les 1 H3.1 koolwaterstoffen

H3 Organische Verbindingen
NOVA 4VWO
les 1 H3.1 Koolwaterstoffen
1 / 34
next
Slide 1: Slide
ScheikundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

This lesson contains 34 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

H3 Organische Verbindingen
NOVA 4VWO
les 1 H3.1 Koolwaterstoffen

Slide 1 - Slide

Lesdoelen
  • Je leert de naamgeving kennen van alkanen
  • Je leert om structuurformules te tekenen van koolwaterstoffen.
  • Je leert wat isomeren zijn, je leert deze herkennen en om zelf isomeren te tekenen bij een gegeven molecuulformule.

Slide 2 - Slide

  1. alkanen 

Slide 3 - Slide

In onderdeel 1
  • Uitleg naamgeving, structuurformules en isomeren
  • Vaardigheidstrainer: oefenen met namen van alkanen

Slide 4 - Slide

Koolstofverbindingen
Organische moleculen zijn voornamelijk opgebouwd uit koolstof- en waterstofatomen. Een H-atoom kan vervangen worden door een ander atoom of atoomgroep. In dit hoofdstuk leer je de organische moleculen indelen in groepen en de systematische naamgeving van deze groepen.

Slide 5 - Slide

notatie structuurformules
normale
weergave
vereenvoudigde
weergave
skelet-
weergave

Slide 6 - Slide

Oefening
Wat is de molecuulformule van dit molecuul?

Slide 7 - Slide

Koolwaterstoffen
  • moleculaire stoffen
  • uitsluitend C- en H-atomen
  • vier verschillende groepen 

Slide 8 - Slide

Slide 9 - Slide

Alkanen
De eenvoudigste groep koolwaterstoffen zijn de alkanen. 

LET OP:
Alle alkanen zijn koolwaterstoffen, maar niet alle koolwaterstoffen zijn alkanen. 

Slide 10 - Slide

Alkanen
verzadigde koolwaterstof: maximaal aantal H-atomen gebonden aan C

molecuulformule:
CnH2n+2

Slide 11 - Slide

Oefenvragen
- Geef de formule van een alkaan met 18 C atomen


- Is een stof met de formule C16H30 een alkaan?

Slide 12 - Slide

Isomeren
Bij méér dan 3 C-atomen kun je twee verschillende structuurformules maken.
Deze moleculen zijn structuurisomeren van elkaar
  onvertakt          vertakt
C4H10
C4H10

Slide 13 - Slide

weet je het nog?
Leg op microniveau uit welke stof het hoogste kookpunt heeft.
  onvertakt          vertakt
C4H10      A
C4H10      B

Slide 14 - Slide

isomeren
  • Moleculen met dezelfde molecuulformule maar een andere structuurformule.
  • Door de andere ruimtelijke structuur zijn ook de stofeigenschappen zoals b.v. kookpunt verschillend.
C4H10
C4H10
NOTEER & LEER

Slide 15 - Slide

Bouwdoos
Hoeveel structuurisomeren kun je maken van C6H14?
Teken de structuurformules in je schrift.


timer
7:00

Slide 16 - Slide

nabespreking
we verzamelen alle structuurformules op het bord en leren de systematische naamgeving

Slide 17 - Slide

Systematische naamgeving alkanen
Stappenplan:
  1. Zoek en benoem de langste aaneengesloten koolstofketen. Dit is de hoofdketen.
  2. Zoek en benoem de zijgroepen
  3. Geef de zijgroepen plaatsnummers (tel vanaf kant met laagste plaatsnummer) en geef telwoorden (hoe vaak komt dezelfde groep voor).

Gebruik Binas tabel 66C+D.

Slide 18 - Slide

Alle isomeren van hexaan
  • er zijn 5 isomeren met de molecuulformule C6H14
  • elk isomeer heeft een andere structuurformule
  • elke structuurformule heeft een andere systematische naam

Slide 19 - Slide

systematische naamgeving van alle isomeren van hexaan
  • stap 1: de langste keten bestaat uit 6 C-atomen
  • naam: hexaan of n-hexaan (n betekent "niet vertakt")

Slide 20 - Slide

Alle isomeren van hexaan
  • stap 1: de langste keten bestaat uit 5 C-atomen
  • stamnaam: pentaan 
  • stap 2: zijketen: methyl
  • stap 3: methylpentaan
  • stap 4: nummering 
  • stap 5: 2-methylpentaan

Slide 21 - Slide

Alle isomeren van hexaan
  • stap 1: de langste keten bestaat uit 5 C-atomen
  • stamnaam: pentaan 
  • stap 2: zijketen: methyl
  • stap 3: methylpentaan
  • stap 4: nummering 
  • stap 5: 3-methylpentaan

Slide 22 - Slide

Alle isomeren van hexaan
  • stap 1: de langste keten bestaat uit 4 C-atomen
  • stamnaam: butaan 
  • stap 2: 2x zijketen: methyl
  • stap 3: dimethylbutaan
  • stap 4: nummering 
  • stap 5: 2,3-dimethylbutaan

Slide 23 - Slide

Kun je deze nu zelf?
  • stap 1: de langste keten bestaat uit 4 C-atomen
  • stamnaam: butaan 
  • stap 2: 2x zijketen: methyl
  • stap 3: dimethylbutaan
  • stap 4: nummering 
  • stap 5: 2,2-dimethylbutaan

Slide 24 - Slide

Kun je het nu ook andersom?
Teken in je schrift de structuurformule van
      2,3-dimethylhexaan                                   3-ethylhexaan



Slide 25 - Slide

Kun je het nu ook andersom?
Teken in je schrift de structuurformule van
      2,3-dimethylhexaan                                   3-ethylhexaan



Slide 26 - Slide

Cycloalkanen
  • Naam = cyclo+ stam + aan
  • Koolstofketen met enkele bindingen tussen C-atomen in een cyclische verbinding.
  • Voorbeeld: cyclohexaan
  • molecuulformule: CnH2n

Slide 27 - Slide

Alkenen
Alkenen bevatten een dubbele 
binding tussen 2 C-atomen.
Ze zijn dus onverzadigd.
Bijv. etheen, propeen, buteen.  



molecuulformule: CnH2n

Slide 28 - Slide

Isomeren
C4H8
but-1-een
C4H8
but-2-een
C4H8
cyclobutaan

Slide 29 - Slide

Alkynen
  • Naam = stam + yn
  • Koolstofketen met een drievoudige binding tussen C-atomen.
  • Voorbeeld: but-1-yn
  • algemene molecuulformule: .....................................

Slide 30 - Slide

Benen

Slide 31 - Slide

Slide 32 - Slide

Slide 33 - Slide

Eigen werk bij les 1 over H3.1
Doorlezen H3.1 tot “Alkenen ……”
Leren blauwe begrippen
Leren tabel 1 + figuur 1 & 2
Goed bestuderen voorbeeldopdracht 1
Maken + nakijken opgaven 1, 2, 4,
Vaardigheidstrainer H3.1: oefenen met namen van alkanen

Slide 34 - Slide