Interactie vaardigheid Structureren en grenzen stellen

• New lesson editor
• Pedagogisch werk
• MBO
• Studiejaar 1

Structuur en grenzen in de klas

De les is gericht op studenten onderwijsassistent niveau 4, leerjaar 1, met een duidelijke koppeling naar hun stagepraktijk.

Lesdoel

Ik kan benoemen waarom het belangrijk is om rekening te houden met structuur in de klas en om en grenzen te stellen

Ik kan uitleggen waarom het belangrijk is om een dagritme en routines te gebruiken in mijn klas

Ik kan uitleggen waarom het prettig is voor leerlingen als ik aangeef wat er gaat gebeuren

Neem in je uitleg ook mee dat dit doel aansluit op de extra accenten uit de prompt: het belang van dagritme, vooraf duidelijk maken wat er gaat gebeuren en positief verwachtingen aangeven.

Noteer op de flappen:

Waar denk jij aan bij structuur in de klas?

Wat valt volgens jou onder grenzen stellen?

Gebruik de antwoorden als startpunt om begrippen als rust, duidelijkheid, regels, planning, voorspelbaarheid en veiligheid op te halen.

Noteer op de flappen:

Waar denk jij aan bij structuur in de klas?

Wat valt volgens jou onder grenzen stellen?

Wat is structuur in de klas?

• De dag verloopt volgens een herkenbaar patroon

• Leerlingen weten wat er van hen verwacht wordt

• Minder onrust zorgt voor meer ruimte om te leren

• Maar ook structuur in het opruimen, opstarten, opdrachten

• Structuur geeft leerlingen houvast

Leg de link met stage: studenten zien structuur niet alleen in een rooster, maar ook in routines, vaste momenten en heldere overgangen.

Waarom structuur belangrijk is

Structuur helpt leerlingen om zich veilig en zeker te voelen. Als kinderen weten waar ze aan toe zijn, kost dat minder spanning en energie. Daardoor kunnen zij hun aandacht beter richten op de les en op hun gedrag in de groep.

Benadruk dat voorspelbaarheid vooral belangrijk is voor jonge leerlingen en voor leerlingen die gevoelig zijn voor prikkels of spanning.

Structuur zichtbaar maken

• Werk met vaste routines

• Gebruik een dagplanning of pictogrammen

• Kondig overgangen op tijd aan

• Herhaal afspraken op vaste momenten

Voorbeelden uit de praktijk: binnenkomen, jas ophangen, kringmoment, zelfstandig werken, opruimen en naar huis gaan.

Structuur tijdens je stage

• Kijk hoe de groep de dag start en afsluit

• Let op vaste regels en routines

• Sluit aan bij de manier van de leerkracht

• Help leerlingen door rustig en voorspelbaar te handelen

Maak duidelijk dat de onderwijsassistent meestal werkt binnen de bestaande structuur van de leerkracht en die dus ondersteunt en versterkt.

Waarom helpt structuur leerlingen in de klas?

A

Meer rust

B

Meer vrijheid

C

Meer verrassing

D

Meer snelheid

De kern uit deze subtopic: structuur geeft houvast, voorspelbaarheid en rust, waardoor leerlingen beter kunnen leren.

Maak de tekst compleet

In de klas geeft structuur leerlingen houvast. Door vaste routines en een herkenbaar patroon weten zij beter wat er verwacht wordt. Dat zorgt vaak voor minder onrust en meer ruimte om te leren.

structuur

routines

onrust

grenzen

regels

spanning

vrijheid

pauzes

De woorden sluiten aan bij slides 2 t/m 5: structuur, routines en minder onrust zijn de dragende begrippen.

Opdrachtje

Pak het boek Interactievaardigheden en ga naar bladzijde 101

Bespreek en werk uit in tweetallen: opdracht 3.1 A t/m D

(Waar stage staat kan je ook werk/school/thuis lezen)

Tijd --> 10 minuten

Uitkomst --> Je kunt straks de vragen bespreken in de klassikale terugkoppeling

Klaar --> Check opdracht 3.2 Denk aan het bezoek aan de basisschool. Waar zag jij het dagprogramma terug?

Waarom een dagritme(planning) belangrijk is

• Een dagritme maakt de schooldag voorspelbaar

• Leerlingen weten wanneer iets begint en stopt

• Dat geeft rust in de groep

• Een vast ritme ondersteunt concentratie en zelfstandigheid

Gebruik hier expliciet de term dagritme, omdat die in het lesdoel van de docent terugkomt.

Wat een dagritme oplevert

Een duidelijk dagritme voorkomt dat leerlingen steeds moeten raden wat er komt. Dat is belangrijk, omdat onverwachte veranderingen onrust of weerstand kunnen geven. Met een herkenbare opbouw wordt het makkelijker om mee te doen en taken af te ronden.

Noem eventueel dat niet elke dag exact hetzelfde hoeft te zijn, zolang de opbouw maar herkenbaar blijft.

