eiwitten (par. 10.4) les 1 en 2

• Scheikunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Eiwitten (par. 10.4) 

Eiwitten (proteïnen)

Spieren

Enzymen

Hormonen 

Eiwitten

Eiwitten

• Opgebouwd uit aminozuren
• Afbreken van eiwitten geeft weer aminozuren
• Je lichaam maakt heel veel verschillende eiwitten
• Eiwitten hebben allemaal een functie

Aminozuren

20 verschillende aminozuren

• 12 kan je lichaam zelf maken
• 8 moet je uit je eten halen. Deze 8 heten essentiële  aminozuren.

Van losse aminozuren kun je 

nieuwe eiwitten maken.

Zie BiNas 67

Aminozuren (binas T67H1)

Aminozuren 

Aminozuren hebben een afkorting 

Bijv. Gly = Glycine (staan ook in Binas 67H1)

Vorming eiwitten

dipeptide

Wat voor type reactie is dit?

Vorming eiwitten

dipeptide

Wat voor type reactie is dit?

Condensatiereactie

Vorming eiwitten

peptidebinding

Voorbeeld 

De vorming van het dipeptide Tyr-Leu

Stap 1: kijk in Binas (!) en zoek beide aminozuren op in T67H1

Voorbeeld 

De vorming van het dipeptide Tyr-Leu

Stap 1: kijk in Binas (!) en zoek beide aminozuren op in T67H1

Voorbeeld 

De vorming van het dipeptide Tyr-Leu

Stap 2: Bepaal welke atomen gaan afsplitsen 

Voorbeeld 

De vorming van het dipeptide Tyr-Leu

Stap 3: Teken de structuurformule van het dipeptide

peptidebinding

Opdracht

1 Teken het tripeptide dat bestaat uit de aminozuren Cys-Phe-Ala

Hydrolyse van eiwit:

Oefenen

1. Geef in structuurformules de volledige reactievergelijking van de condensatiereactie van de aminozuren Asp met Asn

2 Geef de reactievergelijking van de volledige

      hydrolyse van Glu-Val-Leu

Aan de slag

Lees goed paragraaf 10.4

Maak  24 t/m 26

aminozuren

polypeptide

eiwit

Volgorde aminozuren is belangrijk

TAAL betekent iets anders dan LAAT

Zo bepaalt ook de volgorde van de aminozuren welk eiwit er gevormd wordt

volgorde van aminozuren bepaald --> primaire structuur  

Hierin worden H-bruggen en zwavelbruggen gevormd en vouwt de polypeptideketen zich op -> netwerk van meerdere polypeptideketens (=eiwit)

Ruimtelijke structuur bepaalt de eigenschappen

Noteer: enzymen

• een enzym is een eiwit dat werkt als biokatalysator.
• enzymen zijn specifiek: ze bevorderen één bepaalde reactie. 
• de stof die wordt omgezet door een enzym noemen we het substraat.
• enzymen werken optimaal bij een bepaalde pH (denk aan je maag!), en soms ook bij een bepaalde temperatuur (koorts!).

Enzymen zijn eiwitten.

Het zijn biologische katalysatoren.

enzymen zijn eiwitten.

enzymen zijn biologische katalysatoren.

Optimale werking enzymen

enzymen werken het beste bij hun optimale waarde

(afhankelijk van functie en plaats)

temperatuuroptimum en

 

pH-optimum

Denatureren 

De ruimtelijk structuur is permanent veranderd

Enzymen zitten ook in melk

lactose kan worden afgebroken door toevoeging van lactase 

Nu zelf aan de slag!

Jullie gaan kaas maken (blz 50 proef 3).

Lees eerst goed wat je moet doen.

Klaar? Aan de slag met opgaven 28,30 en 31