Lezen - H4.3 & H5.3
Lezen - H4.3 & H5.3
Doelen
In deze paragraaf leer je:
• de tekstdoelen activeren en amuseren herkennen;
• hoe je zoekend leest;
• wat het verschil tussen een feit en een mening is;
• wat verwijswoorden zijn.
Even herhalen
Een tekstdoel is ...
het doel dat de lezer heeft met het lezen van de tekst
het doel dat in de tekst wordt besproken
het doel dat de schrijver heeft met het schrijven van teksten
het doel dat de schrijver wil bereiken bij de lezer
Tekstdoelen Een nieuwsbericht heeft als tekstdoel:
informeren
overtuigen
activeren
amuseren
Tekstdoelen Een reclametekst heeft als tekstdoel:
Informeren
Amuseren
Activeren
Tekstdoel - informeren
Bij elke tekst die je leest, kun je je afvragen: wat is het doel van de schrijver? Dit noem je het tekstdoel.
In Talent leer je vier tekstdoelen: informeren, activeren, amuseren en overtuigen.
Een tekstdoel dat vaak voorkomt is informeren.
Tekstdoel - informeren
Tekstdoel - amuseren
Bij het tekstdoel amuseren wil de schrijver de lezer vermaken.
Tekstdoel - activeren
Bij het tekstdoel activeren wil de schrijver de lezer iets laten doen; de lezer moet in actie komen.
Tekstdoelen
Verkennend lezen
Voordat je een tekst écht gaat lezen, bekijk je de tekst. Je komt dan al veel over de tekst te weten. Daardoor lees je de tekst makkelijker. Deze manier van lezen noem je verkennend lezen.
Nauwkeurig lezen
Als je precies wilt weten wat er in een tekst staat, dan ga je de tekst nauwkeurig lezen.
Nauwkeurig lezen doe je zo:
- Lees de tekst aandachtig. Lees zin voor zin.
- Probeer zo goed mogelijk te begrijpen wat er staat.
Zoekend lezen
Je kent al twee manieren van lezen: verkennend lezen en nauwkeurig lezen. In deze paragraaf leer je een derde manier van lezen: zoekend lezen. Bij zoekend lezen ben je op zoek naar het antwoord op een vraag.
Je kunt zoekend lezen in naslagwerken, zoals een woordenboek.
Zoekend lezen
In een leestekst kun je zoekend lezen.
Je bepaalt van tevoren nauwkeurig wat je wilt weten. Daarna kijk je naar:
- de tussenkopjes;
- de plaatjes;
- de schema's, grafieken, tabellen;
- opvallende woorden.
Feit en mening
Feit of mening: chocolade is lekker.
Feit of mening: ik vind hem niet betrouwbaar.
Waarmee kun je het eens of oneens zijn? Een feit of een mening?
Dit is een feit
Dit is een mening
Verwijswoorden
In een tekst staan vaak verwijswoorden. Ze verwijzen naar één of meer woorden in de tekst. Verwijswoorden zorgen voor afwisseling in een tekst. Voorbeelden van verwijswoorden: hij, hem, zij, haar, het, dat, die, daar.
Verwijswoorden
Hoe kom je erachter waar een verwijswoord naar verwijst?
Stel een vraag die begint met:
• wie
• wat
• waar
De docent vertelt ons wat het huiswerk is. Hij wil graag dat het morgen af is. Naar wie verwijst 'hij'?
Lorain vindt gezond eten erg belangrijk. Zij eet iedere dag twee ons groente en twee stuks fruit. Waar verwijst het woordje 'zij' naar?
Al mijn vriendinnen gaan naar het zwembad. Ze gaan samen op de fiets. Waar verwijst 'ze' naar? Welke vraag stel je?
Mijn broer gaat de hele middag leren voor zijn toets. Dat vindt hij een goed idee. Waar verwijzen 'dat' en 'hij' naar? Welke vraag stel je?
We gaan vanmiddag naar de bioscoop. Daar gaan we een leuke film kijken. Waar verwijst 'daar' naar? Welke vraag stel je?