Hoofdstuk 6:
Het Israëlisch-Palestijnse conflict
§6.1 De achtergrond van het conflict
Hoofdstuk 6:
Het Israëlisch-Palestijnse conflict
§6.1 De achtergrond van het conflict
Wat weet je van het conflict Israel en Palestina?
Leerdoelen
Je kunt uitleggen waarom het gebied waar nu Israël ligt, een belangrijk gebied is voor Joden, christenen en moslims.
Je kunt de oorzaken en gevolgen noemen van het uiteenvallen van het Ottomaanse Rijk.
Je kunt oorzaken en gevolgen noemen van de verhuizing van joden naar Palestina vóór 1939.
Leerdoelen
Je kunt uitleggen waarom het gebied waar nu Israël ligt, een belangrijk gebied is voor Joden, christenen en moslims.
Voorgeschiedenis
Om het Israëlisch-Palestijns conflict goed te kunnen begrijpen moeten we 3000 jaar terug in de tijd.
Drie geloven
Joden in het Romeinse Rijk
Leefden in de provincie Judea (huidige Israël)
Joods koninkrijk
Romeinen veroveren dit gebied rond het jaar 1
Spanningen tussen Romeinen en Joden: Romeinen geloven in meerdere goden (polytheïsme), Joden maar in één god (monotheïsme).
Joden
Een eigen taal, cultuur en godsdienst.
Heilig boek 'Tenach'
Hun God werd vereerd in een grote Tempel in Jeruzalem.
Joodse diaspora
Na een Joodse opstand tegen de romeinen worden Joodse rituelen verboden en de Joodse Tempel werd verwoest (70 na Chr.)
Steeds meer Joden trekken/vluchten weg uit de provincie Judea (latere naam: Syria-Palestina)
De verspreiding van het Joodse volk over de hele wereld heet diaspora.
Christendom
Uit het Joodse geloof was het Christendom ontstaan.
Belangrijk verschil: christenen willen anderen bekeren.
Grote delen van Europa en het Midden-Oosten werden hierdoor christelijk.
Islam
In de 7e eeuw kwam de islam op.
Ook de islam is een monotheïstische godsdienst.
In het Midden-Oosten verdrong de islam het christendom bijna helemaal.
Overeenkomsten
1. Eén God (monotheïstisch)
2. Eén heilig boek.
3. Jeruzalem is belangrijk.
Jeruzalem
Voor alle drie de geloven is Jeruzalem een heilige stad met belangrijke heiligdommen.
Daardoor is er heel wat strijd geweest over wie Jeruzalem mag besturen.
Ook nu is hier nog ruzie over.
Waarom is Jeruzalem belangrijk voor joden, moslims en christenen?
Wat is de diaspora?
Joods gerecht
Joods feest
Verspreiding van Joden over de wereld
Verwoesting Joodse heiligdommen door Romeinen
Leerdoelen
Je kunt de oorzaken en gevolgen noemen van het uiteenvallen van het Ottomaanse Rijk.
Ottomaanse Rijk (Turkse Rijk)
Rond 1450: ontstaan
In de 19e eeuw steeds zwakker. Nauwelijks industrie.
Ottomaanse Rijk kon niet op tegen staten zoals Frankrijk en Groot-Brittannië.
Begin 20ste eeuw werd het Midden-Oosten interessanter i.v.m. de ontdekking van olievelden.
Tijdens WOI lukte het Westerse landen een groot deel van Ottomaanse Rijk te veroveren.
Na 1918 werd het gebied opgeknipt in enkele mandaatgebieden: Gebied dat op verzoek van de Volkenbond (voorloper VN) werd bestuurd door een ander land.
De Britten bestuurden Palestina.
Arabische nationalisten
Groot-Brittannië beloofde in 1915 aan de Arabieren om van Palestina een onafhankelijke Arabische staat te maken. Dit in ruil voor hun strijd tegen de Ottomanen in de Eerste Wereldoorlog.
Groot-Brittannië beloofde ook aan Joden een eigen staat in Palestina.
Wat is Arabisch nationalisme?
Waarom is het een probleem wanneer je twee mensen hetzelfde stuk land beloofd?
Waarom is het gebied waar nu Israël ligt,een belangrijk gebied voor Joden, christenen en moslims?
Noem een oorzaak en een gevolg van het uiteenvallen van het Ottomaanse (Turkse) Rijk.
Leerdoelen
Je kunt oorzaken en gevolgen noemen van de verhuizing van joden naar Palestina vóór 1939.
Antisemitisme
Joden waren vaak een minderheid in Europa
West Europa vanaf 1800 minder gewelddadig door wetten
Oost Europa leefden Joden afgeschermd. Bij spanningen werden zij slachtoffer van pogroms.
Zionisme
= Joods nationalisme, streven naar een onafhankelijke staat.
In 1917 Britse minister Balfour belooft dat ze een staat mogen stichten in Palestina
Wat is zionisme?
Groot-Brittannië doet dus een dubbele belofte:
1915: beloofden ze Arabische nationalisten om hen te helpen van Palestina een onafhankelijke Arabische staat te maken
1917: Arthur Balfour beloofde dat de Joden een 'nationaal tehuis' mochten stichten in Palestina.
Joodse immigratie - Palestijnse problemen
Door de Britse toezegging van een Joods nationaal tehuis: veel Joodse immigranten (ongeveer 40.000) naar Palestina
Rijke Joden kopen veel grond van Arabische grootgrondbezitters: Palestijnse Arabieren worden van hun land gezet
Joodse immigratie – Palestijnse problemen
Grote immigratie en Joodse landaankoop zorgen voor irritatie en angst bij de Palestijnse Arabieren
In het gebied ontstaan rellen
Joden vinden dat de Britten niet genoeg doen tegen het Arabische geweld en richten daarom hun eigen 'leger' op (Hagana)
Opkomst Adolf Hitler 1933
Anti-Joodse wetten zorgen voor emigratie uit Europa
Veel Joden willen het liefst naar de VS maar dat land heeft strenge immigratiewetten
Joden kiezen daarom voor Palestina. Gevolg: 170.000 Joodse migranten in drie jaar tijd
Leerdoelen
Je kunt uitleggen waarom het gebied waar nu Israël ligt, een belangrijk gebied is voor Joden, christenen en moslims.
Je kunt de oorzaken en gevolgen noemen van het uiteenvallen van het Ottomaanse Rijk.
Je kunt oorzaken en gevolgen noemen van de verhuizing van joden naar Palestina vóór 1939.
Noem twee oorzaken van het conflict tussen Israel en Palestina.