Vooraf aangeven wat er gaat gebeuren

• Leerlingen kunnen zich mentaal voorbereiden

• De overgang naar een volgende activiteit verloopt soepeler

• Verwachtingen worden duidelijker

• De kans op weerstand of verwarring wordt kleiner

Koppel dit direct aan stagehandelingen: benoemen wat eerst komt, wat daarna volgt en hoeveel tijd een activiteit ongeveer duurt.

Hoe kondig je activiteiten aan?

• Vertel kort wat er gaat gebeuren

• Gebruik duidelijke en eenvoudige taal

• Noem de volgorde: eerst, daarna, straks

• Geef aan wanneer iets bijna klaar is

• Herhaal dit rustig als dat nodig is

Je kunt als voorbeeldtaal geven: 'Eerst maken we dit af, daarna gaan we opruimen en straks lezen we samen een verhaal.'

Wat is een belangrijk effect van een duidelijk dagritme?

A

Meer afwisseling

B

Minder regels

C

Meer spanning

D

Meer voorspelbaarheid

Een dagritme maakt de dag voorspelbaar. Daardoor weten leerlingen wat komt en verloopt de schooldag rustiger.

Vul de ontbrekende woorden in

Een duidelijk dagritme helpt leerlingen om te weten wat er komt. Als je vooraf aangeeft wat er gaat gebeuren, kunnen zij zich mentaal voorbereiden. Daardoor verloopt een overgang vaak soepeler en is er minder verwarring.

dagritme

mentaal

overgang

rooster

strenger

waarschuwing

ineens

bespreking

De focus ligt hier op de termen dagritme, mentaal voorbereiden en overgang, zoals in slides 6 t/m 9 uitgelegd.

Wat betekent grenzen stellen?

• Grenzen stellen betekent duidelijk aangeven wat wel en niet kan

• Grenzen geven veiligheid

• Ze helpen leerlingen om gewenst gedrag te begrijpen

• Grenzen werken het best als ze rustig en consequent zijn

Maak onderscheid tussen streng zijn en duidelijk zijn: grenzen stellen gaat om voorspelbaarheid en veiligheid, niet om hard optreden.

Duidelijke verwachtingen geven

Leerlingen hebben baat bij verwachtingen die concreet zijn. Niet alleen zeggen wat niet mag, maar vooral benoemen welk gedrag je wél wilt zien. Zo weten leerlingen beter hoe zij succes kunnen hebben in de groep.

Benadruk het verschil tussen vage instructies en concrete gedragsverwachtingen.

Positief formuleren

• Zeg: 'We lopen rustig in de gang'

• In plaats van: 'Niet rennen'

• Zeg: 'Luister als iemand praat'

• In plaats van: 'Niet door elkaar praten'

Leg uit dat positief geformuleerde verwachtingen duidelijker maken wat leerlingen moeten doen, en daardoor beter uitvoerbaar zijn.

Korte samenvatting

• Blijf rustig en duidelijk

• Zeg kort wat je verwacht

• Wees consequent in afspraken

• Sluit aan bij de regels van de leerkracht

• Corrigeer gedrag, niet de leerling als persoon

Noem eventueel voorbeelden van taal die professioneel blijft, zoals: 'Ik wil dat je nu gaat zitten' in plaats van een geïrriteerde reactie.

Maak de tekst af

Bij grenzen stellen blijf je rustig en duidelijk. Je benoemt kort wat je verwacht en reageert consequent op gedrag. Daarbij corrigeer je het gedrag en niet de leerling als persoon.

rustig

verwacht

consequent

leerling

streng

verbiedt

wisselend

boos

Deze tekst bundelt de kern van slides 10 t/m 13: rustig, duidelijk, concreet, consequent en gericht op gedrag.

Hoe geef jij straks duidelijk en positief verwachtingen aan?

Let op antwoorden als: positief formuleren, concreet zeggen wat je wél verwacht, aansluiten bij regels van de leerkracht, rustig en duidelijk blijven.

Wat neem jij mee uit deze les voor je stage?

Laat studenten één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld over dagritme, vooraf aankondigen, positief formuleren of grenzen stellen.

Opdracht kijk filmpje

We gaan de video van een les gezamenlijk kijken

Pak de vragen van de opdracht erbij op blz. 126 (de kijklijst 3.7)

Noteer de antwoorden op de vragen voor jezelf in je schrift.

Na het filmpje vul je in tweetallen elkaar aan. Je krijgt hiervoor 5 minuten

We sluiten de opdracht af met een klassikale terugkoppeling

Opdracht boek Interactievaardigheden

Wat --> Lees blz. 87 t/m 101(blz. 99 niet) + blz. 116 t/m 124 voor jezelf

Tijd --> 15 minuten

Klaar --> Start met de opdrachten op blz. 124 en 125.

Opdracht 3.16 t/m 3.22

Dit werk je uit in je schrift.

Wanneer de docent het aangeeft ga je de vragen in tweetallen bespreken

Totale tijd --> 30 minuten