De ontwikkeling van de puber



module 3:  De ontwikkeling van de puber

1 / 124
next
Slide 1: Slide
New lesson editoropvoedkundeHoger onderwijs

This lesson contains 124 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson



module 3:  De ontwikkeling van de puber

This item has no instructions

This item has no instructions

7 Ontwikkelgebieden


er kenmerkt zoveeeeeel de puberteit - we gaan dit allemaal van naderbij bekijken in PPV1A

DENKONTWIKKELING


This item has no instructions

Op welke LEEFTIJD hebben hersenen 95% van hun eigenlijke grootte bereikt?

A

2 jaar

B

6 jaar

C

10 jaar

D

17 jaar

This item has no instructions

Hoeveel WEGEN volwassen hersenen?

A

500 tot 700 gr

B

800 gr tot 1 kg

C

1 tot 1,5 kg

D

1,5 tot 1,9 kg

This item has no instructions

Cognitieve functies


This item has no instructions



This item has no instructions

This item has no instructions

COGNITIEVE FUNCTIES

- onderste 4 rijen = basisschool

- alle cognitieve functies mogen reeds vroeger aangesproken worden


- min. 1 functie om overstap naar volgende rij te maken 

- hoe meer hoe stabieler

- ONTWIKKELING door INTERACTIE met de omgeving

- ook na 24e nog ontwikkeling

This item has no instructions

HERSEN FUNCTIES

In kindertijd actievere prefrontale cortex

= later beter rekenen en schrijven


PUBERS = FLEXIBELE HERSENEN


PREFRONTALE CORTEX tegen 24e jaar AF

This item has no instructions

PUBERS - vanaf 11/12 j

Betere CONCENTRATIE - efficiënter

Denken in MOGELIJKHEDEN 'wat als...'

COMBINATORISCH denken

Denken in ABSTRACTERE TERMEN (democratie, milieu...)
EIGEN MANIER VAN DENKEN - ook over zichzelf
meer INHOUDELIJKE KENNIS




This item has no instructions

DENK- EN TAALONTWIKKELING


ABSTRACTERE TAAL 

- MOEILIJKERE WOORDEN

- GEZEGDEN

- GEDICHTEN, LIEDJESTEKSTEN,...

This item has no instructions



This item has no instructions

Executieve functies = hogere cognitieve functies

Executieve functies kunnen worden gezien als de 'dirigent' van de cognitieve vaardigheden, het zijn een verzameling processen die te maken hebben met het beheren van jezelf en de bronnen die nodig zijn om een doel te bereiken. Ze zorgen ervoor dat je je gedrag, je emoties en gedachten kan sturen en gericht kan inzetten. We worden niet met die skills geboren, maar kunnen ze vanaf de kleuterklas ontwikkelen via krachtige interacties en oefeningen (werkgeheugen, cognitieve flexibiliteit, impulscontrole, emotieregulatie,...).

This item has no instructions

Executieve functies


This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Cognitieve ontwikkeling (Piaget)

"Kinderen bouwen actief kenis op door omgaan met en verkennen van de wereld"

This item has no instructions

schemabegrip Piaget

specifieke psychologische elementen die ten grondslag liggen aan een bepaald inzicht of vaardigheid

bv. een 'paardschema', een 'grijpschema', ....

This item has no instructions



This item has no instructions

sche

sc

Assimilatie: informatie interpreteren met bestaande denkschema's

Accomodatie: oude denkschema's aanpassen of nieuwe denkschema's maken als nieuwe informatie niet meer past in oude schema's

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

te onthouden begrippen...

1. sensomotorisch stadium

- denken = handelen = denken

- intentioneel handelen

- actief experimenteren

- egocentrisme

- objectpermanentie


This item has no instructions

te onthouden begrippen...

2.  pre-operationeel stadium

- denken = geinterioriseerd handelen (denkbeeldig handelen, experimenteren)

- fantasie, magisch denken, animisme

- ontwikkeling taal

- denkfouten ook...

