De erfenis van de Verlichting

Kenmerkende aspecten-opdracht


Kies één van de kenmerkende aspecten van HC 2.3 en ga in de stof op zoek naar een voorbeeld. Schrijf dit voorbeeld uit!
1 / 13
next
Slide 1: Slide
GeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

This lesson contains 13 slides, with text slides.

Items in this lesson

Kenmerkende aspecten-opdracht


Kies één van de kenmerkende aspecten van HC 2.3 en ga in de stof op zoek naar een voorbeeld. Schrijf dit voorbeeld uit!

Slide 1 - Slide







HC 2.3 De erfenis van de verlichting

Slide 2 - Slide

Congres van Wenen
  • 1814 - 1815: Congres van Wenen (Eng, Oostenrijk, Pruisen en Rusland)
  • Doelen: 
  • 1.  Machtsevenwicht creëren > Frankrijk omringd door sterke staten en:
  • 2. Restauratie:
  • - herstel monarchieën
  • - adel kreeg privileges terug
  • Gevolgen ook voor Nederland:
  • Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815 - 1839)

Slide 3 - Slide

Overgang 18e > 19e eeuw in Nederland:
  • 1795: Begin 'Franse Tijd':
  • Franse troepen veroveren de Republiek >
  • Stadhouder Willem V vlucht (Eng)
  • Patriotten aan de macht geholpen 
  • Verlichtingsidealen > nieuwe grondwet
  • Komst Napoleon:
  • - 1806-1810: Koninkrijk Holland olv
  •    Lodewijk Napoleon
  • - 1810-1813: departement van Frankrijk
  • 1813: slag bij Leipzig >
  • stadhouder Willem VI > koning Willem I
koning Willem I

Slide 4 - Slide

Koning Willem I
1814 - 1840
  • nieuwe grondwet (1814) >
  • constitutionele monarchie
  • toch: macht Willem I groot:
  • - gezag over leger/vloot en
  • - koloniën/ buitenlandse zaken
  • - benoemen en ontslaan ministers 
  • - 'Koninklijke Besluiten' :
  • - geen goedkeuring parlement nodig
  • Conclusie: 
  • Verlicht despoot, geen democratie

Slide 5 - Slide

Belgische Opstand
(1830)
  • Congres van Wenen (1815):
  • Nederland en België samen in:
  • Verenigd Koninkrijk
  • Zuidelijk Nederland ontevreden:
  • - autoritaire regeerstijl Willem I
  • - achterstelling katholieken >
  • onlusten in Brussel > Opstand >
  • leger ingezet door Willem I (1830)
  • Tiendaagse Veldtocht (1831) een ramp >
  • België onafhankelijk koninkrijk (1839)
  • Noorden: 'Koninkrijk der Nederlanden'
Van Speijk: 'Dan maar liever de lucht in'

Slide 6 - Slide

1848: Revolutiejaar in Europa
  • na 1815: Restauratie > onvrede in Europa, ook in Nederland
  • - grote macht koning:
  • - schatkist bijkans leeg door:
  • - kosten afscheiding België  
  • - hongersnood door mislukte oogsten ('45)
  • - revolutie dreigingen in geheel Europa >
  • Grondwetswijziging van Thorbecke

Slide 7 - Slide

Het revolutiejaar in Nederland:
Liberalen grote invloed
  • fundamentele rechten van de burgers:
  • - persvrijheid
  • - vrijheid van vereniging en vergadering
  • - vrijheid van bezit
  • - godsdienstvrijheid
  • - vrije markteconomie
  • - censuskiesrecht 
  • Macht parlement vergroot tkv monarch:
  • parlementaire kabinetten ipv koninklijke
Thorbecke

Thorbecke

Slide 8 - Slide

Politieke stromingen in 19e eeuw
  • 1. conservatieven:
  • aanhangers van de Restauratie
  • 2. liberalen:
  • vrijheidsgedachte 
  • 3. confessionelen:
  • naastenliefde 
  • 4. socialisten:
  • gelijkheidsgedachte, belangrijk:

Slide 9 - Slide

Eerst: samen opdracht 11 (blz. 294) maken

Slide 10 - Slide

Karl Marx (1818 - 1886)
  • afkomstig uit een Joods Bourgeoisgezin
  • zette zich af tegen de sociale kwestie
  • riep op tot revolutie door de arbeiders (proletariaat):
  • 'proletariers aller landen, verenigt U''
  • macht en bezittingen van de bourgeoisie zouden worden afgepakt
  • hierna zou gewerkt worden aan de klassenloze, communistische samenleving (iedereen gelijke rechten/plichten/bezittingen)
  • 'godsdienst is opium voor het volk' >
  • hierdoor vervreemde hij zich van veel (gelovige) arbeiders alsook door:
  • opkomend nationalisme in de 19e eeuw 

Slide 11 - Slide

Richtingen binnen het socialisme:
  • Communisme: revolutie >
  • klassenloze samenleving
  • Sociaal-democratie: via democratische weg naar een rechtvaardige samenleving 
  • Anarchisme: na omverwerping regering (geweld) geen enkele vorm van gezag in een land.

Slide 12 - Slide

Aan de slag!
Maken 2.3 1-4 
Individueel
Klaar?
Controleren en je mag naar huis.

Slide 13 - Slide