Klinische les Parkinson

• Mentorles
• HBO
• Studiejaar 1

De ziekte van Parkinson

..Meer dan alleen een ziekte van 

trillen  en stijfheid

themamaand Neurologische ziektebeelden februari 2026

INHOUD PRESENTATIE

Wat is Parkinson

Verschijnselen bij Parkinson

Medicatie bij Parkinson

De zorg voor de Parkinson patient 

Wat is Parkinson

• Progressieve hersenaandoening
• Dopamine tekort in de hersenen.                                                      
• Dit tekort ontstaat door het afsterven van dopamine-producerende zenuwcellen in een bepaald gebied van de hersenen: de zwarte kernen (substantia nigra).
• Oorzaak? Wat mogelijk een rol speelt: de achteruitgang van de hersenen op hoge leeftijd, een fout in de verwerking van eiwitten in de hersenen of vervuiling in de omgeving zoals giftige stoffen. Erfelijk?

Dopamine zorgt voor

1. Het soepel laten verlopen van bewegingen
2. Automatische bewegingen
3. initiatief kunnen nemen
4. alle drie de antwoorden zijn mogelijk

Noem eens een aantal verschijnselen van de ziekte van Parkinson.

-Tremor= Trillen van de handen, benen, kin of tong

-Bradykinesie= Trager worden van bewegingen 

-Akinesie=Moeite met starten van bewegingen  

-Hypokinesie=Ontbreken van automatische bewegingen

-Rigiditeit=Stijfheid van de spieren 

-Freezing='Bevriezen' van de benen tijdens lopen

-Houdings- en evenwichtsproblemen en soms vallen bij langer bestaan van de ziekte

-moeite met kauwen en slikken

-masker gelaat

Veel meer dan trillen alleen

Naast de fysieke symptomen treft parkinson ook het brein, denken (cognitie) en dagelijks functioneren. Denk daarbij aan:

Trager denken, cognitieve problemen, parkinson dementie

Hallucinaties

Stemmingsproblemen en depressie

Verandering van seksuele behoeften

Verminderde reuk

Slaapstoornissen

Obstipatie en stress-incontinentie

apomorfine-pomp sc, levodopa-pomp sc, levodopa-pomp via peg katheter

Waar let je op bij het geven van parkinson medicatie in tabletvorm

-medicatie verdeling over de dag

-kort en langwerkende zoals CR, retard, HBS

-bijwerkingen zoals orthostase, misselijk, on/off

-medicatie op tijd (zet eventueel wekker)

-inname half uur voor het eten (of 1 uur na) en niet met eiwit produkten

-slikproblemen; gebruik appelmoes

-therapietrouw in thuissituatie

welk medicijn geef je niet bij een parkinson patient met delirante verschijnselen

1. Haldol
2. Clozapine
3. Lorazepam
4. quetiapine

verpleegkundige aandachtspunten

-Parkinsonverpleegkundige informeren over opname patiënt

-Op verzoek van arts MER-kaart aanleggen

-Bij slikproblemen logopedie in consult vragen.

-On/off-periodes

-Fluctuaties in mobiliteit ten gevolge van het al dan niet goed werkzaam zijn van de medicatie. 

-Tijdens de on-periode kan de patiënt last hebben van dyskinesieën:

onrustige, zwaaiende of schuddende optredende bewegingen, deze kunnen voorkomen in het gelaat,

waardoor er grimassen worden gemaakt, maar ook in de hals, de romp en in de ledematen.

-Cueingstrategieën

-parkinson medicatie half uur voor of 1 uur na het eten van eiwitten innemen

Parkinson in beeld

MER/ Meerwaldt-kaart

take home message

Parkinson is meer dan een ziekte van trillen en stijfheid. Het is een dagelijkse strijd om zelfstandigheid, waardigheid en kwaliteit van leven. In de zorg voor een Parkinsonpatiënt draait het niet alleen om medicijnen, maar vooral om aandacht, geduld, begrip en maatwerk.