- gebrek aan transitief en combinatorisch denken vb. conservatieprincipe

- geen reversibel denken (bol klei)

- geen 'ander'perspectief

- centratie van het denken

- beperkte seriatie (ordenen)

- beperkte klasse-inclusie




This item has no instructions



This item has no instructions

te onthouden begrippen...

3. concreet operationeel  stadium

- concreet waarneembare gedachtenhandelingen

- conservatie

- seriatie

- spatiaal redeneren

- classificatie



This item has no instructions

te onthouden begrippen

4. formeel (abstract) operationeel stadium

- abstracte termen (geen concrete voorstelling nodig)

- eigen denk-manier (zelfreflectie)

- perspectiefwissel en invalshoek

- experimenteel denken: als-dan- redenering, hypothetisch-deductief denken

- combinatorisch denken

- accomodatie

This item has no instructions

TEKEN

ONTWIKKELING


This item has no instructions

Wil ZICHTBARE
WERKELIJKHEID

REALISTISCH


maar CHAOS

=
ONZEKERHEID / EMOTIES
té KRITISCH :
WIL MAAR KAN NIET



Puber = ramp op vlak van TEKEN-

ONTWIKKELING

De tiener is veelal niet tevreden met zijn tekeningen


hij is verstandelijkk abstracter, maar kan het niet neerzetten - in deze kritische periode is zo'n attitude tgv een tekening niet opportuun = chaos !!

SOCIAAL-EMOTIONELE

ONTWIKKELING


This item has no instructions

De amygdala, amandelvormige hersengebiedjes liggen in de buurt van de hippocampus in het frontale gedeelte van de temporale kwabben, schuinvoor en boven de hersenstam - dus in de CENTRALE HERSENGEBIEDEN


(er zijn zelfs 2 amygala - nu, hersen zijn het meest complexe van het lichaam, nooit helemaal te snappen)


etrokken bij de vorming en opslag van informatie met betrekking tot emotionele gebeurtenissen / emotioneel geheugen
betrokken bij opslaan in het lange termijn geheugen
helpt te onderscheiden wanneer er gevaar is of iets beangstigend is (= belangrijk in les 4)

Sociaal-emotionele ontwikkeling

Ik...en mijn relatie tot ouders, vrienden,...de wereld

Puber: van kindrol...naar volwassenrol...= transitie! Gaat gepaard met emoties....


Sociale cognitie = hoe ik over deze relaties denk

This item has no instructions

PUBERTEIT & ADOLESCENTIE

10/12 TOT 15/16 jaar       -      22 jaar


ZOEKTOCHT NAAR ZICHZELF
VIA OUDERS & VRIENDEN, vrije tijd,...


Fragment 5 min - Groei 15 jaar

This item has no instructions

wijzigende relatie met ouders

mama en papa voeren hen niet meer, is niet meer nodig - meer vrijheid


ouders = krijgen andere rol en plaats


deze van vervelende oppas

en nadien ook een rol die respect verdient en iemand die feilbaar is



SEPARATIE - INDIVIDUATIE

SOCIO-EMOTIONELE ONTWIKKELING Puber

Loskomen van ouders

WAAR OUDERS NOG OP 12 JAAR BELANGRIJK WAREN (mee handje nemen naar de nieuwe school - overbescherming) - gaan ze zich geleidelijk lostrekken van de ouders


SEPARATIE = loskomen ouders

INDIVIDUATIE = om eigen individu te worden

HECHTING !

SOCIO-EMOTIONELE ONTWIKKELING Puber

Loskomen van ouders

probleem indien niet veilig gehecht...

