Stofwisseling = Alle chemische omzettingsprocessen in een organisme
Kun je voorbeelden bedenken van stofwisseling?
Waar vindt stofwisseling plaats?
Waarvoor hebben we stofwisseling nodig?
D-D-U
Stofwisseling = Alle chemische omzettingsprocessen in een organisme
Kun je voorbeelden bedenken van stofwisseling?
Waar vindt stofwisseling plaats?
Waarvoor hebben we stofwisseling nodig?
D-D-U
SLIDE OP HET BORD ALS BINNEN KOMEn. Zeggen meteen nadenken vragen op jhet bord.
Vandaag beginnen we met het nieuwe hoofdstuk stofwisseling.
Maar wat betekend stofwisseling?
Alle chemische omzettingen in je lichaam.
zeig overal waar je een molecuul omzet in andere molecuul.
Kan je een voorbeeld bedenken? Verbranding van glucose word CO2 en H20.
Maar ook Andersom in planten wznt fotosynthese,
maar ook van glucose koolhydraten of eiwitten en vetten maken. Reacties opschrijven
En waar gebeurt het process stofwisseling? Cellen
Waarvoor nodig? . Die omzettingen zijn nodig voor de opbouw en instandhouding van de cel en de energievoorziening. Voor de opbouw van stoffen die we nodig hebben maar ook de afbraak van stoffen voor energie.
De balale metobolisme of stofwisselign is de processsen die altijd plaatsvinden in je lichaam. Bijv fat word continu verbrand maar ook opgebouwd. Je lever breekt ssotffen af maar bouwt ze ook op etc etc. Je msskt eiwitten voor je spieren maar verband ze ook voor energie. Je verrand je eten ook en zet dan weer om in andere stoffen die je nodig hebt.
Thema 9 Stofwisseling in de cel
B1 Chemie in cellen
Centrale vraag:
Wat is de rol van assimilatie en dissimilatie in de stofwisseling en hoe beïnvloeden ze de energie in een organisme?
Vandaag beginnen we met het nieuwe hoofdstuk stofwisseling.
Net al begin gemaakt aand e hand van vragen en we weten nu belang van stofwisseling. het regelt alle processen in je lichaam.
Op het plaatje zie je iemand met stofwisselinfsziekte. Doordat zijn stofwisseling niet goed weekt werkt heeel veel niet in zijn lichaam. Zou je iets kunnen bedenken??
organen, hersenen, groei, spierzwakte vermoeidheid. Ze worden dus ook vaak niet ouder dan 18 jaar. Ben je tovh maar even blij dat je stogfwisseling goed werkt.
Wat voor stoffen gebruiken we dan?
Welke twee soorten stoffen zie je?
Wat zijn de verschillen?
Binas 67F
Maar wat voor soort stoffen gebruiken we dan voor stofwisseling. Twee soorten. Organische stoffen en anorganische stoffen. Welke van de twee op het bord is de anorganische? en welke de organische? Waaraan kan je dat zien?
Chemische energie is eneergie wat in atoombinden zit.
Wat nou als ik zeg dta C-H bindingen meer energie hebben dan andere bindingen welk molecuul zou dajn meer chemische energie hebben
Op bord tekenen schema.
-Organisch naast C veel H en O aromen
- Organisch Groot (meer dan een C) anroganisch klein
Anorganisch weinig chemische energie= Energie in atoombindingen
Orhanische veel (door C-H bindingen hoge chemische energie)
- Voorbeelden van elke noemen.
In je binas staan alle structuren van organische stoffen
laat ze zoek de verschillen doe
Welke twee vormen van stofwisseling zijn er?
Oke we weten nu wat stofwisseling is en waarvoor nodig hebben en welke stoffen er zijn. Maar we hebben twee verschillende vormen van stofwisseling. Hier hebben we het tijdens planten over gehad., weten jullie nog welke?
Assimilatie en DIssimilatie.
Wat bedoelen we met assimilatie en wat met dissimilatie? Meeschrijven bord circkel maken.
