonibus et ursis homines, meridie spectatoribus suis obiciuntur.

Interfectores interfecturis iubent obici et victorem in aliam detinent caedem; exitus pugnantium mors est.

Ferro et igne res geritur.