Werk en Werkloosheid H1

• Economie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Deze periode

- Toets over het boekje Werk & Werkloosheid in TW2

- Opdracht 'Wat is geld' voor bonus op de toets!

Werk & Werkloosheid H1

Les 1

Het boekje W&W:

- Arbeidsmarkt

- Rekenen met tabellen, grafieken en formules

- Lonen

- Arbeidsparticipatie

- Werkloosheid

- Arbeidsmigratie
- Kansen op de arbeidsmarkt

Lesdoelen H1

- Kiezen tussen werken en vrije tijd; welvaart;

- Het verschil tussen meten in arbeidsjaren en meten in personen;

- De p/a-ratio en hoe je die moet berekenen;

- De participatiegraad en hoe je die moet berekenen;

- Werken in deeltijd. Waarom gebeurt dit veel in Nederland?

Waarom zou je werken?

Waarom werk je?

Geld is niet de enige reden voor mensen om te werken.

• Regelmaat
• Contact met anderen
• Goed doel (vrijwilligerswerk)
• Eigen ontwikkeling

Welvaart

Welvaart geeft aan hoeveel behoeften iemand kan vervullen.

• Hoe meer behoeften je kunt vervullen hoe hoger je welvaart.
• Normaal gesproken dus hoe meer geld en tijd (=middelen) iemand heeft hoe hoger de welvaart.

Je hebt voltijdbanen en 

deeltijdbanen.

• Een voltijdbaan is een baan van 
    36 uren of meer per week.
• Een deeltijdbaan is een baan van
    minder dan 36 uren per week.

Deeltijd en voltijd

Hele week werken of een extra dagje vrij?

In Nederland wordt er heel veel in
deeltijd gewerkt, waarom?

Voltijd en deeltijd werken

Voltijd is tussen 36 en 40 uur per week (CAO afhankelijk)

Deeltijd is minder dan 36 uur per week

Werkgelegenheid berekenen

- In personen en arbeidsjaren

Stel:

- In een bedrijf werken 15 mensen fulltime (40 uur per week).

- Daarnaast zijn er 28 mensen die samen 560 uur werken.

-Bereken de werkgelegenheid in personen en arbeidsjaren.

Werkgelegenheid berekenen

- In een bedrijf werken 15 mensen fulltime (40 uur per week).

- Daarnaast zijn er 28 mensen die samen 560 uur werken.

-Bereken de werkgelegenheid in personen en arbeidsjaren.

In personen: 15+28 = 43 personen

In arbeidsjaren: 15 mensen fulltime + (560/40=) 14 fulltime banen = 29 arbeidsjaren

Werkgelegenheid: p/a-ratio

We kijken naar volledige banen in een land (heet ook wel een FTE of arbeidsjaar) en gebruiken we hier de p/a-ratio (personen/arbeidsjaren) voor.

Voorbeeld van net: 43 mensen nodig voor 29 arbeidsjaren.

43/29 = 1,5
De werkgelegenheid van 1,5 personen is hier gelijk aan 1 arbeidsjaar.

1 arbeidsjaar is gelijk aan

1. 2 deeltijdbanen
2. een fulltime baan
3. 48 weken van 40 uur
4. een baan in een fabriek

Wat gebeurt er met de p/a-ratio als er veel deeltijd banen zijn zoals in Nederland ?

Aan de slag!

- Maken verplichte opgaven: 1.3, 1.5, 1.6, 1.7, 1.8, 1.10

    - In stilte, overleggen mag

    - Vragen? > Lees de vraag nog een keer door > Fluisterend aan je buurman/vrouw vragen > Aan mij vragen

    - In je schrift

Klaar?

- Nakijken van de opgaven 

- Leerdoelen van de planner samenvatten

- Mindmap maken

Werk & Werkloosheid H1

Les 2

Lesdoelen H1

- Kiezen tussen werken en vrije tijd; welvaart;

- Het verschil tussen meten in arbeidsjaren en meten in personen;

- De p/a-ratio en hoe je die moet berekenen;

- De participatiegraad en hoe je die moet berekenen;

- Werken in deeltijd. Waarom gebeurt dit veel in Nederland?

Bevolking en beroepsbevolking

Arbeidsparticipatie = arbeidsdeelname; het deel van de bevolking dat werkt en wil werken.<div>Formule: arbeidsparticipatie = Beroepsbevolking / niet beroepsbevolking</div>

Niet actieven

Beroepsbevolking

• Dat is iedereen van 15 jaar tot de pensioenleeftijd die werkt of werk zoekt.
  
  
  
• De beroepsbevolking bestaat uit de werkzame beroepsbevolking: alle werknemers en mensen die voor zichzelf werken
  
  
• Werkloze beroepsbevolking: alle mensen die werk zoeken

Werklozen

Beroepsbevolking

Beroepsbevolking:

Alle mensen tussen 15 en pensioenleeftijd die werken of werkloos zijn!

Werkzame beroepsbevolking:

Het werkzame deel van de beroepsbevolking (zelfstandigen en werknemers)

Albert is 62. Sinds zijn werkgever vorig jaar failliet ging, is hij op zoek naar een nieuwe baan.
Daan is 36 en zorgt voor de kinderen en het huishouden. Zijn vriendin heeft een voltijdbaan.

Wie van hen is werkloos?

