Nieuwsbericht schrijven

Welkom
Hoe schrijf je een nieuwsartikel?
1 / 33
next
Slide 1: Slide
NederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 1

This lesson contains 33 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

Welkom
Hoe schrijf je een nieuwsartikel?

Slide 1 - Slide

LESDOELEN

- Je weet hoe je een nieuwsbericht moet schrijven




Slide 2 - Slide

Wat zijn de 6 WH-vragen?

Slide 3 - Mind map

De 6 WH-vragen zijn:
1. Wie?
2. Wat?
3. Waar?
4. Wanneer?
5. Waarom?
6. Hoe?

Slide 4 - Slide

Waarom schrijft iemand een nieuwsbericht?
A
Om de lezer te iets te laten weten (informeren)
B
Om de lezer iets wel of niet te laten doen (activeren)
C
Om de lezer te vermaken (amuseren)
D
Om iemand te overtuigen van zijn mening (overtuigen)

Slide 5 - Quiz

Doel schrijven nieuwsbericht
Een nieuwsbericht is geschreven om de lezer informatie te geven over iets dat recentelijk is gebeurd (informeren).

De lezer goed informeren kan door begrijpelijk te schrijven:
- duidelijk (begrijpt de lezer wat ik bedoel?)
- volledig (staat alles wat de lezer moet weten in het bericht?)

Slide 6 - Slide

Kenmerken nieuwsbericht
  • Duidelijke titel/kop
  • Stijl (manier van schrijven): zakelijk en feitelijk. Jij was er niet bij toen het gebeurde!
  • alinea-indeling
  • belangrijkste (wie, wat, waar, wanneer) in eerste alinea, belangrijkste van elke alinea in eerste zin (kernzin). = oprolbaar schrijven: baas van de krant (redactie) kan bericht in korten.
  • Geen slot!

Slide 7 - Slide

Waarom is het belangrijk dat een bericht oprolbaar is?

Slide 8 - Open question

Logische volgorde

Lees de zinnen a t/m e. Maak van de zinnen een goede tekst door ze in logische volgorde te zetten. Noteer de letters in de goede volgorde in je schrift.

Slide 9 - Slide

De goede volgorde is
A
d, b,c,a,e
B
d, c, b, a, e
C
b, d, c, e, a
D
a, b, c, d, e

Slide 10 - Quiz

Juiste volgorde

Slide 11 - Slide

Welke vragen worden beantwoord in zin D
A
Wie
B
Wie en wat en wanneer
C
Wie en Wat
D
Wie en wat en waar

Slide 12 - Quiz

Nieuwsberichten 
- Bekijk met je groepje de inleiding (lead) van een nieuwsbericht.
- Welke vragen worden er beantwoord? (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe?)

Slide 13 - Slide

Ordenen
- Een nieuwsbericht schrijven is een vak apart. Je begint namelijk niet bij het begin van een verhaal, maar in het midden.

- Een goed nieuwsartikel bouw je op volgens de ‘stroomstoringmethode’.

- Het belangrijkste komt bovenaan; in feite moet je elke zin in een nieuwsartikel schrijven alsof het de laatste kan zijn.
Stroomstoring
Amerikaanse burgeroorlog:  telegrafisten in morsecode. De telegrafisten meldden daarom in de 1e regel meteen het belangrijkste nieuwsfeit. De informatie die daarna het belangrijkste was, kwam in de tweede regel etcetera. Als de stroom uitviel, had de ontvanger in ieder geval het meest urgente nieuws gelezen.

Slide 14 - Slide

De stroomstoringsmethode wordt ook wel oprolbaar schrijven genoemd. Waarom is dat nog steeds belangrijk?

Slide 15 - Open question

De eerste zin. Waarmee begin je?
Op Schiphol heeft een passagier uit Afrika stiekem een chimpansee meegesmokkeld in een hutkoffer. Bij de douane wordt hij aangehouden, maar de aap breekt los en rent naar de aankomsthal. Daar rooft het dier een baby uit een kinderwagen en gaat vervolgens met het kind aan de haal. De aap wiegt het kind alleen in zijn armen en lijkt de baby zelfs kusjes te geven. De chimpansee wordt uiteindelijk met een pijltje verdoofd en gevangen door de politie.  De baby blijft ongedeerd.
Tip: sla het begin over. Begin direct met het belangrijkste.

Slide 16 - Slide

Een geschikte startzin...
Pas hierna leg je uit hoe dat heeft kunnen gebeuren.

