thema 8 - gedrag (p1,2 en 3)

Thema 8 – gedrag

1 / 62
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3

This lesson contains 62 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 80 min
Report this lesson

Items in this lesson

Thema 8 – gedrag

Thema 8 – gedrag

Overzicht van de thema

Kort samengevat

1. B-toets thema 8; paragraaf 1 t/m 6

  1. Aanstaande donderdag practicumtoets



Wat is gedrag? (paragraaf 1); leerdoelen

  • Aan het einde van de les kun je beschrijven wat gedrag is en hoe biologen gedrag bestuderen

Wat is gedrag?

Alles wat een mens of dier doet, noemen we gedrag


Door een bepaald gedraag, ontstaan er handelingen ( verschillende uitvoeringen die met elkaar te maken hebben)


Voorbeelden van gedragingen bij dieren:

  • Zoeken naar eten

  • Territorium verdedigen (eigen gebied verdedigen)

  • Paringsgedrag (partner lokker)

  • Samenwerken (communicatie tussen dieren)

- Slapen


Studie van gedrag (ethologie)

Biologen die gedrag observeren maken gebruik van een ethogram en een protocol

  1. Ethogram = objectieve beschrijving van gedrag en handelingen van een dier




  1. Protocol = beschrijving hoe vaak een handeling wordt uitgevoerd (binnen een bepaalde tijd)

Ethogram

Protocol

Waar let je op bij het studeren van gedrag?



Verschil tussen observatie en interpretatie



Wat je ziet is niet altijd wat je denkt


Voorbeeld:

Je ziet een rennende hond (observatie)



Je denkt dat hij je kwaad wilt doen (interpretatie), waardoor jij wegrent (gedrag en handelingen)


Wanneer spreek je van een gedragsketen?

A

Als een dier 1 handeling uitvoert

B

Als handelingen in een vaste volgorde plaatsvinden

C

Als een dier snel reageert

D

Als een gedrag wordt aangeleerd

Wat is een ethogram?

A

Een lijst met interpretaties van gedrag

B

Een lijst met handelingen die een dier uitvoert

C

Een onderzoeksvraag

D

Een gedragsketen

Is dit een protocol of ethogram?

A

Protocol

B

Ethogram

Wat is het verschil tussen een observatie en interpretatie?

Een hond kwispelt met zijn staart. Welke uitspraak is een observatie?

A

De hond is blij

B

De hond vindt zijn baas leuk

C

De hond beweegt zijn staart heen en weer

D

De hond wil spelen

Planning

  • Terugblik paragraaf 1: wat is gedrag?


  • Uitleg paragraaf 2


  • Maakwerk paragraaf 2

Oorzaken van gedrag (paragraaf 2); leerdoelen

Aan het einde van de les weet je waardoor gedrag wordt veroorzaakt


Aan het einde van de les kan je sleutelprikkels en supranormale prikkels van elkaar onderscheiden

Oorzaken van gedrag

  • Waarneming met zintuigen


  • Prikkels

  • - inwendig: honger

  • - uitwendig: zien van patat


  • Respons  reageren gedrag


  • Inwendig en uitwendige prikkels  gedrag


  • Motivatie; leren voor een toets






Sleutelprikkel en supra-normale prikkels

  • Inwendige prikkels, uitwendige prikkels, motivatie  gedrag


  • Verschil tussen sleutelprikkel en supra-normale prikkels is:


  • Sleutelprikkel: gedrag dat je standaard vertoont bij het opvangen van een bepaald prikkel

  • - honger: eten

  • Licht: vogels gaan zingen

  • Geluid: pauze(bel


  • Supra-normale prikkel: prikkel die sterker is dan de sleutelprikker waardoor je extremer gaat reageren

  • - geluid (ambulance)

  • - felle kleuren speelgoed (kinderen)

  • - groot, lekker uitziend eten (dubai choco)

Wat is een prikkel?

A

Een reactie op gedrag

B

Een verandering die je waarneemt in je omgeving of lichaam

C

Een handeling van een dier

D

Een hormoon

Wat is het verschil tussen een uitwendige en een inwendige prikkel?

Welke van de onderstaande voorbeelden is een inwendige prikkel?

A

Je hoort de schoolbel

B

Je ziet een rood stoplicht

C

Honger

D

Een knipperend licht

Hoe heet de reactie van een organisme op een prikkel?

A

Motivatie

B

Ethogram

C

Respons

D

Protocol

Welke combinatie zorgt ervoor dat gedrag ontstaat?

A

Sleutelprikkel en hormoon

B

Prikkel en motivatie

C

Respons en observatie

D

Protocol en ethogram

Wat is een sleutelprikkel?

A

Een prikkel die altijd een bepaalde reactie kan veroorzaken

B

Een hormoon in het bloed

C

Een sterke emotie

D

Een willekeurige prikkel

Wat is een supranormale prikkel?

A

Een zwakkere prikkel dan normaal

B

prikkel met sterkere reactie

C

prikkel die geen reactie veroorzaakt

D

inwendige prikkel

Maakwerk

  • Thema 8 – gedrag: paragraaf 2

  •  opdracht 1 t/m 3

Aangeboren / aangeleerd gedrag (paragraaf 3): leerdoelen

  • Aan het einde van de les kun je de factoren noemen waardoor gedrag wordt bepaald


  • Aan het einde van de les kun je verschillende vormen van (gedrag) leren beschrijven

Gedrag

  • Paragraaf 2: gedrag wordt veroorzaakt door prikkels (inwendig/uitwendig) en genoeg motivatie


  • Gedrag wordt ook bepaald door aangeboren of aangeleerd gedrag




  • Aangeboren gedrag: gedrag die je vertoont direct of vlak na het geboorte


  • Aangeleerd gedrag: gedrag die je vertoont door dingen die je hebt aangeleerd gedurende je leven



Aangeboren gedrag

  • Reflexen  zuigreflex / grijpreflex


  • Het zoeken naar voeding  huilen


  • Slaapgedrag  biologische klok


  • Sociale interactie  baby’s glimlachen

Aangeleerd gedrag (4 vormen)

Inprenting = leren dat alleen plaatsvind in een korte periode

 Moedertaal leren

 Leren lopen

 Leren praten


Trial and error = leren door toevallige ontdekkingen

 koken

  • Zoeken naar juiste kleding


Conditionering = gedrag die ontstaat door beloning of star

  • Lekker koken?  cadeautje

  • Goede cijfers?  cadeautje / slechte cijfers  geen voetbal


Gewenning = gedrag dat ontstaat ga

  • Geur in klaslokaal

Thema 8 – gedrag
overzicht van de thema

Planning

  • Paragraaf 1, 2 en 3 opfrissen  zelfstandig lezen vervolgens via socrative aangeven waar je extra leerbehoefte ligt (15 min)


  • Uitleg paragraaf 4 (video  bio met joost)


  • Maakwerk paragraaf 4



Maakwerk

  • Paragraaf 4: opdr. 1 tm 7 blz 241 tm 244

  • Paragraaf 5: opdr. 1 tm 7