Spijsverteringsorganen
Spijsverteringsorganen
Wat weten jullie over het spijsverteringskanaal?
Waar gaan we het over hebben...
Over welke organen deel uitmaken van het spijsverteringskanaal.
Functie van de mond, de keelholte, de slokdarm, de maag, de dunne darm en de dikke darm beschrijven.
De functies van de alvleesklier, de lever en de galblaas.
Hoe de ligging is van de spijsverteringsorganen ten opzichte van het buikvlies.
Wat is spijsvertering?
De weg die de voedingstoffen afleggen om in het bloed terecht te komen
Spijs = voedsel
Spijsvertering = voedsel vertering in het lichaam
Spijsverteringsstelsel; Mond, keelholte, slokdarm, maag, dunne darm, alvleesklier, lever dikke darm
Wat zijn de functies van het spijsverteringstelsel?
Functies spijsvertering
Voedsel opnemen (via de mond)
Voedsel fijnmaken (kauwen)
Voedsel vervoeren (door spierbewegingen)
Voedsel afbreken en verteren (door verteringssappen en spierbewegingen)
Voedingsstoffen voor de lichaamscellen afgeven aan het bloed ( via wand dunne darm)
Onverteerbare voedselbestanddelen afvoeren (anus)
Wat is de goede volgorde van de spijsvertering?
slokdarm, maag, dikke darm, dunne darm
mondholte, slokdarm, dunne darm, maag
mondholte, slokdarm, maag, dunne darm
dikke darm, dunne darm, maag, mondholte
Spijsvertering
Voedselbewerking in de mondholte
Kauwspieren
Gebit: kwadranten
Speekselklieren: 3 grote klieren. Enzym: amylase
Tong
Keelholte-farynx
Slokdarm-oesagus
Gespierde buis van 30 cm
Heeft 3 vernauwingen
Wand beschermt tegen scherp en zuur voedsel
Alleen uitscheiding van slijm
Enige functie: Vervoer van voedsel van mond naar maag
Door peristaltiek
Maag-gaster
Elastische gespierde zak
Kan uitzetten en krimpen
Bewaren voedsel totdat het naar de darmen kan
Functies:
Verder kneden en fijnmaken van voedsel
Afbreken van eiwitten en vetten
Doden van bacteriën
Maagsappen
2,5 tot 3 liter per dag
Maagsap bestaat uit:
Pepsine: enzym dat eiwitten verteert
Zoutzuur: zuur van een ph van 1,5 (cola 2,5)
Intrinsiek factor (glycoproteïne): bindt vitamine B12
water: oplosmiddel en verdunning
slijm: bescherming tegen pepsine en zoutzuur
Dunne en dikke darm
Dunne darm:
Kan tot wel 5 tot 6 meter lang zijn
Bestaat uit darmvlokken aan de binnenzijde (geplooid slijmvlies)
In elke darmvlok zit een bloedvat (haarvat) deze nemen de voedingsstoffen op
De voedingsstoffen gaan via het bloed van de dunne darm -> poortader -> lever
Dikke darm:
Ongeveer 1,5 meter lang
Bestaat uit blinde darm, dikke darm, endeldarm
Veel bacteriën (Darmflora) -> belangrijk bij afbreekproces schadelijke bacteriën
Laatste voedingsstoffen worden opgenomen
Er wordt veel vocht onttrokken, dus de voedselbrij wordt dikker
Er wordt slijm toegevoegd
Overgebleven voedselbrij wordt naar de endeldarm vervoerd (met aan het einde de anus
Welk orgaan hoort wel in het spijsverteringsstelsel en niet in het kanaal?
Lever
Longen
Milt
Alvleesklier
Lever
Hoort niet bij het spijsverteringskanaal !
Heeft wel een belangrijke rol bij de spijsvertering, dus hoort wel bij het spijsverteringsstelsel
Bestaat uit 1 rechterkwab en 1 linkerkwab, allemaal kleine leverkwabjes met daarin levercellen
Functioneert als een chemische fabriek
Neemt voedingsstoffen uit het bloed op, geven stoffen af
Opslagplaats voor energie, vitaminen, vetten, eiwitten en metalen.
Geeft suiker af aan het bloed als het lichaam het nodig heeft
Vormt gal. Galvloeistof helpt bij het oplossen van vetten. Gal wordt in de galblaas opgeslagen.
Zet eiwitten om in bruikbare eiwitten voor afweer van het lichaam en bloedstolling
Maakt giftige stoffen onschadelijk. Zet schadelijke stoffen om in minder schadelijke stoffen. (medicijnen, alcohol, drugs)
Alvleesklier
Hoort ook niet bij het spijsverteringskanaal!
Scheidt alvleeskliersap af om eiwitten, vetten en zetmeel te verteren & schakelt zuur van de maag uit
Scheidt hormonen insuline en glucagon af. Regelen bloedsuikerspiegel in lichaam.
Dit deel verbindt de mond met de slokdarm
Hierin wordt voedsel dat via de slokdarm uit de mond komt verder gekneed en fijn gemaakt
Dit deel is vele meters lang
Dit deel vervoert voedsel verder het spijsverteringskanaal in
Klieren in de wand vormen slijmstoffen en glijstoffen
Met dit deel kun je genieten van je eten
Keelholte
Maag
Dunne darm
Slokdarm
Dikke darm
Mondholte
Buikvlies-peritoneum
Weivlies: produceert sereus vocht
Dubbelbladig met ertussen de peritoneale holte
Ligt om een aantal organen heen
Buitenblad: peritoneum parietale
Binnenblad: peritoneum viscerale
Vangt de wrijving tussen organen
Intraperitoneaal-extraperitoneaal
Dus...
Er is verschil tussen de buikvliesholte en de buikholte:
De buikholte is de ruimte die wordt begrensd door de wervelkolom, het middenrif (diafragma), de buikspieren en de bekkenbodem.
De buikvliesholte is de ruimte tussen de twee lagen van het buikvlies. De buikvliesholte ligt ín de buikholte.
Enzymen
Speeksel: Amylase - zet koolhydraten om in glucose
Maag: Pepsine - zet eiwitten om in aminozuren
Alvleesklier: Amylase, Peptidase en Lipase (Breekt vetten af tot vetzuren en glycerol)
Darmen: Maltase - Zetmeel omzet in glucose en eiwitten afbreekt tot aminozuren
6 expertgroepen
Mond/keelholte/slokdarm
Alvleesklier
Lever
Galblaas
Maag
Darmen
Opdracht
Ontwerp een voorlichtingsfolder/poster/boekje voor kinderen
4-7 of 8 tot 12 jaar over jouw onderwerp
Volgende les...
Maagsondes
Sondevoeding
TPV
Re-feedingsyndroom