WAAR OUDERS NOG OP 12 JAAR BELANGRIJK WAREN (mee handje nemen naar de nieuwe school - overbescherming) - gaan ze zich geleidelijk lostrekken van de ouders


SEPARATIE = loskomen ouders

INDIVIDUATIE = om eigen individu te worden


https://youtu.be/aWZqj5jN-Sc


VEILIGE HECHTING IS HEEL BELANGRIJK 3,30 min


Op 13 maand is de piek van de scheidingsangst door het besef dat de hechtingsfiguur weg is - er is onzekerheid dat deze terugkomt - op 24 maand is er normaalgezien een veilige hechting en is de scheidingsangst verdwenen

De scheidingsangst die kinderen hadden als ze klein waren, is overwonnen - ze voelen zich veilig, ook als de ouders er niet bij zijn

= basis voor in de puberteit
anders wantrouwen tgv anderen en de maatschappij








This item has no instructions



Beeldvorming van ouders wijzigt

PUBER WIL MEER ZELF BEPALEN

(uur van naar bed gaan bijv.) - maar dat slapen heeft ook oorzaken in de hersenen (zie later)


maar krijgt sowieso ook meer VERANTWOORDELIJKHEDEN



This item has no instructions

This item has no instructions



Rolverandering...keuzes maken

- intimiteit en sexualiteit

- binding

- beroep en studie

- politieke, morele standpunten


experimenteren met nieuwe rollen


aftasten beroep

afstasten zichzelf als partner

welke religie

CONFLICTEN ZIJN NORMAAL

SOCIAAL LEERPROCES

terugkeer KOPPIGHEIDSFASE PEUTER


HECHTINGSRELATIE

veelbepalend voor uitkomst

DOCH HOE HIER MEE OMGEGAAN WORDT
EN WAT
DE UITKOMST IS...

is nauw verbonden met de
MATE VAN HECHTING MET DE OUDERS

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions




De sociaal-emotionele ontwikkeling = 
ONTWIKKELING VAN EEN EIGEN PERSOONLIJKHEID

- door de interacties met anderen

- een veranderende manier van kijken o/d samenleving


Hierbij spelen vriendschappen, ruzies, conflicten, reflecties en kritieken en rol.
Hobbies, kledij, uiterlijk en bezigheden,...

Groei in zelfbeeld en identiteit, hoezo?

This item has no instructions

identiteit - zelfbeeld

Je identiteit is het totaalplaatje van wie je bent:
1.    je persoonlijkheid, de unieke en herkenbare persoon die je bent

2.    de positie die je als individu inneemt in je omgeving en je relaties met andere mensen.

Je zelfbeeld is een totaalplaatje van de manier waarop je over jezelf denkt.  Je zelfbeeld wordt voor een groot deel bepaald door:
1.    wat je doet (studie, hobby's, vrijetijdsbesteding, sport, kennis en vaardigheden)
2.    wat anderen van je vinden vlgs jou (reputatie, aantrekkelijkheid, uitstraling, succes)
3.    wat je hebt (gezondheid, relaties, zekerheid, geld, bezit)


This item has no instructions

GROEI 15 j

IDENTITEITSONTWIKKELING - denken over zichzelf

4:45 min tot 10:45 min


noteer : kenmerken RELATIE OUDERS

This item has no instructions

This item has no instructions

Sociaal-emotionele kenmerken

- egocentrisme, imaginair publiek, persoonlijke fabel

- keuzes maken, sociaal experimenteren (rollen)

- erbij willen horen, gezien worden, sociale identiteit

- subcultuur, idolen



This item has no instructions

EGOCENTRISME

wereld rond hun navel

UNIEK ZIJN - ZICH ONDERSCHEIDEN


samen met


 NOOD OM ERBIJ TE HOREN

Zich onderscheiden door UITERLIJK (piercing, rode lippenstift = erbij horen en toch ook uniek zijn) -


beginnend uitgaan




Welk soort relatie er tussen ouders en kind is, kan de latere relaties van de adolescent beïnvloeden bvb beschermende relatie of zeer toegeeflijke relatie of zeer wantrouwige/vijandige relatie)

Hoe ouders onderling met elkaar omgaan, hoe zij problemen oplossen, conflicten oplossen is een voorbeeld geweest voor de adolescent bv thuis veel roepen en slaan gezien, kan zijn dat de adolescent dit soort gedrag ook later in sociale relaties zal uiten

