P5_W5_NW Stofomzetting en faseovergang

• New lesson editor
• Natuurwetenschappen
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Leerjaar 2

P5_W5_Fasen/-overgangen & stofomzettingen

SUCCESCRITERIA

• Ik kan het begrip fase en faseovergang uitleggen (a.d.h.v. voorbeelden).

• Ik kan het begrip stofomzetting uitleggen (a.d.h.v. een voorbeeld).

• Ik kan stofomzettingen en faseovergangen illustreren door het tekenen van het deeltjesmodel.

• Ik kan het verschil uitleggen tussen een faseovergang en een stofomzetting (a.d.h.v. het deeltjesmodel).

Even herhalen: fasen

Een andere naam voor fase is

A

Smelten en stollen

B

Agreggatietoestand

C

Periode

D

Aggregatietoestand

De fase waarover we nog niet leren is:

A

Gasvorming

B

Kwik

C

Plasma

D

Kookpunt

3 aggregatietoestanden

Vast: een vaste vorm

Vloeistof: neemt de vorm aan van het vat waarin het zit

Gasvormig: geen vaste vorm

Even herhalen: faseovergangen

Het punt waarop de hele stof overgaat van vloeibaar naar vast, of omgekeerd, noemen we:

A

het kookpunt

B

het smeltpunt

C

het vriespunt

D

het damppunt

Een stof die stolt gaat van ...

A

gas → vast

B

vast → gas

C

vloeibaar → gas

D

vloeibaar → vast

Hoe heet de faseovergang van gasfase naar de vloeibare fase?

A

stollen

B

desublimeren

C

condenseren

D

sublimeren

Het toiletblokje dat ik uit de verpakking haal, ruikt lekker! Dit is een voorbeeld van:

A

sublimeren

B

condenseren

C

desublimeren

D

verdampen

Ik haal aardbeien uit de diepvries. Na een tijdje staan er druppeltjes op.

Dit is een voorbeeld van:

A

sublimeren

B

condenseren

C

desublimeren

D

verdampen

Ik laat mijn vloeibare honing lang staan en ik zie onderaan de pot allemaal klontertjes.

Dit is een voorbeeld van:

A

smelten

B

condenseren

C

verdampen

D

stollen

Ik morste fruitsap op de tafel. Na een tijd is de vlek verdwenen. Ik voel enkel nog een plakkerig randje.

Dit is een voorbeeld van:

A

smelten

B

condenseren

C

verdampen

D

stollen

Even herhalen: faseovergangen

Even herhalen: uitzetten/krimpen

Wat is er nodig om een stof te laten uitzetten:

A

thermisch ondergoed

B

afkoeling

C

thermische warmte

D

een miauwende kat

Welke stof kan uitzetten en inkrimpen?

A

vaste stof

B

vloeistof

C

gasvormige stof

D

plasma

kwik

vloeistof

rollen

uitzetten

krimpen

OPGELET, nu komt het...: stofomzettingen!!

KRIMPEN/UITZETTEN

vast // vloeibaar // gas

• door toevoer of afvoer van thermische energie (warmte)

• maar blijft binnen dezelfde fase!

• moleculen blijven OF trillen, OF rollen, OF vliegen!

Deeltjesmodel

Uitzetten/inkrimpen is een FYSISCH proces.

FASEOVERGANG

vast ↔ vloeibaar ↔ gas

• door toevoer of afvoer van veel thermische energie (warmte)

• verandert de structuur van de stof: nieuwe fase!

• moleculen zelf blijven hetzelfde, maar ze bewegen anders!

Deeltjesmodel

Een faseovergang is een FYSISCH proces. 

STOFOMZETTING

bv. stof 1 + stof 2 → stof 3 + stof 4 + stof 5

• een chemische reactie waarbij nieuwe stoffen ontstaan

• atomen breken los + herschikken zich tot nieuwe moleculen

• nieuwe stof heeft ook andere eigenschappen

Een stofomzetting is een CHEMISCH proces

(= chemische reactie)

Water koken

A

Chemische reactie

B

Geen chemische reactie

C

D

Een ei bakken

A

Chemische reactie

B

Geen chemische reactie

C

D

Oplossen van olie in water

A

Chemische reactie

B

Geen chemische reactie

C

D

Hout zagen

A

Chemische reactie

B

Geen chemische reactie

C

D

Hout verbranden

A

Chemische reactie

B

Geen chemische reactie

C

D

Chemische reactie

Kampvuur: hout verbrandt, er blijft as over.

Bij een chemische reactie veranderen de moleculen.

Bij een chemische reactie verdwijnen je beginstoffen (hout) en ontstaan er nieuwe reactieproducten (as)

Suiker verwarmen = je krijgt karamel!

fysisch

atomen

chemisch

onomkeerbaar

Legt dit uit wat een chemische reactie is?

A

Ja!

B

Neen!

C

Een beetje!

D

Ik heb geen idee...

Legt dit uit wat een chemische reactie is?

A

Ja!

B

Neen!

C

Een beetje!

D

Ik heb geen idee...

stofomzetting

geen stofomzetting

popcorn maken

deo spuiten

aardbeien rijpen

cake bakken

appel schillen

ijs smelten

Proefjes

Bol van 's Gravesande

Bol van 's Gravesande

Verbranding theezakje

Wolk in de fles

Vloeibaar

Vast

Gas

l

s

g

Teken het deeltjesmodel van een vaste stof , vloeistof of gas en benoem

Vaste stof

Vloeistof

Gas

verdampen

condenseren

stollen

smelten

desublimeren

sublimeren

Chemische reactie

Model tonen van moleculen - stofomzetting

Proefje?

Elektrolyse

chemische reactie met elektrische energie

elektrolyse  van water

Wat gebeurt er met de snelheid van de moleculen wanneer een stof verwarmd wordt?

A

Die blijft gelijk

B

Die neemt toe

C

Die neemt af

D