4.4 samenleven


Hoofdstuk 4    Gedrag

1 / 22
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1

This lesson contains 22 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson


Hoofdstuk 4    Gedrag

Programma

  • S.O.

  • lesdoelen

  • terugblik

  • verwondersessie, uitleg: Samenleven
      Week 14

  • workshopsessie: werken aan de missie

Terugblik


De rode kleur in de bek van het koekoeksjong is 

een ........... voor de heggenmus om het koekoeksjong te voeren.

A

sleutelprikkel

B

signaal

C

prikkel

D

supranormale prikkel


Welke handeling hoort niet thuis in een ethogram van een konijn?

A

Hooi eten

B

Met de achterpoot slaan

C

Schattig kijken

D

Met de neus wippen


Lichaamstaal is:

A

Alle communicatie behalve praten

B

Alleen bewegen om te communiceren

C

Hetzelfde als non-verbaal gedrag

D

geen gedrag

Lesdoelen

Aan het einde van de les kan ik:


  • voordelen van het leven in groepen benoemen;

  • uitleggen wat rangorde is;

  • uitleggen hoe taakverdeling kan werken;

  • balts (voortplantingsgedrag) verklaren;

  • uitleggen wat een territorium is en hoe en waarom een dier dat kan afbakenen.



Paragraaf 4.4 samenleven

samenleven

bijvoorbeeld om:


  • dreiging te voorkomen

  • voedsel te verkrijgen

  • voortplanting te verzekeren

Spreeuwen

vliegen samen om aanvallen van roofvogels te voorkomen

Dolfijnen 

jagen samen op vis

Ganzencreche:

Ganzen zorgen voor elkaars jongen

regels

Als dieren in groepen leven zijn er patronen te zien. 

Er is vaak:

  • een taakverdeling

  • een rangorde (pikorde)`


Daarbij hoort ook bepaald gedrag.

Zoals:

  • taakgebonden gedrag

  • dominant en onderdanig gedrag


Mieren:

hebben verschillende rollen èn een daarbij passend uiterlijk.

Wolven:

wolvenroedels hebben een duidelijke rangorde

voortplantingsgedrag

Balts, versieren, hof maken of

paringsdans gaat vooraf aan het

paren. Dan komen er als het goed is jongen.

Het uitbroeden van en / of verzorgen van de jongen, 

heet broedzorg.


Bij zeepaardjes draagt het mannetje de eieren en zorgt

voor de jongen.


territorium

   Een gebied waarin een dier of groep dieren leeft (bijv. een roedel wolven)


bijvoorbeeld vanwege:

  • voedselaanbod

  • nestgelegenheid

geluid

geur

vechten

voorkomt

is dit aanvalsgedrag, baltsgedrag, vluchtgedrag of dreiggedrag. Waarom denk je dat?

Territorium gedrag

Aanvalsgedrag: Ter verdediging van eigen territorium


baltsgedrag: om een partner aan te trekken


Vluchtgedrag: Vaak vlucht de uitdager, of de verliezer van het gevecht


Dreiggedrag: gedrag dat vaak wordt laten zien bij de grens van een territorium


Overspronggedrag

Niet-gepast gedrag bijvoorbeeld wanneer dieren in geval van een ruzie geen vlucht-, dreig- of aanvalsgedrag laten zien, maar iets heel anders. Noemen we dit oversprong gedrag.


Voorbeeld: Een hond gaat zich krabben.

Ik heb het begrepen en kan aan de slag.

Workshop-sessie


Week 12:

  • Werk aan je missie
    Lever hem op tijd in.

  • oefen met opdrachten
    uit nectar (noordhof)
    §4.1, §4.2 en §4.3

  • test-jezef in nectar


45

m

00

s

Workshop-sessie


Je maakt werkdoelen
van week 11:

  • 4.4 opdracht 1 - 22






Wat niet af is, is huiswerk

45

m

00

s

Workshop-sessie


Je maakt werkdoelen
van week 11:

  • Werk verder aan de missie

  • maak de oefentoets






lever de missie op tijd in!

45

m

00

s