Economische situatie bv eenoudergezinnen, financieel moeilijk

Gezinssamenstelling: veel of weinig kinderen, is er een scheiding geweest, nieuwe partner, nieuwe kinderen, hoe is dit alles verlopen

Culturele achtergrond: waarden, normen, verwachtingen, omgang met meisjes en jongens



ZOEKTOCHT NAAR IDENTITEIT



WIE WIL IK WORDEN : WAT WIL IK LATER WORDEN / WIE WIL IK ZIJN


ROLMODELLEN ZIJN ZOOO BELANGRIJK


tieners nemen risico's... veel meer dan andere leeftijdsgroepen
en dat zit 'm in de hersenen

(voor volgende les!)

This item has no instructions

Het gevoel UNIEK en onsterfelijk te zijn.

A

de IDIOLOGISCHE FASE

B

HET IMAGINAIR PUBLIEK

C

DE PERSOONLIJKE FABEL

D

HET UNICUM

This item has no instructions

SOCIO -EMOTIONEEL Waarom zijn vriendenkliekjes van hetzelfde geslacht belangrijk?

A

willen erbij horen niet vergeten worden

B

experimenteren ifv delen intimiteit

C

delen van geheimen

D

ze beschermen elkaar

A en D zijn ook juist, maar dat heeft wel iets minder te maken met het feit dat het hetzelfde geslacht is

This item has no instructions

HERSENEN = oorzaak

- van CONFLICTEN MET OUDERS

- EXPERIMENTEERGEDRAG

- RISICO-gedrag,...



met invloed van OMGEVING & PERSOONLIJKHEID !

This item has no instructions

LICHAMELIJKE

ONTWIKKELING


This item has no instructions

Wat merk je?

  1. versnelling van de groei (lengte, gewicht, skelet)

  2. sexuele rijping (secundaire geslachtskenmerken en geslachtsorganen)

  3. veranderende lichaamsproporties



This item has no instructions



This item has no instructions



This item has no instructions



This item has no instructions

gevolgen...op zelfbeeld

te vroeg...te laat...sociaal effect

slungelbeeld

afwijkingen (te groot...te klein)

jeugdpuistjes

bewustzijn van beperkingen (lichaam, vaardigheden...)

van spel naar sport, techniek verfijnen, aantrekkelijkheid vergroten

This item has no instructions

SEKSUELE ONTWIKKELING

HORMONEN EN HERSENEN


het LICHAAM verandert en maakt
zich klaar voor het SEKSUELE

This item has no instructions

This item has no instructions



This item has no instructions


Terwijl de geslachtsrijping al voltooid is, zijn pubers sociaal-emotioneel

en cognitief nog lang niet uitgegroeid.



This item has no instructions

verken...via deelopdrachten in groepjes 

https://richtlijnenjeugdhulp.nl/seksuele-ontwikkeling/de-seksuele-ontwikkeling-van-jeugdigen-van-0-tot-23-jaar/de-seksuele-ontwikkeling-vanaf-start-puberteit-ongeveer-12-jaar-tot-23-jaar/


https://www.sensoa.be/seksuele-ontwikkeling-van-kinderen-en-jongeren


https://www.sensoa.be/de-eerste-keer-seks-bij-vlaamse-jongeren-feiten-en-cijfers


cijfers in de cursus



This item has no instructions

en geef antwoord...ook op de centrale vraag...

https://padlet.com/dirkdieltjens/pubersex


centrale vraag: wat moet een leraar SO weten over de seksuele ontwikkeling van zijn leerlingen...en waarom?

This item has no instructions

Hormonen en seks w belangrijker BENAMING EERSTE MENSTRUATIE

A

SPERMARCHE

B

MENSTRARCHE

C

SEMARCHE

D

MENARCHE

This item has no instructions

HOEVEEL TIJD tussen de 1e TONGZOEN en de 1e COÏTUS?

