Thema 6 Uitvindingen
Blok 4 Opstand en verdediging
Thema 6 Uitvindingen
Blok 4 Opstand en verdediging
Waar gaat dit blok over?
Tijdens de Nederlandse Opstand of de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) vochten de Nederlanders tegen de Spanjaarden. Maar hoe deden ze dat? Wat zijn slimme manieren om de vijand te verslaan? Of om het land te verdedigen? En wat zie je daarvan nog terug in ons landschap?
Er is veel veranderd in de manier van oorlog voeren. Nu kan een land oorlog voeren via het internet. Daar zijn geen soldaten voor nodig.
Les 1
• twee voorbeelden geven van een tactiek die Maurits bedacht in de Opstand.
• vijf zaken noemen die soldaten nodig hebben tijdens een oorlog.
• uitleggen wat ‘leven van het land’ betekende voor soldaten.
• vertellen vanaf wanneer soldaten in Nederland bevoorraad werden.
This item has no instructions
oorlog
This item has no instructions
Slimme Maurits
Maurits, zoon van Willem van Oranje, bedacht nieuwe tactiek.
Spaanse piekeniers tegen de Nederlandse musket.
Hoe werkte de tactiek van Maurits.
De smokkel-tactiek.
Slimme Maurits
Maurits was de zoon van Willem van Oranje. Hij werd in 1589 bevelhebber van het leger. Hij bedacht een nieuwe tactiek om de Spanjaarden te verslaan. Het Spaanse leger had veel piekeniers. Dat waren soldaten met lange speren met een scherpe punt of piek. De Nederlandse soldaten probeerden de piekeniers met musketten te doden. Maar een soldaat kon met zo’n musket, een vuurwapen, maar één keer schieten. Daarna moest hij zijn wapen opnieuw laden. Dat duurde twee minuten, want hij moest buskruit in de loop doen, dan watten, daarna de kogel, dan weer watten en vervolgens moest hij alles aanstampen met een laadstok. Daarna pas kon hij de lont aansteken. Genoeg tijd voor een Spaanse soldaat om een piek in zijn buik of borst te steken.
Maurits bedacht daar iets op. De eerste rij soldaten schoot en rende snel naar achteren om de musket opnieuw te laden. De tweede rij schoot. Als deze soldaten naar achteren renden om te herladen, stond de eerste rij weer klaar. Zo was er een constante stroom aan kogels die de piekeniers kon verslaan. Met deze tactiek had Maurits veel succes.
Maurits verzon meer slimme tactieken. Samen met schipper Adriaen bedacht hij in 1590 een list om Breda te veroveren. In zijn turfschip smokkelde Adriaen Nederlandse soldaten de stad in. In de nacht kropen de soldaten uit het schip en verrasten de Spaanse soldaten.
This item has no instructions
Stelling 1: Piekeniers zijn moeilijk te verslaan door de musketiers. Stelling 2: De tegenstander verrassen is een tactiek die de Spanjaarden gebruikten.
Stelling 1 en 2 zijn waar.
Stelling 1 en 2 zijn niet waar.
Stelling 1 is waar. Stelling 2 is niet waar.
Stelling 1 is niet waar. Stelling 2 is waar.
This item has no instructions
We lezen samen !
Genoeg voedsel
Bladzijde 65 / 78 in leerwerkboek 6
This item has no instructions
Vul in: Tijdens de 80-jarige oorlog moesten de soldaten zelf voor ............, .......... en ............. zorgen. Welk begrip hoort hier niet?
Munitie
Kleding
Tenten
Voedsel
This item has no instructions
Tot in de 19-de eeuw, werd er meestal niet gevochten in de .............? Bedenk zelf een verklaring voor je antwoord.
Lente
Zomer
Herfst
Winter
This item has no instructions
Huiswerk bij deze les:
blok 4 Opstand en verdediging
leerwerkboek
BB opdr. 1 t/m 9 blz. 60 t/m 67
KGT opdr. 1 t/m 8 blz. 74 t/m 80
This item has no instructions
Les 2
• uitleggen waarom Nederland inundatie vroeger als verdedigingstactiek kon gebruiken, maar nu niet meer.
• beschrijven welk deel van Nederland verdedigd werd door de Nieuwe Waterlinie en waarom.
• beschrijven hoe de Stelling van Amsterdam als waterlinie werkte.
• uitleggen waarom Nederland na 1830 plannen maakte om het land te verdedigen.
• uitleggen dat nepnieuws een oorlogswapen kan zijn.
This item has no instructions
Water als verdediging
Groot deel van Nederland ligt laag.
Dammen, dijken en sluizen beschermen
tegen water.
Gebieden bewust onder water zetten om vijanden tegen te houden of te verjagen: inunderen.
Leiden op 3 oktober 1574 ontzet door de watergeuzen na een Spaanse belegering.
This item has no instructions
Leids Ontzet. Toen Leiden op 3 oktober 1574 door de geuzen werd bevrijd aten ze hutspot, haring en wittebrood. Deze gebeurtenis wordt nog altijd herdacht. Dit jaar is het met een kroonjaar (450 jaar) extra groot feest.
Waarom kan Nederland het inunderen wel in het westen, maar niet in het oosten van ons land gebruiken?
This item has no instructions
Wat is hier afgebeeld?
Een schans
Een fort
Een terp
Een deel van de waterlinie.
This item has no instructions
Water in de Tweede Wereldoorlog
Tijdens WOII voor het laatst inundatie in Nederland.
Bevrijders bij Walcheren
Bezetters bij de Betuwe
This item has no instructions
We lezen samen !
Nederland verdedigen
Bladzijde 69 / 84 in leerwerkboek 6
This item has no instructions
linie: verdedigingslijn.
bestaat uit meerdere vestingen.
vesting: versterkte steden en forten.
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Welk begrip hoort bij de volgende omschrijving: een plaats met een gracht en muur eromheen gebouwd.
Fort
Inunderen
Vesting
Schans
This item has no instructions
Stelling 1: Een fort werd vaak op een terp gebouwd om de vijand te zien aankomen. Stelling 2: Een sluis werd gebruikt om het land onder water te kunnen zetten.
Stelling 1 en 2 zijn waar.
Stelling 1 en 2 zijn niet waar.
Stelling 1 is waar. Stelling 2 is niet waar.
Stelling 1 is niet waar. Stelling 2 is waar.
This item has no instructions
Huiswerk bij les 2
KGT en BB Maken blok 4
afmaken t/m opdracht 17
This item has no instructions
Les 3
uitleggen dat nepnieuws een oorlogswapen kan zijn.
This item has no instructions
Wat is er op dit moment in het nieuws?
This item has no instructions
Hoe weet jij wat er in het nieuws is?
This item has no instructions
Van wie komen deze nieuwsberichten?
This item has no instructions
We lezen samen !
Nepnieuws als oorlogswapen
Bladzijde 72 / in leerwerkboek 6
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Welke tips heb jij gehoord?
This item has no instructions
Huiswerk bij deze les:
Maak blok 4 af
Volgende week Toets
klaar? schrijf de begrippen over in je schrift
This item has no instructions