Assimilatie is de opbouw van organische moleculen uit kleinere moleculen. Kreeg je hiiervan energie of kostte dit energue? Koste waarom? Je gaat van klein naar groot otrganisch molecuul kost energie. (Als ze zeggen alleen groter molecuul wat voor soort stof? Organisch) Precies dus zoals net dan maak je meer chemische atoombindingen wat energie ksot
Dissimilatie is de afbraak van grote organische moleculen tot kleinere moleculen. Kreeg je energie of kost energie? Kreeg want van groot naar klein. Afbraak van atoombindingen dus chemische energie wat erin zat komt vrij.
Paar lessen geleden hadden we als voorbeeld bij planten hoe zat het daaar ookalweer als je dit schema volgt. Dan had je CO 2 en H2O zijn die organisch of anorgansich? An organsich ebn je maakte gkucose dat organisch is. door fotosynthese vorm van assimilatie Precies welke energie? zonlicht top. En je kon dan weer dissimilatie doen he dan kreeg je weer anorganische stoffen, Deze vorm van assimilatie t noem je koolstofassimilaite want je maakt van anorgansich organiscgh.
Oke maar je hebt ook andere vorm van assimilatie namelijk voortgezzette assimilatie
Stel je hebt al een organisch molecuul zoals glucose maar je wil eiwitten bijvoorbeeld voor je spueren dan maak je van een orhgansich molecuul een nog groter organisch moelcuul namelijk eiwitten met nog meer chsmiche enbergiereijke verbdingingen. als je dan weer gaat sporten gebruik je dioe eiwtiten weerrr voor energie en heb je weer glucose
Heterotroof (bijv mens)= organisme dat geen koolstofassimilatie doen.
(organisch--> organisch/anorganisch)
Autotroof (bijv plant)= organisme dat koolstofassimilatie kan doen
(anorganisch--> organisch)
Leg uit hoe autotrofe en heterotrofe organismen van elkaar afhankelijk zijn in de vorm van een kringloop.
D-D-U
Organismen die van anorganische stoffen organische stoffen kunnen maken (koolstofassimilatie) noem je auterotrofen.
Heterotrofen neemt hun energie uit opnamene van orhgansiche moleuclen kunnen dat niet zelf maken. Alleen voortgezette assimilatie.
Hoe visualiseerd dit plaatje de samenwerken????
Zoals planten die van Co 2 en water(anorganisch) fotosynthese doen(vorm van koolstofassimilatie) noem je autrotofe organismen die maken dan weer glucose en misschien zelfs voortgezette assimilatie doen dyus bijv eiwtitten en koolhydraten maken.
Wij mensen of in dit geval koeien eten die planten weer op met hun organissche moleculen en doen weer dissimilitie voor energie waardoor weer anorganische stoffen worden (die planten dan weer gebruiken)
of bouwen weer nieuwe organische stoffen.
Hoe slaat je cel die energie op?
Je cellen hebben enegie nodig om te bewegen etc maar ook om dingen op te bouwen zoals eiwitten. Maar hoe slaat jouw cel die energie op. Daar heeft de cel wat op bedacht namelijk ATP.
AAntekeningen meeschrijven.
Dus stel je hebt dissmilatie gedaan zie foto en er kotm energie vrij dan slaat de cel dat op asl ATP
ATP bestaat uit adenosine (dat is opgebouwd uit adenine en ribose) en drie fosfaatgroepen. In de bindingen tussen de fosfaatgroepen is veel chemische energie vastgelegd.
Wat zal er gebeuren met deze atoombinding waar veel energie in zit als je weer energie nodig hebt om assimilaite te doen zoals eiwit maken of sporten)? Ja die breekt af, en duie energie gebruik je dan voor bewegen of assimilatie te doen
Wat je dan dus krijgt is ADP en een losse phosphaat. Dit kan zelfs nog verder je kan AMP en dan heb je twee losse ffosfaten. Komt er nog meer energie vrij want nog meer atoombindingen kapot.
Oke maar nu willen we weer ATP maken hoe dat dan?