This item has no instructions

MEISJES starten VROEGER met SEKS dan jongens

A

JUIST

B

FOUT

C


D


jongens hebben reeds rond 13e seksuele driften, meisjes pas rond 15e

Op welke leeftijd beginnen jongeren aan seks? 

A

15-16 JAAR

B

16-17 JAAR

C

17-18 JAAR

D

18-19 JAAR

DE HELFT VAN DE JONGEREN BEGINT AAN SEKS OP 17 A 18 JAAR - 20% van hen is reeds rond de leeftijd van 15 begonnen, een kleine minderheid begint reeds voordien (vaak onder invloed van oudere partners)


15-16 jarigen: 19% van de jongens en 17% van de meisjes


17-18 jarigen: 47% van de jongens en 52% van de meisjes

CIJFERS ONDERZOEK UGENT

NU VAN 2018 (vorige van 2014)

bij 100.000 jongeren (4 jaarlijks onderzoek)


Vlaamse jongens beginnen gemiddeld vroeger met hun seksuele carrière, maar meisjes doorlopen hun carrière sneller.


BIJ JONGENS KOMT DE EERSTE SEKSUELE OPWINDING ROND 13-14 JAAR


BIJ MEISJES KOMT DIT PAS ROND 15 JAAR


WANNEER MEISJES VROEG AAN SEKS

BEGINNEN IS DIT VEELAL DOOR EEN OUDERE SEKSPARTNER OF ONDER PSYCHOLOGISCHE DRUK (niet willen als flauwe overkomen)


Slechts 5,7% van de Belgen (15-64 jaar) beleefde de eerste keer seks vóór 15 jaar. Dat aantal is niet groter geworden sinds de vorige enquête van 2013



Jongeren starten LATER met seks... OORZAAK?

Tieners worden weer later seksueel actief. Dat blijkt uit een 4-jaarlijks onderzoek van de Universiteit Gent bij bijna 10.000 jongeren tussen de 13 en de 17. Uit de bevraging blijkt dat de helft van de jongeren in het middelbaar op 18 jaar nog geen seks had gehad. Dat bleek ook al uit eerder onderzoeken, maar nieuw is nu dat de groep die wel al seksueel actief is, dat pas wordt in de laatste graad van het middelbaar onderwijs.


OORZAKEN :

- betere voorlichting

- culturele achtergronden (meer allochtone leerlingen)

- meer openheid, waardoor men ervoor durft uit te komen dat men er nog niet klaar voor is.

- ONLINE wereld : angst voor exposure

jongeren tegenwoordig later beginnen met seksualiteit als gevolg van de online wereld:
de angst voor exposure, de druk om perfect te zijn, onzekerheid door vergelijking met anderen

en daardoor de grotere drempel om ‘in het echt’ op iemand af te stappen.



(uit Puberbrein binnenstebuiten 2018)

This item has no instructions

Het gebruik van VOORBEHOEDSMIDDELEN neemt toe met de leeftijd

A

WAAR

B

NIET WAAR

C


D


This item has no instructions

This item has no instructions

HOE MEER KENNIS OVER SEKS, HOE LATER DE START MET GENITALE SEKS

A

juist

B

fout

C


D


dit geldt voor zowel jongens als meisjes


Hierdoor wordt oa ook verklaard dat men nu iets later seks heeft dan vroeger



GOED GEHECHTE PUBERS VERTONEN EEN LATERE SEKSUELE START

A

JUIST

B

FOUT

C


D


Jonge meisjes die veel steun en kennis ervaren van hun ouders, starten later met genitale seks.


We zien ook een link tussen een vroege seksuele start en opgroeien in een gezin met weinig cohesie

In de puberteit verhoogt het testosteron-gehalte zowel bij jongens als bij meisjes

A

JUIST

B

FOUT

C


D


This item has no instructions

een hoog TESTOSTERONGEHALTE veroorzaakt het risico-gedrag bij pubers

A

JUIST

B

FOUT

C


D


pubers met een laag testosterongehalte functioneren meer als jonge kinderen, hierdoor is het aangenamer om met zulke pubers om te gaan


pubers met meer testosteron, vertonen meer risico-gedrag, omdat testosteron de amygala overactivteert (emotiegebied + belongingsgebied - op zoek naar een kick)

sexuele ontwikkeling

Online?

vloggers en bloggers?