Slide 17 - Slide

De lead (wie, wat, wanneer, waar?)
- Na de eerste zin komt de lead. Met één of twee zinnen trek je de lezer in het verhaal  
- Je stelt  6 vragen die je stelt over het belangrijkste nieuws: wie? wat? waar? wanneer? waarom? hoe? 
- Niet alle vragen hoeven in de lead beantwoord te worden.  Maar over de wie?’, ‘wat?’, wanneer? en waar? moet je wel meteen duidelijkheid scheppen.
- De lead begint met een plaatsnaam, deze staat in HOOFDLETTERS

Slide 18 - Slide

Bedenk met je groepje een goede lead
- Begin met het nieuws!
- Verwerk zoveel mogelijk van de WH-vragen in de lead. In ieder geval Wie en Wat. Om wie gaat het? Wat is er gebeurd/gaat er gebeuren? Probeer ook Waar en Wanneer erin te zetten.
- Begin met de plaatsnaam in HOOFDLETTERS
- Schrijf zakelijk en feitelijk.

Slide 19 - Slide

Een geschikte lead...

Slide 20 - Slide

De titel/kop
* Vaak zonder werkwoord
* Bijna hetzelfde als de eerste zin.

bv. Chimpansee ontvoert baby op Schiphol

Andere ideeën?

Slide 21 - Slide

Zoek een kop/titel zonder werkwoord

Slide 22 - Open question

De bronnen
Je kunt je bronnen meestal al vermelden in de lead van het nieuwsartikel, bijvoorbeeld op deze manier:

Een loslopende chimpansee heeft op Schiphol een baby uit een kinderwagen geroofd. De baby is ongedeerd gebleven, zo heeft de marechaussee bekendgemaakt.
 

Slide 23 - Slide

De bronnen
Of later in de tekst...

Vervolgens nam de aap de baby in zijn armen en ging hij op de bagageband zitten. Volgens omstanders wiegde de aap het kind minutenlang in zijn armen en zou het dier ook kusjes hebben gegeven aan de baby.

Slide 24 - Slide

Bruggetjes tussen alinea’s

De overgangen tussen verschillende alinea’s geven een nieuwsbericht structuur. Het beste kun je de eerste zin van een alinea beginnen met een element uit de 5 w’s en h, dus het hoe, waarom, wanneer. Zo leid je de lezer puntsgewijs door het verhaal.
bv.  Vrijdagmiddag om half vier landde de chimpansee op schiphol. Het dier zat in de koffer van een passagier uit Afrika…
 

Slide 25 - Slide

Bedenk een zin met 'waar het zich afspeelt'

Slide 26 - Open question

Controleer je schrijfstijl en grammatica

* Let op de tijden!
Ook de tijd waarin je schrijft is belangrijk in een nieuwsbericht. De kop staat meestal in de tegenwoordige tijd. Dat geeft je artikel urgentie.

Dus niet:
Chimpansee ontvoerde baby op Schiphol

Wel:
Chimpansee ontvoert baby op Schiphol.

Slide 27 - Slide

Verleden tijd en voltooide tijd
- De tekst van een nieuwsbericht staat bijna altijd in de verleden tijd
- De lead wordt meestal geschreven in de voltooid verleden tijd, omdat je een nieuwsfeit bekendmaakt dat al heeft plaatsgevonden: de chimpansee heeft een kind ontvoerd.
- Na de lead ga je meestal over je in de onvoltooid verleden tijd. Op die manier ontstaat er meer een verhaal, waarin je de lezer meetrekt. Dus: de chimpansee ontsnapte uit een koffer bij de douane. Het dier liep naar de vertrekhal en ontvoerde een kind.

Slide 28 - Slide

Samenvatting
* Bepaal het belangrijkste nieuws en begin je bericht daarmee
Denk aan de 5 w’s en h.
* Beantwoord de wie?, wat?, waar? en waarom? in de lead
* Beantwoord de ‘hoe?’ en ‘waarom?’ in de volgende alinea’s en alle vragen die daaruit voortvloeien.
* Vergeet je bronnen niet te noemen.
* Zorg voor soepele overgangen.
* Controleer je schrijfstijl en grammatica

Slide 29 - Slide

Nu jullie!
* Kies een artikel dat jullie zelf geschreven hebben
* Controleer het artikel op de punten die je nu geleerd hebt
* Verbeter het artikel (zet oud en nieuw onder elkaar in Google Classroom)

Slide 30 - Slide

Nieuwsverslag
In het journaal is er vaak een nieuwsverslaggever die op de plaats van het nieuws verslag doet en vertelt wat er precies is gebeurd.
* Bedenk een nieuwsreportage bij het artikel dat jullie geschreven hebben. (Wie vertelt wat? Denk weer aan de 5 WH's!)
* Schrijf hiervoor het script. Volgende week gaan we dit filmen!

Slide 31 - Slide

Hoe goed kan je nu een nieuwsbericht schrijven?
0100

Slide 32 - Poll

Vragen?

Slide 33 - Open question