Stel er gebeurt dan weer dissimilatie of bij planten zonlicht dan wordt de fosfaten weer aan de ADP of AMP gezet en maak je weer ATP dit noem je phosphorylering
Als je in schema erboven wil zetten dan zet je bij energie erin ATp--> ADP+pI en bij energie eruit dissmiliatie ADP=Pi--> ATP
Dit is uitleg aantekeningen dAARNS PLAATJE LATEN ZIEN EN VRAGEN WAAROM STAAT ER NAAST DISSIMIALTIE OOK LICHT? bIJ PLANTEN DOOR ZONLICHT FOTOSYNTHESE.
ATP als 'oplaadbare batterij'
ATP
ADP+Pi
AMP+ 2 Pi
Je kan het zien als soort oplaadbare batterij. je gebruikt de batterie dus ATP voor assimilatie of beweging dus arbeid. Nu is die leeg ADP en dan laat je hem weer op door dissimilatie te doen
NADH en NADPH als 'oplaadbare batterij'
NADH
NADPH
NAD+ + H+
NADP+ + H+
Je hebt ook andere moleculen die energie vastkeggen naast ATP namelijk NADH en NADPH die doen eigenlijk precies zelfde energie nodig? Dan H eraf door breeking atoombidnign cehmsiche energie vrij. Weer dissimilaite? Dan weer H erbij op.
Huiswerk
H9 Stofwisseling
B1 Opdrachten: 2, 5, 7, 9
Centrale vraag:
Wat is de rol van assimilatie en dissimilatie in de stofwisseling en hoe beïnvloeden ze de energie in een organisme?
Volgende les: B2 enzymen
This item has no instructions
PSE
boek 5V
Thema 11 planten
Thema 9 stofwisseling in de cel bst 1 en 2
Boek 4V
Thema 1 inleiding in de biologie bst 6 (natuurwetenschappelijk onderzoek) en vaardigheden 1 tm 4 en 6 (op blz 74 tm 79 vna boek 4A)
Validiteit en betrouwbaarheid
Microscopie(preparaat/opruimen), wetenschappelijke tekening
Maar eerst: Fijne vakantie en veel plezier met carnaval!!
Bijna PSE Het staat ook OP SOM
Informatie PSE
Het PSE duurt in totaal 100 minuten (120 minuten voor dyslecten), je maakt het PSE individueel. De lokaalindeling vind je op de dag van de toets op een lijst die in de gang hangt. Onthoud dan je lokaal en je nummer.
Het PSE bestaat uit drie delen
1-Theorie en theorievragen
2-Experiment en theorieopdrachten
3-Microscopie en theorieopdrachten
Je hebt in totaal 100 minuten de tijd. Je maakt het PSE alleen overleg is niet toegestaan. Vragen over de materialen mogen wel gesteld worden. Je bepaalt zelf wanneer je verder gaat naar het volgende onderdeel. Bij het microscopiedeel maak je twee preparaten waarvan je er 1 inlevert ter beoordeling.
Het preparaat wordt beoordeeld op luchtbellen, hoeveelheid water, ligging van het dekglaasje.
Het opruimen van de materialen wordt ook beoordeeld.
Het PSE is niet herkansbaar.
Theorie leerstof
boek 5V
Thema 11 planten
Thema 9 stofwisseling in de cel bst 1 en 2
Boek 4V
Thema 1 inleiding in de biologie bst 6 (natuurwetenschappelijk onderzoek) DENK AAN BETROUWBAARHEID EN VALIDITEIT en vaardigheden 1 tm 4 en 6 (op blz 74 tm 79 vna boek 4A)
Meenemen
hb potlood, pen, gum, lineaal/geodriehoek, rekenmachine, binas
Beoordeling
Je wordt beoordeeld op de resultaten die je opschrijft en de antwoorden op de vragen die je geeft. Ook de biologische tekening en je preparaat worden beoordeeld. Verder letten we op het juist wegzetten van de microscoop.
Alles staat ook op som
Meenemen naar het PSE:
Pen, potlood, gum, geodriehoek, rekenmachine, binas, Nederlands Woordenboek.