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

LICHAMELIJKE ONTWIKKELING

SEKSUELE ONTWIKKELING

SOCIO-EMOTIONELE...




SAMENSPEL

VAN HERSENEN,

HORMONEN, OMGEVING, PH


This item has no instructions

TESTOSTERON stimuleert OVERACTIEF BELONINGSCENTRUM


- RISICO's & EXPERIMENTEREN
veroorzaken enorme KICK

(niet dat ze de risico's niet zien)


- OMGEVING bepaalt welke invloed


sociale beloningen zijn zeer belangrijk voor tieners - ze zullen eerder voor sociale dingen kiezen (bijv uitgaan) dan voor school (bijv huiswerk).


maar omgeving bepaalt veel welk risico'gedrag ze vertonen



ONMIDDELLIJKE BEHOEFTEBEVREDIGING

OVERACTIEF BELONINGSCENTRUM



- ook POSITIEF

- RISICO's die hen verder helpen

- meer flexibiliteit CREATIVITEIT




sociale beloningen zijn zeer belangrijk voor tieners - ze zullen eerder voor sociale dingen kiezen (bijv uitgaan) dan voor school (bijv huiswerk).


maar omgeving bepaalt veel welk risico'gedrag ze vertonen



This item has no instructions

This item has no instructions

MORELE

ONTWIKKELING


This item has no instructions

MORELE ONTWIKKELING

- AFTOETSEN van MENING BIJ ANDEREN

- NORMEN van OUDERS worden pers. afgewogen


NADENKEN OVER ZICHZELF (rustige plek opzoeken)

& KEUZES MAKEN (wat wil ik, wie zijn mijn vrienden, waarvoor sta ik, wat vind ik goed/slecht,...)


MEISJE EN JONGEN OP KERMIS IN GROEI!5 _ JONGEN PRAAT OVER HET FEIT DAT ER THUIS GEEN WAPENS MOCHTEN ZIJN EN DAT VLOEKEN NIET KON ETC


PAS WANNEER HET EMOTIONELE BREIN MINDER ACTIEF IS EN DE ANDERE HERSENGEBIEDEN OOK GOED ZIJN GERIJPT, WORDT EEN EIGEN KEUZE NIET MEER AFGEWOGEN TEGEN DEZE VAN VRIENDEN EN VERDWIJNT DE GROEPSDRUK

Kobe merkt aan de kassa dat de kassierster hem te veel geld heeft teruggeven (zo'n 20 euro). Hij kan dat extra geld best gebruiken om eindelijk eens een cadeau voor moeder haar verjaardag te kopen. Wat moet hij volgens jou doen?

A

het geld houden en niets zeggen

B

het geld teruggeven

C

D


ZEER BELANGRIJK DEEL VAN DE IDENTITEITSVORMING

REDEN van je ANTWOORD ?

This item has no instructions

ZELFSTANDIG MOREEL DENKEN


BEP. DENKONTWIKKELING NOODZAKELIJK

PREFRONTALE CORTEX in ontwikkeling = REDENEREN

(+ sociaal aangepast gedrag, planning, creativiteit,...


PROBLEEM van de PUBER :

 < Impulscontrole, > groepsdruk, imaginair publiek

This item has no instructions

OOK DE LEERKRACHT HEEFT TOT 10 JAAR VEEL INVLOED


JULLIE HEBBEN EERLIJK GEZEGD WEL DE MOEILIJKSTE LEEFTIJD IN JE KLAS

maar ook eentje waarin veel mogelijk is


MAAR DAT IS NU NET DE UITDAGING !



