Hoog en laag in muziek

• New lesson editor
• Muziek
• Middelbare school
• mavo, havo
• Leerjaar 1

Toon → Toonhoogte → Hoog en Laag.

Open met het idee dat tonen niet allemaal hetzelfde klinken: sommige klinken hoog, andere laag. Verbind dit meteen aan zingen of instrumenten die leerlingen kennen.

🎵 Wat is een toon?

Een toon is een geluid dat je kunt horen als een bepaalde hoogte.

Open met het idee dat tonen niet allemaal hetzelfde klinken: sommige klinken hoog, andere laag. Verbind dit meteen aan zingen of instrumenten die leerlingen kennen.

🎵 Wat is toonhoogte?

Toonhoogte vertelt hoe hoog of laag een toon klinkt.

Text

Open met het idee dat tonen niet allemaal hetzelfde klinken: sommige klinken hoog, andere laag. Verbind dit meteen aan zingen of instrumenten die leerlingen kennen.

Wat betekent hoog en laag?

• Hoog en laag gaan over de toonhoogte

• Een hoge toon klinkt licht en scherp

• Een lage toon klinkt donker en zwaar

• Het gaat niet om hard of zacht

Benadruk het verschil tussen toonhoogte en volume. Leerlingen halen 'hoog' soms door elkaar met 'hard'.

Hoog is niet hetzelfde als hard

• Toonhoogte: hoe hoog of laag een toon klinkt

• Volume: hoe hard of zacht een toon klinkt

• Een toon kan hoog en zacht zijn

• Een toon kan laag en hard zijn

Gebruik korte stemvoorbeelden als ondersteuning: piepstem voor hoog, bromstem voor laag, zonder dit als opdracht op de slide te zetten.

Voorbeelden van hoge en lage tonen

• Op een piano klinken toetsen rechts vaak hoger

• Toetsen links klinken vaak lager

• Kleine instrumenten klinken vaak hoger

• Grote instrumenten klinken vaak lager

Houd het eenvoudig en algemeen. Noem bijvoorbeeld fluit als hoog en contrabas als laag, zonder te veel extra theorie.

Wat is een noot?

• Met een noot schrijf je op welke toon je hoort.

• Een noot kan hoger of lager staan.

• We gebruiken de notenbalk om tonen op papier te zetten.

• Op de notenbalk kun je zien of een toon hoog of laag is.

• Zo kun je muziek opschrijven, bewaren en teruglezen.

Blijf bij de basisbetekenis van noot als teken voor een toon. Ritme of nootduur hoeft hier nog niet centraal te staan.

Wat is een notenbalk?

• Een notenbalk bestaat uit vijf lijnen

• Op en tussen die lijnen worden noten geschreven

• De notenbalk helpt om toonhoogte te laten zien

• Zo zie je of een noot hoger of lager is

Laat eventueel op het bord vijf lijnen zien. Het herkennen van de notenbalk als plaats voor noten is hier belangrijker dan namen van lijnen of sleutels.

Noten staan op een plaats

• Een noot kan op een lijn staan

• Een noot kan tussen twee lijnen staan

• Die plaats hoort bij een bepaalde hoogte

• Daarom is de plaats van een noot belangrijk

Nog geen exacte nootnamen nodig. Het gaat om het idee dat plaats en toonhoogte samenhangen.

Noten op de notenbalk!

Laat eventueel op het bord vijf lijnen zien. Het herkennen van de notenbalk als plaats voor noten is hier belangrijker dan namen van lijnen of sleutels.

Hoger op de notenbalk = hogere toon

• Staat een noot hoger op de notenbalk?

• Dan klinkt de toon meestal ook hoger

• Staat een noot lager op de notenbalk?

• Dan klinkt de toon meestal lager

Gebruik het woord 'meestal' alleen om netjes te blijven, maar voor deze les mag de leerling dit als hoofdregel onthouden.

Opdracht met de Boomwhackers

Boomwhackers spelen 🎵

• Elke kleur staat voor een noot.

• Let goed op wanneer je moet spelen.

• Sla met de boomwhacker op je hand of op de tafel, zoals in de video wordt getoond.

• Sla niet te hard.

• Let op het tempo en de puls van het lied.

Opdracht met de Boomwhackers

Opdracht C-D-E

-De klas in twee splitsen

-Een deel speelt het ritme, de andere deel speelt de noten met de piano

-Wij beginnen samen en wij luisteren naar elkaar

-Let op het ritme en houd een vast puls

Begrippen

toon - een klank in muziek

toonhoogte - hoe hoog of laag een toon klinkt

hoog - een toon die hoger klinkt

laag - een toon die lager klinkt

noot - een teken waarmee je een toon opschrijft

notenbalk - vijf lijnen waarop noten worden geschreven