1. Geen van beiden
2. Alleen Albert
3. Alleen Daan
4. Albert en Daan

Participatiegraad

Hoeveel mensen van de potentiële bevolking (tussen de 15 en 67 jaar) horen bij de beroepsbevolking?

Wanneer neemt de participatiegraad toe? (meerdere antwoorden goed)

1. Wanneer mensen meer deeltijd kunnen werken
2. Wanneer de pensioenleeftijd wordt verhoogd
3. Wanneer jongeren langer door studeren
4. Wanneer de pensioenleeftijd omlaag gaat

Noem twee voorbeelden van personen die in de niet-actieven groep behoren:

Wie horen WEL tot de beroepsbevolking?

1. schoolgaande jongeren
2. Werkende ouderen ouder dan 67
3. onvrijwillig werklozen
4. Migranten zonder verblijfsvergunning

Te lage participatiegraad een probleem?

Een lage participatiegraad geeft aan dat er in een land betrekkelijk veel mensen niet kunnen of willen werken.

Hoewel niet al die mensen een uitkering krijgen, is zoiets tóch een probleem.

De beroepsbevolking is dan kleiner dan nodig.
Een kleine beroepsbevolking leidt eerder tot een krappe arbeidsmarkt en daarmee tot relatief hoge loonkosten.

Bovendien is het voor bedrijven op een krappe arbeidsmarkt moeilijk om geschikt personeel te vinden.

Aan de slag!

- Maken verplichte opgaven: 1.3, 1.5, 1.6, 1.7, 1.8, 1.10

    - In stilte, overleggen mag

    - Vragen? > Lees de vraag nog een keer door > Fluisterend aan je buurman/vrouw vragen > Aan mij vragen

    - In je schrift

Klaar?

- Nakijken van de opgaven 

- Leerdoelen van de planner samenvatten

- Mindmap maken

Aan de slag!

- Maken verplichte opgaven:
1.3, 1.5, 1.6, 1.7, 1.8, 1.10

- Klaar? Nakijken

- Werken aan de zelftest H1

TOT HIER

Van een ruime naar een krappe arbeidsmarkt.

Ruime arbeidsmarkt

• Aanbod van arbeid is groter dan de vraag. 
• A>V

Krappe arbeidsmarkt

• Vraag naar arbeid is groter dan het aanbod. 
• V>A

Krappe arbeidsmarkt

Ruime arbeidsmarkt

Bij welke getallen combinatie is er sprake van meeliftersgedrag?

1. 0;0
2. 1;-2
3. -1;-1
4. Er is hier geen sprake van meeliftersgedrag

1 arbeidsjaar is gelijk aan

1. 2 deeltijdbanen
2. een fulltime baan
3. 48 weken van 40 uur
4. een baan in een fabriek

Albert is 62. Sinds zijn werkgever vorig jaar failliet ging, is hij op zoek naar een nieuwe baan.
Daan is 36 en zorgt voor de kinderen en het huishouden. Zijn vriendin heeft een voltijdbaan.

Wie van hen is werkloos?

1. Geen van beiden
2. Alleen Albert
3. Alleen Daan
4. Albert en Daan

Twee stellingen:
I) Meeliftersgedrag zorgt voor een hogere organisatiegraad bij een vakbond
II) Een CAO zorgt voor minder transactiekosten dan een individuele arbeidsovereenkomst

1. I) en II) zijn juist
2. I) en II) zijn onjuist
3. I) is juist, II) is onjuist
4. I) is onjuist, II) is juist

Wat doen vakbonden?

1. Komen op voor werkgevers
2. Komen op voor werknemers
3. Komen op voor werkgevers en werknemers

Uit welke uitkomst is te zien dat meeliftersgedrag mogelijk is?

1. 4,4
2. -2,6
3. 0,0
4. Er is geen meeliftersgedrag mogelijk.

Een meelifter (freerider) is

1. een partij die de dominante strategie bepaalt
2. iemand die het optimale evenwicht behaald
3. iemand die profiteert van andermans inspanningen
4. de dominante strategie

Om het gevangenendilemma op te lossen kan je zelfbinding gebruiken. Wat is zelfbinding?

1. Het belang van de lage prijzen
2. het is een wiskundige manier om keuzeproblemen op te lossen
3. dan maakt een bedrijf van tevoren bekend wat ze gaan doen bij een dilemma
4. Afspraken tussen twee partijen om de uitkomst zo positief te krijgen

Door collectieve dwang of zelfbinding kan een gevangenendilemma worden voorkomen.

1. Juist
2. Onjuist

Er wordt een hek gebouwd in het dorp van Jan. De buren van Jan zijn hier heel blij mee en vinden de bouw van dit hek ook erg belangrijk. De buren van Jan betalen daarom ook voor dit hek. Jan betaalt niet. Hij denkt: als mijn buren al voor dit nieuwe hek gaan betalen, waarom zou ik dan ook nog gaan betalen? Dit is een typisch voorbeeld van meeliftersgedrag, maar hoe kan meeliftersgedrag voorkomen worden?

1. Als de buren van Jan, Jan dwingen om ook mee te betalen
2. Door belasting
3. Door gedwongen belastinginning door de overheid
4. Als Jan betaalt voor een andere nieuwe voorziening in het dorp

Waardoor kan meeliftersgedrag bij een vakbondslidmaatschap worden vermindert?