This item has no instructions

Laurence Kohlberg en het Heinz dilemma

HEINZ DILEMMA - Een vrouw was stervende, ze had een speciale soort van kanker. Er was echter één bepaald medicijn die deze kanker kon genezen, maar dit medicijn was veel te duur. Heinz, de man van de vrouw, was echter de assistent van een apotheker. Hij zat dus met het morele dilemma om het geneesmiddel al dan niet te stelen. 

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Kohlberg en Heinz

 1ste niveau: preconventioneel niveau

1 Straf vermijden Heinz steelt het medicijn niet, want anders zou hem een gevangenisstraf te wachten staan. Hij gehoorzaamt de autoriteiten.

2 Eigenbelang Heinz steelt het medicijn, hij zal zich veel gelukkiger voelen als hij zijn vrouw kan redden van de dood.

 2de niveau: conventioneel niveau

3 Loyaliteit tov iemand/iets: Heinz steelt omdat zijn vrouw het verwacht, hij is loyaal.

4 Wetten respecteren:  Heinz steelt het medicijn niet omdat de wet diefstal verbiedt.

 3de niveau: post-conventioneel niveau

5 Mensenrechten - Eigen waarde-partroon ontwik (autonomie): Heinz steelt het medicijn want iedereen heeft een recht op leven, ongeacht de wet.

6 Univ.menselijke ethiek – persoonlijk geweten (principes): Heinz steelt het medicijn omdat het leven van een mens redden een veel fundamentelere waarde is dan het eigendomsrecht.


This item has no instructions

Een meisje wil DVD's stelen, maar ziet aan de uitgang een bewakingsagent. Ze bergt de DVD's weer op.


Dit doet ze niet omdat ze beseft dat het 'slecht' is.
Ze wil gewoon straf vermijden en ook niet in conflict komen met haar ouders.



This item has no instructions

BELANGRIJKE TOEVOEGING = niveau 4 (= ook groepsdruk, wat mijn groep belangrijk vindt) = tot hier komen de pubers


PUBERS EN MENSEN KUNNEN OOK BESLUITEN VAN LAGER NIVEAU NEMEN - ze nemen niet altijd een beslissing van een hoger niveau, omdat ze dit kunnen + ook verstandelijk beperkte mensen, zijn minder in staat om op een hoger moreel niveau te functioneren + mensen met psychische

stoornissen etc.

BELANGRIJKE TOEVOEGING = niveau 4 (= ook groepsdruk, wat mijn groep belangrijk vindt) = tot hier komen de pubers


PUBERS EN MENSEN KUNNEN OOK BESLUITEN VAN LAGER NIVEAU NEMEN - ze nemen niet altijd een beslissing van een hoger niveau, omdat ze dit kunnen + ook verstandelijk beperkte mensen, zijn minder in staat om op een hoger moreel niveau te functioneren + mensen met psychische

stoornissen etc.

Een meisje wil DVD's stelen, maar ziet aan de uitgang een bewakingsagent. Ze bergt de DVD's weer op.


Dit doet ze niet omdat ze beseft dat het 'slecht' is.
Ze wil DE WET NIET OVERTREDEN
en niet in conflict komen met de politie.



This item has no instructions

BELANGRIJKE TOEVOEGING = niveau 4 (= ook groepsdruk, wat mijn groep belangrijk vindt) = tot hier komen de pubers


PUBERS EN MENSEN KUNNEN OOK BESLUITEN VAN LAGER NIVEAU NEMEN - ze nemen niet altijd een beslissing van een hoger niveau, omdat ze dit kunnen + ook verstandelijk beperkte mensen, zijn minder in staat om op een hoger moreel niveau te functioneren + mensen met psychische

stoornissen etc.

This item has no instructions

PUBER - worstelt met laatste

ontwikkelt gevoel voor welzijn van anderen en rechtvaardigheid, toont berouw los van straf, maar veelal gebaseerd op groepsnorm, niet op eigen denkwijze... zoals in stadium 3: 


Fase 5 : AUTONOOM : start ontwikkeling eigen waardepatroon .

Van afspraken mag w afgeweken als context erom vraagt.

