Handelen bij
Onverwachte situaties
Handelen bij
Onverwachte situaties
Onbegrepen gedrag
Dementie
Psychiatrische problematiek
Palliatieve zorg
Lesdoelen
Uitleggen wat onbegrepen gedrag is
Signalen herkennen
Opeen professionele manier reageren
Weten wanneer opgeschaald moet worden
Inhoudsopgave
Wat versta je onder onbegrepen gedrag?
Wanneer is gedrag voor jou ongewenst/ grensoverschrijdend?
Welk ongewenst gedrag kom je tegen op je afdeling/werk?
Wat doe je bij grensoverschrijdend gedrag?
Oriëntatie
Wat is Onbegrepen gedrag? gedrag dat:
Niet past bij de situatie
Moeilijk te verklaren is
Ingaat tegen normen en persoonlijke grenzen
Gevaar oplevert voor zorgverleners of medebewoners
Wat zijn voorbeelden?
Slaan of schoppen (bijv. tijdens ADL)
Schreeuwen of schelden
Weigeren van zorg
Wegloopgedrag
Claimend gedrag
Seksueel ontremd gedrag
👉 Belangrijk: Gedrag heeft altijd een oorzaak.
Onbegrepen gedrag
Lichamelijk
Pijn
Infectie
Vermoeidheid
Medicatie
Psychisch
Angst
Verdriet
Trauma
Depressie
Omgevingsfactoren
Te veel prikkels
Onbekende omgeving
Gebrek aan structuur
Oorzaken van onbegrepen gedrag
Wat zie je vaak?
Achterdocht
Dwaalgedrag
Agressie tijdens ADL
Nachtelijke onrust
Ontremd gedrag
Waarom ontstaat dit gedrag?
Onbegrip van situatie
Geheugenverlies
Verlies van controle
Angst
Overprikkeling
Onbegrepen gedrag bij dementie
Hoe reageer je als helpende?
✔ Blijf rustig
✔ Gebruik korte zinnen
✔ Ga niet in discussie
✔ Geef gevoel erkenning
✔ Werk volgens zorgplan
Voorbeeld:
“Ik zie dat u boos bent. Dat is vervelend.”
Onbegrepen gedrag bij dementie
Welke psychische problemen kom je tegen?
Depressie en stemmingsstoornissen
Psychotische stoornissen
Delier
Verslaving problematiek
Angststoornissen
Persoonlijkheidsstoornissen
Kenmerken van psychiatrische problematiek
Hallucinaties
Wanen
Hypomaan/manie
Extreme somberheid
Suïcide-uitingen
Paniek
Verwardheid
Automutilatie
Psychiatrische problemen in de ouderenzorg
Oorzaak van onbegrepen gedrag uitzoeken
Communicatie aanpassen
Geduld
Rustig
Erken emoties
Vermijd discussies
Multidisciplinaire aanpak
Psychiater
Huisarts
Verpleegkundige specialist
Naasten
Medicatie
Zelfzorg; overbelasting van team voorkomen
Omgang/behandeling
Structuur
Individueel programma met passende methode
Foto’s pictogramman
Prikbord agenda
Dagprogramma kent afwisseling
Rust en activiteit
Contact en afwezigheid
Aandacht en geen aandacht
Voorspelbaarheid bieden
Aanwezig zijn
Regie hebben (duidelijk zijn, keuzemogelijkheden geven)
In hier en nu zijn
Overzichtelijke beheersbare ruimte
Voldoende (persoonlijke) ruimte)
Vluchtwegen
Leefomgeving bij gedragsproblemen
✔ Gedrag is communicatie
✔ Veiligheid gaat voor
✔ Werk volgens protocol/zorgplan
✔ Vraag hulp bij twijfel
✔ Reflecteer na afloop
Reflectievragen
Wanneer vind jij gedrag moeilijk?
Wat doet agressie met jou?
Hoe blijf jij professioneel?
Wat heb je nodig van je team?
Belangrijke kern-boodschappen
Casus 1 – Dementie
Mevrouw slaat tijdens het wassen.
Hoe reageer je?
Wat zeg je?
Wanneer schaal je op?
Casus 2 – Psychiatrie paniek en achterdocht
Meneer zegt: “Jullie willen mij vergiftigen!”
Wat zeg je wel?
Wat zeg je niet?
Casus 3 – Algemeen
Een cliënt schreeuwt in de avond en wil uiteindelijk weglopen
Wat doe je?
Wie betrek je?
Casussen
Slot