Klaar voor lezen en schrijven
Klaar voor lezen en schrijven
Open luchtig en benoem dat de les helpt bij begrijpend lezen én netjes schrijven. Houd het tempo hoog vanwege de korte lestijd.
Dit ga ik kunnen
Ik kan woorden en zinnen beter lezen en schrijven met handige taalregels.
This item has no instructions
Welke taalhulp ken jij al?
Gebruik de woorden uit de wolk als start: bijvoorbeeld lezen, punt, vraagteken, ei, ij, zin. Laat kinderen kort benoemen wat ze al herkennen.
Leestekst met vragen
Lees eerst de titel
Kijk naar plaatjes als die er zijn
Zoek belangrijke woorden
Denk: waar gaat dit over?
Leg uit dat begrijpend lezen niet alleen hard lezen is, maar snappen wat er staat. Laat leerlingen eerst globaal kijken voor ze precies lezen.
Zo pak je een tekst aan
Kijk eerst snel.
Lees rustig.
Zoek het antwoord in de tekst.
Controleer: past het antwoord bij de vraag?
Benadruk dat antwoorden bij begrijpend lezen vaak in de tekst staan. Laat zien dat gokken minder goed werkt dan terugzoeken.
Wat doe je eerst bij begrijpend lezen?
Titel kijken
Antwoord gokken
Hard roepen
Einde lezen
Sluit aan bij slides 2 en 3: eerst snel kijken naar titel, plaatje en belangrijke woorden.
Zo lees je slim
Bij begrijpend lezen kijk ik eerst naar de titel en naar plaatjes. Daarna lees ik rustig en zoek ik het antwoord in de tekst. Aan het eind controleer ik mijn antwoord.
De kernwoorden komen letterlijk uit de vorige slides: titel, rustig, antwoord, controleer.
Wanneer schrijf je ei of ij?
Dat moet je vaak onthouden
Je hoort meestal hetzelfde
Daarom helpt een ezelsbruggetje
Houd het eenvoudig: leerlingen kunnen ei en ij meestal niet op gehoor onderscheiden. De kern is onthouden en veel zien/oefenen.
Ezelsbruggetje
Korte ei = twee losse letters.
Lange ij = lijkt op één lange letter.
Je moet bij woorden vaak weten welke vorm goed is.
Gebruik eventueel handgebaar: maak met vingers twee losse tekens voor ei en één lange lijn voor ij. Zeg erbij dat het een onthoudhulp is, geen vaste luisterregel.
Voorbeelden
trein
geit
plein
Met ei
Met ij
ijs
blij
zijn
Kies alleen herkenbare, korte woorden. Spreek ze hardop uit om te laten horen dat de klank vaak hetzelfde is.
Welk woord schrijf je met ij?
plein
geit
trein
ijs
Gebruik alleen de voorbeeldwoorden van slide 6, zodat de keuze herkenbaar blijft.
Wat helpt jou het meest bij ei of ij?
Woorden zien
Oefenen
Ezelsbruggetje
Hardop lezen
This item has no instructions
Woorden op de juiste plek
Een zin begint met wie of wat
Dan komt vaak het werkwoord
Daarna komt de rest
Ik lees een boek.
Maak zichtbaar dat een zin een logische volgorde heeft. Houd het bij eenvoudige mededelende zinnen.
Van losse woorden naar zin
boek / ik / lees / een
Goede volgorde:
Ik lees een boek.
Laat zien dat de hoofdletter en punt ook bij een goede zin horen. Dit verbindt woordvolgorde meteen aan leestekens.
Welke zin staat in de goede volgorde?
Boek een ik lees.
Ik lees een boek.
Lees ik boek een.
Een boek lees ik.
De juiste zin sluit precies aan bij slides 7 en 8: wie of wat, werkwoord, de rest.
Maak er een goede zin van
Een goede zin begint met Ik en daarna komt vaak het lees. Dan volgt de rest van de zin: een boek. Zo lees je: Ik lees een boek.
Elke blank heeft één logische plek. Dit herhaalt het voorbeeld van de contentslides.
Het werkwoord goed kiezen
Kijk: één of meer?
Past ik, hij of wij?
Kies de vorm die klopt in de zin
Geen volledige vervoegingsuitleg nodig. De simpele tip is: kijk goed naar het onderwerp van de zin.
Werkwoord: handige tip
Ik loop.
Hij loopt.
Kijk goed wie het doet.
Dan kies je het juiste werkwoord.
Gebruik alleen een enkel, heel duidelijk voorbeeld. De les is kort en bedoeld als voorbereiding, niet als volledige grammaticatraining.
Wat past goed in de zin: Hij ... naar school.
loop
lopen
loopt
liep
Toets de simpele tip van slides 9 en 10: kijk wie het doet. Bij hij hoort loopt.
Waar kijk je naar bij een werkwoord?
Bespreek dat leerlingen letten op wie het doet: ik, hij of wij. Een goed kort antwoord noemt bijvoorbeeld 'wie' of 'onderwerp'.
Leestekens
Vraag: ?
Kleine pauze in een zin: ,
Hoofdletter en punt
Begin van de zin: hoofdletter
Einde van de zin: punt
Vraagteken en komma
Noem de komma alleen als korte pauzehulp. Houd het eenvoudig en voorkom te veel uitzonderingen.
Netjes geschreven
Waar is mijn tas?
Ik neem brood, fruit en melk mee.
Goede leestekens maken een zin duidelijk.
Laat zien dat leestekens helpen bij betekenis en rust in een zin. Koppel dit terug aan begrijpend lezen: duidelijke zinnen lees je beter.
Welk teken hoort aan het eind van een vraag?
Punt
Komma
Hoofdletter
Vraagteken
Sluit aan bij slides 11 en 12 over leestekens.
Leestekens op hun plek
Een zin begint met een hoofdletter en eindigt vaak met een punt. Stel je een vraag, dan gebruik je een vraagteken. Een komma laat een kleine pauze zien.
Herhaalt de kern van slide 11 in eenvoudige taal.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Vrije reflectie. Laat kinderen één ding noemen, bijvoorbeeld titel kijken, ei/ij, woordvolgorde, werkwoord of leestekens.
Wat hielp jou het beste vandaag?
Vrije reflectie over wat het meest hielp: voorbeeldzin, ezelsbruggetje, stappenplan of leestekens.
Woordenlijst
begrijpend lezen - lezen en snappen wat er staat
ezelsbruggetje - handig hulpje om iets te onthouden
zin - woorden samen met een duidelijke betekenis
werkwoord - woord dat zegt wat iemand doet
hoofdletter - grote letter aan het begin van een zin
punt - teken aan het einde van een gewone zin
vraagteken - teken aan het einde van een vraag
This item has no instructions