Fase 6 : UNIVERSELE ETHISCHE PRINCIPES :

waarden zoals rechtvaardigheid en respect voor ander = vanzelfsprekend.

Of iets goed of slecht is, leg je langs de lat van je eigen principes.

Is iets slecht, dan keur je het af, ongeacht de gevolgen.


This item has no instructions

This item has no instructions

Je wilt naar een fuif maar je moet babysitten op je kleine broer van 10 jaar. Je geeft je broertje pizza en film zodat jij weg kan gaan.

A

STADIUM 3 LOYAAL AAN IEMAND OF IETS

B

STADIUM 4 RESPECTEERT DE WET

C

STADIUM 5 ONTWIKKELT EIGEN WAARDEN

D

STADIUM 2 HANDELT UIT EIGENBELANG

HET IS NIET OMDAT JE HOGER KAN REDENEREN, DAT JE DAT ALTIJD DOET


DE SOCIALE DRUK EN HET ER WILLEN BIJHOREN IS NOG ALTIJD HEEL BELANGRIJK VOOR PUBERS

EN KRIJGEN NOG AL EENS DE OVERHAND


VANAF PAS EEN JAAR OF 16 BEGINT DIT TE BETEREN; EN VANAF 18 J KUNNEN DE MEESTEN WEERSTAAN AAN DE GROEPSDRUK EN HUN EIGEN IDEE VOLGEN

Leerkracht zegt: " Het ligt niet aan mij, de minister van onderwijs heeft deze regel opgelegd. "

A

STADIUM 3 LOYAAL AAN IEMAND of IETS

B

STADIUM 4 de WET RESPECTEREN

C

STADIUM 5 - ONTWIKKELING van eigen WAARDEpatroon

D

STAD. 6 UNIV. MENSELIJKE WAARDEN = evidentie

This item has no instructions

Een punker verandert uiterlijk en gedrag om een job te bemachtigen. Hij voelt zich niet goed in zijn vel maar anders zou hij niet voldoen aan de criteria. Het doel bereikt, hij bemachtigt de functie.

A

STADIUM 3 LOYAAL AAN IEMAND OF IETS

B

STADIUM 4 DE WET RESPECTEREN

C

STADIUM 5 - ONTWIKKELING EIGEN WAARDEpatroon

D

STAD. 6 - Univ. MENSELIJKE WAARDEN : evidentie

This item has no instructions

Je bent leraar. De burgers staken omdat het recht op gratis onderwijs wordt afgeschaft. Je loopt mee in de staking ook al weet je dat deze actie consequenties heeft voor je carrière.

A

STADIUM 3 LOYAAL AAN IEMAND OF IETS

B

STADIUM 4 DE WET RESPECTEREN

C

STADIUM 5 - ONTWIKKELING EIGEN WAARDEpatroon

D

STAD. 6 - Univ. MENSELIJKE WAARDEN : evidentie

This item has no instructions

Om een berg te beklimmen, moet je over een grasveld, maar dit is pas gezaaid. Een bordje zegt : verboden bergschoenen. Je beslist erover te gaan, want anders geraak je er niet.

A

STADIUM 3 LOYAAL AAN IEMAND OF IETS

B

STADIUM 4 DE WET RESPECTEREN

C

STADIUM 5 - ONTWIKKELING EIGEN WAARDEpatroon

D

STAD. 6 - Univ. MENSELIJKE WAARDEN : evidentie

This item has no instructions

20 min - BREAK OUTROOMs

2 tot 3 MORELE DILEMMA's




- CONTEXT of SITUATIE waar een puber zich in kan leven.


- BOTSING tussen 2 morele waarden

(bijv. niet stelen, liegen, eerlijkheid, respect, trouw, privacy, rechtvaardigheid, evenwicht,vriendschap, liefde, vrije mening...)


- Het KIEZEN van de ene waarde gaat TEN KOSTE van de andere.

ORIGINELE SITUATIES

This item has no instructions

TAALONTWIKKELING


This item has no instructions